Міхаіл Мікалаевіч Баўтовіч

(Пасля перасылкі з Міхаіл Баўтовіч)

Міхаіл Мікалаевіч Баўтовіч (нар. 21 лістапада 1957, Полацк) — беларускі краязнаўца, археограф, выдавец. Спецыяліст па гісторыі Полацкай зямлі ў XVI—XIX стагоддзях. Псеўданімы: С. Нарушэвіч, М. Равіч, Х. Ясная, І. Янкоўскі[1].

Міхаіл Мікалаевіч Баўтовіч
Дата нараджэння 21 лістапада 1957(1957-11-21) (66 гадоў)
Месца нараджэння
Род дзейнасці краязнавец, археограф, выдавец
Альма-матар

Біяграфія правіць

Скончыў у 1980 годзе факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі Рыжскага політэхнічнага інстытута[1].

У 1980—1992 гадах працаваў на наваполацкім заводзе «Вымяральнік» спачатку інжынерам-канструктарам, пасля начальнікам канструктарскага бюро. Пазней начальнікам дыспетчарскай службы Полацкага гарадскога раёна электрасетак[1].

У 1989—2003 гадах старшыня полацкага гістарычнага клуба «Вытокі»[1]. Арганізатар шэрагу краязнаўчых экспедыцый па землях былога Полацкага ваяводства[2].

У 2003—2005 гг. выдаваў бюлетэнь «Полацкі край»[2].

Кіраўнік полацкага грэка-каталіцкага выдавецтва (з 1996)[2].

Навуковая дзейнасць правіць

Даследуе гісторыю Полацка і наваколляў з прыярытэтнай увагай да канфесійнай, генеалагічнай і вайсковай тэматыкі; аналізуе, перакладае і публікуе гістарычныя крыніцы, звязаныя з Полацкай зямлёй XVI—XIX стагоддзяў (перапіска архепіскапа Язафата Кунцэвіча, забойства манахаў у Сафійскім саборы ў 1705 годзе; інш.); займаецца аховай і папулярызацыяй гісторыка-культурнай спадчыны краю[1].

Бібліяграфія правіць

Кнігі правіць

  • Адысея Вайніслава Савіча-Заблоцкага. Полацак, 2023. — 122 с.
  • Кнігадрук у Полацку (1772—1829): бібліяграфічнае выданне. Полацак: Полацкае ляда, 2018. — 204 с.
  • Эпісталяцыя Святога Язафата: Збор дакумэнтаў. Полацак: Грэка-каталіцкая парафія, 2006. — 144 с.
  • Полацкія пакутнікі: Збор дакумэнтаў. Полацак: Сафія, 2000. — 86 с.

Рэдагаванне правіць

  • Архіў уніяцкіх мітрапалітаў. — Т. 3 : Дакументы да гісторыі царквы ў Беларусі XVI—XX стст. у фондах гістарычных архіваў Літвы і Расіі: Даведнік. — Мінск-Полацк : Сафія, 2005. — 166 с.
  • Архіў уніяцкіх мітрапалітаў. — Т. 2 : Дакументы да гісторыі царквы ў Беларусі XVI—XX стст. у фондах гістарычных архіваў Украіны: Даведнік. — Мінск-Полацк : Сафія, 2001. — 162 с.
  • Архіў уніяцкіх мітрапалітаў. — Т. 1 : Дакументы да гісторыі царквы ў Беларусі XV—XIX стст. у фондзе «Канцылярыя мітрапаліта грэка-уніяцкіх цэркваў у Расіі»: Даведнік. — Мінск-Полацк : Сафія, 1999. — 386 с.

Укладанне і апрацоўка правіць

  • Дэйніс І. П. Полацкая даўніна. — Мінск: Медысонт, 2007. — 330 с.
  • Пануцэвіч Вацлаў. Святы Язафат, архіяпіскап полацкі. — Полацк : Сафія, 2000. — 274 с.

Укладанне і пераклад правіць

  • Вянок акафістаў. Зборнік / — Полацк : Грэка-каталіцкая грамада, 1999. — 263 с.

Артыкулы правіць

У навуковых зборніках правіць

  • Нязнаны аб’ект полацкага краявіду // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Полацк, 2022. — С. 17-24.
  • Паходжанне і зямельныя валоданні аўтара «Полацкае шляхты» // Краеведение: проблемы и перспективы развития в XXI веке : материалы научно-практической конференции. — Полацк, 2022. — С. 17-24.
  • Дамінік Мора: Хрысціянскі рыцар на Полацкім замку // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Полацк, 2019. — С. 7-22.
  • Кнігадрукі полацкіх езуітаў // Библиотека: связь времен и векторы развития: научно-практическая конференция. — Полацк, 2018.
  • Забытая вайна ў азёрным краі (Баявыя дзеянні снежань 1919 г.- ліпень 1920 г.) // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зборнік навуковых артыкулаў. — Полацк, 2018. — С. 647—665.
  • Забытая вайна ў азёрным краі (Баявыя дзеянні жнівень — лістапад 1919 г.) // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зборнік навуковых артыкулаў. — Ч. 2. — Полацк, 2016. — С. 131—141.
  • Плач над спаленым Полацкам //Сборник докладов научно-краеведческой конференции к 90-летию Краеведческого музея Полоцка. — Полацк, 2016.
  • Ерархі Полацкай праваслаўнай епархіі часоў «Патопу» (спроба групавога партрэту) // Полацкі музейны штогоднік: зборнік навуковых артыкулаў. — Полацк, 2015. — С. 193—205.
  • Полацкі сьлед Тадэвуша Рэйтана // Рэйтаны. Гісторыя роду — гісторыя краіны: навукова-практычная канферэнцыя. — Мінск, 2014.
  • Спадчына Мяніцкіх // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Ч. 1. — Полацк, 2013. — С. 17-40.
  • Генэрал Кульнёў. Тварэнне міфу // Война 1812 года: события, судьбы, память: материалы научно-практической конференции. — Витебск, 2012, С. 79-82.
  • Гравюра Полацкага езуіцкага калегіюму 1785 г. // Полацкі музейны штогоднік: зборнік навуковых артыкулаў. — Полацк, 2012. — С. 139—148.
  • Вацлаў Бубноўскі — вучань Івана Хруцкага // Іван Хруцкі: мастацтва ў дыялогу культур : матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі. — Мінск, 2010. — С. 77-83.
  • Дарогі Торвалада Кодрансана // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Полацк, 2009. — С. 15-29.
  • Гэральдычная гісторыя Полацку // Матэрыялы гісторыка-краязнаўчай канферэнцыі. Да 80-годдзя Полацкага краязнаўчага музея. — Полацк, 2008. — С. 15-32.
  • Асоба канцлера Льва Сапегі (паводле ліста ад 12.03.1622 да полацкага архібіскупа Іасафата Кунцэвіча) // Леў Сапега (1557—1633) і яго час: зборнік навуковых артыкулаў. — Гродна, 2007. — С. 282—291.
  • З досьледаў эпісталяцыі архібіскупа Язафата Кунцэвіча // Sztuka sakralna i duchowość pogranicza polsko-ukraińskiego na Lubelszczyźnie : materiały z międzynarodowej konferencji. — Lublin, 2005. — S. 52-60.
  • Эпісталяцыя архібіскупа полацкага Язафата Кунцэвіча // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Полацк, 2002. — С. 7-13.
  • Гімнаграфія Францыска Скарыны і Сімяона Полацкага: Рознасць падыходаў да апрацоўкі // Скарыназнаўства, кнігазнаўства, літаратуразнаўства: матэрыялы III Міжнароднага кангрэса беларусістаў "Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый. — Мінск, 2001. — С. 38-49.
  • Гімнаграфічная спадчына Ф. Скарыны й С. Полацкага // Симеон Полоцкий: Мировоззрение, общественно-политическая и литературная деятельность: материалы научной конференции. — Полоцк, 1999. — С. 14-26.
  • Балтызмы ў беларускіх гаворках як адзнака этнічных працэсаў // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Полацк, 1998. — С. 31-39.
  • Праблематыка этнагенэзу палачанаў // Беларусь у сістэме трансеўрапейскіх сувязяў у 1 тысячагоддзі н.э.: тэзісы дакладаў і паведамленняў. — Мінск, 1996. — С. 17-21.

У перыядычным друку правіць

  • Baŭtowicz Michaś. Scripta manent. Powiązanie z Rosją // Wołanie z Wołynia. — 2009. — № 5. — S. 30.
  • Павязаныя з Расіяй // Наша Ніва. — 2009. — 13 кастрычніка.
  • 20 гадоў дэмакратычнага руху ў Полацку // ARCHE Пачатак. — 2009. — № 4. — С. 356—364.
  • Урывак зь дзёньніка Карла Пэтэрса // ARCHE Пачатак. — 2009. — № 4. — С. 345—355.
  • Пра апошнюю чыгунку імперыі мог бы расказаць Янка Купала [водгук на артыкул В. Мудрова «Апошняя чыгунка імперыі»] // Наша Ніва — 2008. — 4 верасня. — С. 10.
  • Цуд Святога Казіміра пад Полацкам // Наша Вера. — 2008. — № 1. — С. 44-46.
  • Рэзідэнцыя полацкіх уладык // Царква. — 2007. — № 3. — С. 11.
  • Горад сэрца // ARCHE Пачатак. — 2006. — № 6. — С. 422—432.
  • У Калінінградзе асьвячаны помнік Скарыну // Царква. — 2005. — № 2. — С. 15.
  • «Парашутысты» невядомага цэнтру: [аналіз мемуараў П. Ільінскага «Тры гады пад нямецкай акупацыяй у Беларусі»] // ARCHE Пачатак. — 2004. — № 3. — С. 247—248.
  • Постаць эўрапэйскага маштабу: [Фларыян Грабніцкі] // Царква. — 2004. — № 1. — С. 12-14.
  • Забраны край: [Себескі і Невельскі пав.] // Спадчына. — 2000. — № 1. — С. 200—207.
  • Нашыя святыні ў Расеі: [храмы Невельшчыны і Себешчыны] // Царква. — 2000. — № 2. — С. 14-15.
  • Паведамленне пра жорсткія злачынствы, учыненыя вялікім князем Маскоўскім… 11 і 12 ліпеня 1705 году… : [пра забойства базыльянаў у Полацку] // Царква. — 1999. — № 2. — С. 12-13.
  • Расіца: Смерцю смерць перамогшы: [пра святароў Ляшчэвіча і Кашыру] // Царква. — 1999. — № 2. — С. 10-11, 13.
  • Жыцьцё Сьв. Параскевы: [пераклад, апрацоўка, каментары І. Сцябельскага] // Царква. — 1998. — № 2. — С. 12-13.
  • Bautowicz Michał. Unici na Białorusi // Tygodnik Powszechny. — 1997. — № 5. — S. 10.
  • Грэка-каталіцкая царква ў Беларусі 1596—1996: Гісторыя і сучасны стан // Царква. — 1996. — № 3-4. — С. 25.
  • Яшчэ пра «Фэльку з Рукшэніц» // Літаратура і мастацтва. — 1994. — 19 жніўня. — С. 4.
  • Да энцыклапедыі далекавата: [рэцэнзія на кнігу «Архітэктура Беларусі»] // Літаратура і мастацтва. — 1993. — 22 кастр. — С. 11.
  • Помнік Я. Журбе // Літаратура і мастацтва. — 1989. — 29 верасня. — С. 4.

Інтэрнэт-артыкулы: правіць

  • сайт https://www.radzima.org/ — каля 40 артыкулаў.
  • сайт https://pawet.net/ — каля 20 артыкулаў

Крыніцы правіць

Літаратура правіць

  • БАЎТОВІЧ Міхаіл Мікалаевіч // Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага : біябібліяграфічны даведнік / С. П. Марозаў. — Гродна-Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — ISBN 978-985-7257-57-7, 978-609-96340-1-2.
  • БАЎТОВІЧ Міхась Мікалаевіч // Півавар, М. В. Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX — пачатку XXI ст. : біябібліягр. давед. / М. В. Півавар. — Мінск : Кнігазбор, 2010. — С. 32-35. — ISBN 978-985-6976-46-2.
  • Усошын Я. Памяці пакутніка: [пра кнігу «Эпісталяцыя Святога Язафата»] // Наша Вера. — 2007. — № 1. — С. 40.
  • Усошын Я. Перапіска Я. Кунцэвіча і Л. Сапегі: Сапраўднае і сфальшаванае: [рэцэнзія на кнігу «Эпісталяцыя Святога Язафата»] // Царква. — 2006. — № 4. — С. 19.
  • Bobryk Witold. Polackija pakutniki: [рэцэнзія на кнігу «Полацкія пакутнікі»] // Zesłaniec. — 2002. — № 10. — S. 127—130.
  • Творчасць вяртаецца на Беларусь: [рэцэнзія на кнігу «Сьвяты Язафат»] // Наша Слова. — 2001. — 23 мая. — С. 4.
  • Сцяпанаў Ю. Кніга пра святога Язафата: [рэцэнзія на кнігу «Сьвяты Язафат»] // Царква. — 2001. — № 1. — С. 15.
  • Bobryk Witold. Polackiâ pakutniki: [рэцэнзія на кнігу «Полацкія пакутнікі»] // Podlaski Kwartalnik Humanistyczny. — 2000. — № 3-4. — S. 183—191.
  • Bobryk Witold. Архіў уніяцкіх мітрапалітаў: [рэцэнзія на кнігу «Архіў уніяцкіх мітрапалітаў. Т. 1»] // Szkice Podlaskie. — 2000. — № 8. — S. 269—271.
  • Кроква В. Пацярпелі за веру: [рэцэнзія на кнігу «Полацкія пакутнікі»] // Наша Ніва. — 2000. — 7 жніўня.
  • Козік А. Старабеларускія рэлігійныя гімны: [водгук на кнігу «Вянок акафістаў»] // Віцебскі Кур’ер. — 1999. — 10 снежня. — С. 2.
  • Пазьнякоў В. Інвентар вывезенага у Расею: [рэцэнзія на кнігу «Архіў уніяцкіх мітрапалітаў. Т. 1»] // Наша Ніва. — 1999. — 29 лістапада. — С. 7.
  • Кісялёў Г. Шлях да ісціны: [водгук на артыкул "Яшчэ пра «Фэльку з Рукшэніц»] // Літаратура і мастацтва. — 1994. — 9 верасня. — С. 8.