Ян Гевелій (ням.: Johannes Hevel, польск.: Jan Heweliusz, 28 студзеня 1611, Гданьск — 28 студзеня 1687, Гданьск) — польскі астраном, канструктар тэлескопаў, кіраўнік горада Гданьска і спадчынны півавар.

Ян Гевелій
Jan Heweliusz
Johannes Hevelius.PNG
Дата нараджэння 28 студзеня 1611(1611-01-28)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 28 студзеня 1687(1687-01-28)[1][2][…] (76 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Жонка Elisabeth Hevelius[d]
Род дзейнасці астраном, прадпрымальнік, картограф
Навуковая сфера астраномія
Альма-матар
Вядомыя вучні Gottfried Kirch[d]
Член у
Узнагароды і прэміі

член Лонданскага каралеўскага таварыства[d]

Commons-logo.svg Ян Гевелій на Вікісховішчы

Навукова-даследчыцкая дзейнасцьПравіць

Заснавальнік селенаграфіі. Стварыў першыя падрабязныя карты Месяца (у творы «Селенаграфія, або Апісанне Месяца», 1647), адкрыў аптычную лібрацыю Месяца, фазы Меркурыя. Склаў першы сістэматычны агляд усіх назіраных камет, каталог становішчаў 1564 зорак. Адкрыў 4 каметы, вылучыў 11 новых сузор’яў. Вырабляў секстанты, квадранты без оптыкі (для дакладных вымярэнняў), рэфрактары даўжынёй да 70 м («паветраныя трубы»). Пабудаваў абсерваторыю ў Гданьску, якую апісаў у творы «Нябесная машына» (1673).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  2. 2,0 2,1 Johannes Hevelius // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Johannes Hevelius // Find a Grave — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Гевелий Ян // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць