«За ле́пшую Ве́нгрыю» (венг.: Jobbik Magyarországért Mozgalom, ['jobbik ˈmɒɟɒrorsaːɡeːrt 'mozgɒlom]), скарочана «Ё́бік» — венгерская праварадыкальная нацыяналістычная партыя, заснаваная ў 2003 годзе. Афіцыйна стаіць на пазіцыях кансерватызму, патрыятызму і хрысціянскіх каштоўнасцей[1]. Крытыкі і назіральнікі ацэньваюць яе як ксенафобскую, антысеміцкую[2] і гамафобскую палітычную сілу[3]. Старшыня — Петэр Якаб.

За лепшую Венгрыю (Ёбік)
венг.: Jobbik Magyarországért Mozgalom
Jobbik.svg
Лідар Петэр Якаб
Дата заснавання 24 кастрычніка 2003
Штаб-кватэра Будапешт, Венгрыя
Ідэалогія венгерскі нацыяналізм, нацыянал-кансерватызм, антыглабалізм,
Ваенізаванае крыло Венгерская гвардыя (2007—2009)
Колькасць членаў 17 927
Месцаў у Нацыянальным сходзе
23 / 199
Месцаў у Еўрапарламенце
3 / 22
Сайт jobbik.hu
jobbik.com
Commons-logo.svg За лепшую Венгрыю (Ёбік) на Вікісховішчы
Адкрыццё рунічнай таблічкі ў Капашмеры[hu]

ГісторыяПравіць

Спачатку ў 2002 годзе група праварадыкальна настроеных студэнтаў гуманітарнага факультэта Будапешцкага ўніверсітэта і былымі прыхільнікамі нацыяналістычнай Партыі справядлівасці і жыцця[hu] (MIÉP), незадаволенымі палітыкай кіраўніцтва. Назва «Ёбік» — акронім ад Jobboldali Ifjúsági Közösség (бел.: Правае моладзевае задзіночанне). У назве партыі выкарыстана гульня словаў: слова «ёб» (jobb) у венгерскай мове азначае як «лепшы», так і «правы».

У 2007 годзе Габар Вона стварыў «Венгерскую гвардыю» — арганізацыю, якая мела змагацца за абарону венгерскіх нацыянальных каштоўнасцей. У 2008—2009 гадах, пасля абвінавачванняў членаў «Венгерскай гвардыі» ў збіццях і злачынствах супраць цыганскага насельніцтва[4], судовыя органы Будапешта забаранілі дзейнасць арганізацыі.

На выбарах у Еўрапейскі парламент 2009 года партыя здабыла 15 % галасоў і 3 месцы ў Еўрапарламенце.

На парламенцкіх выбарах 2010 года партыя паспяхова пераадолела пяціадсоткавы бар'ер і атрымала ў парламенце 47 месцаў з 386.

На парламенцкіх выбарах 2014 нацыяналісты атрымалі 20,22 % галасоў[5] і атрымалі 23 месцы ў Нацыянальным сходзе, стаўшы трэцяю найбольшай палітычнай сілай краіны.

З 2014 года Ёбік пачаў перавызначаць сябе як кансерватыўную народную партыю і змяніў супярэчлівыя элементы сваіх зносін. Згодна з Маніфеста партыі аб кіруючых прынцыпах будучага ўраду, Ёбік ўяўляе ўсіх венгерскіх грамадзян і людзей і імкнецца стварыць сучасную нацыянальную ідэнтычнасць, не прымаючы пры гэтым шавінізм 20-га стагоддзя. Пасля парламенцкіх выбараў у Вугоршчыне 8 красавіка 2018 году партыя набрала 1 092 806 галасоў, атрымаўшы 19,06% ад агульнай колькасці, зрабіўшы іх другі па велічыні партыяй Венгрыі ў Нацыянальным сходзе.[6]

У цяперашні час партыя апісвае сябе як сучасная кансерватыўная народная партыя. Нядаўні (2020/02/28) апытанне грамадскай думкі, праведзены IDEA для Euronews, быў прааналізаваны вядучым палітолагам Балашоў Бёскей, і ён інтэрпрэтаваў, што былая нацыяналістычная партыя, Ёбік, завяршыла пераўтварэнне ў цэнтрысцкую народную партыю, і яе выбарчая база была змененая, і цяпер гэта пераважна ўмераны праеўрапейскі акруга.[7]

ЗноскіПравіць

СпасылкіПравіць