Ге́льмальд з Басау (ням.: Helmold von Bosau) 1120, Гослар — 1177, Басау — манах-святар (дыякан), хрысціянскі місіянер, прапаведнік у Басау; адзін з найбольш вядомых храністаў XII стагоддзя. Аўтар «Славянскай хронікі» («Chronicon Slavorum»), напісанай ім на латыні. У ёй гэтыя звычаі і норавы, а таксама найважнейшыя палітычныя падзеі XII стагоддзя сярод заходне-славянскіх плямёнаў венедаў і абадрытаў у эпоху іх пераходу ад паганства да хрысціянства; інфармацыя пра нямецка-вендскія адносіны ў перыяд рассялення немцаў на Усход.

Гельмальд з Басау
ням.: Helmold von Bosau
Papłoński Helmolda Kronika Słowiańska.jpeg
Дата нараджэння каля 1120
Месца нараджэння
Дата смерці каля 1177
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці летапісец, гісторык, клерык
Навуковая сфера гісторыя
Вядомы як аўтар Славянскай хронікі
Commons-logo.svg Гельмальд з Басау на Вікісховішчы

Адукацыю меркавана атрымаў паміж 1139 і 1142 гадамі ў Брауншвайгу, у тамтэйшага біскупа Герольда.

У хроніцы, акрамя іншага, таксама гэтыя каштоўныя звесткі пра місіі Віцэліна, пра подзвігі Генрыха Льва, пра пра заснаванне новых біскупстваў. Сачыненне гэта даходзіць да 1170 г. і працягнута да 1209 г. Арнольдам, першым абатам бенедыкцінаў у Любеку.

ВыданніПравіць

«Chronicon» ізноў быў выдадзены ў 1868 г. Лапенбергам у 21 т. «Monumenta Germaniae» і асобным водціскам з «Scriptores rerum germanicarum» (Гановер, 1868). На нямецкую мову сачыненне гэта пераклаў Laurent (Б., 1852)[крыніца не пазначана 3298 дзён].

Зноскі

  1. LIBRIS — 2012. Праверана 24 жніўня 2018.

ЛітаратураПравіць

  • Гельмальд // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5: Гальцы — Дагон. — 576 с. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5), ISBN 985-11-0035-8.
  • Шаблон:Крыніца/ЭСБЕ
  • Schmeidler B. Helmold und seine Cronica Slavorum (ням.)  // ZVLGA. — 1912. — Т. 14. — С. 185.
  • Völkel. Die Slavenchronik. — 1874.
  • Адам Бременский, Гельмольд из Босау, Арнольд Любекский. Славянские хроники / Пер. И. Дьяконова, Л. В. Разумовской. — М.: Русская панорама, 2011. — 584 с.
  • Гельмольд. Славянская хроника: (Памятники средневековой истории народов Центральной и Восточной Европы) / Предисл., пер. и примеч. Л. В. Разумовской. — М.: Изд-во АН СССР, 1963. — 299 с. — 2 500 экз.