Пуньск[2] (польск.: Puńsk) — вёска ў Сэйнэнскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Сядзіба вясковай гміны Пуньск. Размешчана на беразе возера Пуня, за 5 км на захад ад граніцы з Літвой.

Вёска
Пуньск
польск.: Puńsk
Герб
Герб
Касцёл
Касцёл
Краіна
Ваяводства
Павет
Вясковая гміна
Каардынаты
Вышыня цэнтра
168 м
Насельніцтва
Часавы пояс
Паштовыя індэксы
16-515
Аўтамабільны код
BSE
Афіцыйны сайт
Пуньск на карце Польшчы ±
Пуньск (Польшча)
Пуньск
Пуньск (Падляскае ваяводства)
Пуньск

ГісторыяПравіць

Вялікае Княства ЛітоўскаеПравіць

Першы пісьмовы ўспамін пра Пуньск датуецца 1597 годам, калі Станіслаў Заліўскі заснаваў тут мястэчка і збудаваў касцёл. У гэты час Пуньск уваходзіў у склад Троцкага павета Троцкага ваяводства.

У 1647 годзе кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза надаў Пуньску Магдэбургскае права і герб[3]. У 1700 годзе тут працавалі школа і шпіталь[4].

Пад уладай Расійскай імперыіПравіць

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Пуньск апынуўся ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкім мірным дагаворам — у складзе Расійскай імперыі, у Сейненскім павеце Аўгустоўскай губерні.

На 1827 год у Пуньску было 82 будынкі.

Найноўшы часПравіць

У 1919—1920 гадах каля Пуньска адбываліся баі паміж польскімі і літоўскімі войскамі. 19 ліпеня 1920 года мястэчка занялі літоўскія войскі разам з бальшавікамі, у 1921 годзе — польскія войскі. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Пуньск апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.

У часы Другой сусветнай вайны з верасня 1939 да 1945 года Пуньск знаходзіўся пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.

НасельніцтваПравіць

  • XIX стагоддзе: 1827 год — 748 чал.[5]
  • XXI стагоддзе: 2011 год — 1336 чал.

Адукацыя і культураПравіць

Пуньск з’яўляецца цэнтрам літоўскай культуры. Тут размяшчаецца рэдакцыя часопіса «Aušra», а таксама Дом літоўскай культуры і агульнаадукацыйны ліцэй з літоўскай мовай навучання.

СлавутасціПравіць

  • Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1877—1881)
  • Могілкі: каталіцкія, капліца; іўдзейскія
  • Плябанія (1873)
  • Сінагога (канец XIX — пачатак XX ст.)

ГалерэяПравіць

Зноскі

  1. https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/062013909042-0766251?var-id=1639616&format=jsonapi Праверана 6 кастрычніка 2022.
  2. Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 236-2010 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Рэспублікі Польшча на беларускую мову». Гл. польска-беларускую практычную транскрыпцыю.
  3. Wiśniewski J. Dzieje osadnictwa w powiecie sejneńskim od XV do XIX wieku // Materiały do dziejów Ziemi Sejneńskiej. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963. S. 86.
  4. Wiśniewski J. Dzieje osadnictwa w powiecie sejneńskim od XV do XIX wieku // Materiały do dziejów Ziemi Sejneńskiej. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963. S. 165.
  5. Chlebowski B. Puńsk // Słownik geograficzny... T. IX. — Warszawa, 1888. S. 302.

СпасылкіПравіць