Усяслаў Васількавіч (пасля 1101 — пасля 1180) — князь полацкі (11621167, 1167 — пасля 1180)[1].

Усяслаў Васількавіч
Iziaslav of Polock Seal avers.png
знак Рагвалодавічаў
князь полацкі
1162 — 1167
Папярэднік Рагвалод Барысавіч
Пераемнік Валадар Глебавіч
1167 — 1180
Папярэднік Валадар Глебавіч
Пераемнік Барыс Давыдавіч
 
Веравызнанне Хрысціянскі крыж хрысціянства
Нараджэнне пасля 1101
Смерць пасля 1180
Дынастыя Рагвалодавічы
Бацька Васілька Святаславіч
Дзеці дачка

БіяграфіяПравіць

Сын полацкага князя Васількі Святаславіча. Магчыма, упершыню згадваецца як "Усяслаў з Полацка" сярод удзельнікаў паходу на Ушчыж[2], полацкім князём тады быў Рагвалод Барысавіч, напэўна, Усяслаў браў удзел у паходзе з яго згоды і з полацкімі сіламі. Ёсць думка, што да 1162 года княжыў у Віцебску[2][1]. Заняў полацкі сталец ў 1162 годзе пасля паразы Рагвалода Барысавіча ад менскага князя Валадара Глебавіча[1], пасля цяжкіх страт палачан Рагвалод не вярнуўся ў Полацк, а пайшоў княжыць у Друцк. Палачане заклікалі на сталец Усяслава, які валадарыў пры падтрымцы смаленскіх князёў і не ладзіў з менскімі Глебавічамі.

У 1167 годзе менскі князь Валадар, з войскам дзе было шмат літоўцаў, выступіў супраць Усяслава Васількавіча, перамог у бітве і заняў полацкі сталец, заключыў з вечам умовы і замацаваў крыжацалаваннем[1]. Затым накіраваўся на Віцебск, куды ўцёк Усяслаў, але даведаўшыся, што на дапамогу віцяблянам ідзе смаленскі князь Раман Расціславіч, вярнуўся ў Менск. Васілька зноў заняў полацкі сталец[1].

У 1175 годзе будучы полацкім князям таксама неяк кантраляваў Віцебск, пры гэтым захоўваў даўнюю сувязь са смаленскімі князямі, бо сватоў па дачку "Усяслава Віцебскага" уладзімірскі князь Яраполк Расціславіч паслаў "к Смоленьску".

У 1178/1179 годзе ноўгарадскі князь Мсціслаў Расціславіч пайшоў на Полацк, але старэйшы брат, смаленскі князь Раман Расціславіч, папярэдзіўшы яго пра гэтага паслаў смаленскае войска на чале з сваім сынам Мсціславам на дапамогу палачанам. Такім чынам, паход наўгародцаў не адбыўся, але, мусіць, гэты выпадак абвастрыў полацка-смаленскія адносіны, што выявілася наступнымі гадамі.

Усяслаў Васількавіч апошні раз успамінаецца пад 1180 годам[1], калі разам з іншымі князямі выступіў супраць смаленскіх князёў, сваіх былых патронаў, у паход пад Друцк на баку чарнігаўскіх Ольгавічаў.

Мусіць, неўзабаве па 1180 годзе Усяслаў памёр.

Некаторыя даследчыкі атаясняюць Усяслава Васількавіча са згаданым пад 1186 годам "Усяславам з Друцка"[2].

Сям'яПравіць

Быў жанаты з дачкой смаленскага князя Расціслава Мсціславіча, прынамсі ў 1178/1179 годзе Іпацеўскі летапіс называе яго "зяцем" (т.б. мужам сястры) Рамана і Мсціслава Расціславічаў.

Меў прынамсі адну дачку, якая 11.2.1175 года выйшла замуж за ўладзімірскага князя Яраполка Расціславіча.

Радавод ІзяславічаўПравіць

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Всеслав Василькович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 129. — 737 с.
  2. 2,0 2,1 2,2 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6. Кн. 2.: Усвея—Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 6. Кн.2. — 616 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.

ЛітаратураПравіць

  • Алексеев Л. В. Полоцкая земля // Древнерусские княжества Х-XIII вв. — М., 1975.(руск.) 
  • Загарульскі Э. М. Заходняя Русь: ІХ-ХІІІ ст.: Вучэб. дапам. — Мн., 1998. — 260 с.
  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6. Кн. 2.: Усвея—Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 6. Кн.2. — 616 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.