Адкрыць галоўнае меню

Фёдар (Тодар[1], Тэадор[2]) Аскаравіч Гаўсман, ням.: Theodor Hausmann (20 кастрычніка (1 лістапада) 1868, в. Броўск, Свіслацкі раён, ў Гродзенскай вобласці — 1944, паводле іншых звестак — 1943[3]) — беларускі савецкі тэрапеўт. Акадэмік АН БССР (1933), доктар медыцынскіх навук (1912), прафесар. Заслужаны дзеяч навукі БССР (1931)[4].

Фёдар Аскаравіч Гаўсман
Акадэмік ГАЎСМАН Фёдар Аскаравіч.jpg
Дата нараджэння 1 лістапада 1868(1868-11-01)
Месца нараджэння в. Броўск, Свіслацкі раён, ў Гродзенскай вобласці
Дата смерці 1944
Род дзейнасці выкладчык універсітэта
Навуковая сфера тэрапія
Навуковая ступень доктар навук
Навуковае званне акадэмік АН БССР, прафесар
Альма-матар Юр'еўскі ўніверсітэт
Узнагароды і прэміі Заслужаны дзеяч навукі БССР
Commons-logo.svg Фёдар Аскаравіч Гаўсман на Вікісховішчы
Фёдар Аскаравіч Гаўсман

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў Броўскім лясніцтве Гродзенскай губерні ў сям'і ляснічага — балтыйскага немца. Сярэднюю школу скончыў у Рэвелі, пасля чаго паступіў на медыцынскі факультэт(эст.) бел. Юр'еўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1894 годзе[5]. З 1918 года прыват-дацэнт(руск.) бел. Маскоўскага ўніверсітэта, у 1924-41 прафесар і загадчык клінікай госпітальнай тэрапіі медыцынскага факультэта БДУ (з 1930 Мінскага медыцынскага інстытута)[4]. Адначасова ў 1936—1941 загадчык Медыцынскага навукова-даследчага кабінета АН БССР.

Працягваў навуковую дзейнасць і пад нямецкай акупацыяй. Так, у лютым 1943 у рэдакцыю нямецкага медыцынскага часопіса трапіў артыкул пра туберкулёз, аўтарам якога быў Тэадор Гаўсман[6]. У звестках пра аўтара было пазначана, што ён былы дырэктар першай медклінікі Мінска, а цяпер працуе ў ваенным шпіталі 2/609[7].

Навуковая дзейнасцьПравіць

Праводзіў даследаванні ў галіне пальпацыі(руск.) бел. страўнікава-кішачнага тракту. Прапанаваў шэраг лабараторных метадаў даследавання: рэакцыю на урабілін(руск.) бел.[8][9], метад дыягностыкі схаваных захворванняў нырачных лаханак, метад праслухвання глытальных шумоў і іншае[4].

Навуковыя працыПравіць

Аўтар больш 210 навуковых прац, у т. л. 5 манаграфій[10].

Асноўныя працы[10]:

  • Theodor Hausmann. Die methodische Intestinalpalpation mittels der topographischen Gleit- und Tiefenpalpation, und ihre Ergebnisse mit Einschluss der Ileocoecalgegend, und mit Berücksichtigung der Lageanomalien des Darmes, 1910
  • Основы методического прощупывания желудочно-кишечного тракта с помощью топографической скользящей глубокой пальпации. М.: А. А. Карцевъ, 1912.
  • Этиология и лечение цинги. М., 1917.
  • Проблема внелегочного туберкулеза, патогенез и профилактическое лечение его с помощью туберкулина. Мн.: Гизбел, 1939.

Зноскі

  1. Галоўная вуліца Мінска. 1880—1940 / Кніга 1
  2. ГАУСМАН Федор Оскарович (руск.) 
  3. Hausmann, Theodor (ням.) 
  4. 4,0 4,1 4,2 Гаусман Фёдор Оскарович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 141. — 737 с.
  5. Федор Оскарович Гаусман (1868—1944) (руск.) 
  6. Die okkulte Tuberkulose (Bronchadenitis) als Kausalfaktor beim Entstehen einer Psoriasis und die Heilwirkung der Tuberkulintherapie (руск.) 
  7. Из описания статьи о туберкулезе, поступившей в редакцию немецкого медицинского журнала в ноябре 1942 г. (руск.) 
  8. Hausmann Th. Über Urobilin und seinen Nachweis mit Hülfe der Chloroformextraction des mit Kupfersulfat versetzten Harnes // Zeitscbr. f. experimented Patnologie u. Therapie. — 1913. — Т. Band XIII.
  9. Hausmann Th., Die polychemische Urobilinreaction, Ztechr. 1. klin. Med., B. XCIX, 1922
  10. 10,0 10,1 Акадэмік ГАЎСМАН Фёдар Аскаравіч (руск.) 

ЛітаратураПравіць

  • Вопросы истории медицины и здравоохранения. Мн.: Полымя, 1968.
  • Зборнік прац прысвечаны 35-гадоваму юбілею заслужанага дзеяча навукі акадэміка Ф.А. Гаўсмана, дырэктара 2-ой тэрапеўтычнай клінікі Беларускага Медычнага Інстытута / Fertschrift für prof. Theodor Hausmann, mitglied D. Weissrussischen Akademie der wissenschaften. Т.1. Менск, 1934. – 287 с.

СпасылкіПравіць