Адкрыць галоўнае меню

Шахінша́х (стар.-перс.: xšāyaθiya xšāyaθiyānām, пехл. šāhān šāh, перс.: شاهنشاه — shāhanshāh, у перакладзе «цар цароў») — старажытны персідскі мідыйскага паходжання, запазычаны Ахеменідамі, пазней іранскі манархічны тытул.

Шахіншах
стар.-перс.: xšāyaθiya xšāyaθiyānām
пехл. šāhān šāh
перс.: شاهنشاه
Скасаваная
дзяржаўная пасада

Imperial Arms of the Crown Prince of Iran.svg

Імперскі герб шахіншаха Ірана
Mohammad Reza Pahlavi.png
Махамед Рэза Пехлеві
(апошні на пасадзе)

Краіна Flag of Iran.svg Іран
Пасада-пераемніца Вышэйшы кіраўнік Ірана
Першы на пасадзе Кір II Вялікі
Апошні на пасадзе Махамед Рэза Пехлеві
Форма звароту Яго Імператарская Вялікасць Шаханшах Ар'ямехр
Прызначаецца па спадчыне
Заснавана
Скасавана 11 лютага 1979
Бягучы прэтэндэнт Рэза Кір Пехлеві
Сцяг Ірана Гісторыя Ірана
Persepolis The Persian Soldiers.jpg
Персідская імперыяПерсідскія цары
Да нашай эры
Дагістарычны Іран
Прота-эламіты (3200—2700 да н.э.)
Джырофт (3000—500 да н.э.)
Элам (2700—539 да н.э.)
Мана (1000—700 да н.э.)
Мідыя (728550 да н.э.)
Ахеменіды (648330 да н.э.)
Селеўкіды (330150 да н.э.)
Наша эра
Аршакіды (250 да н.э.224 н. э.)
Сасаніды (224650)
Арабскае заваяванне (637651)
Амейяды (661750)
Абасіды (7501258)
Тахірыды (821873)
Алавіды (864928)
Сафарыды (8611003)
Саманіды (875999)
Зіярыды (9281043)
Буіды (9341055)
Газневіды (9631187)
Сельджукі (10371194)
Гурыды (11491212)
Харэзмшахі (10771231)
Хулагуіды (12561353)
Музафарыды (13141393)
Чабаніды (13371357)
Сербедары (13371381)
Джалаірыды (13701432)
Туркаманы Кара-Каюнлу (14071468)
Туркаманы Ак-Каюнлу (13781508)
Сефевіды (15011722/1736)
Хатакі (17221729)
Афшарыды (17361802)
Зенды (17501794)
Каджары (17811925)
Пехлеві (19251979)
Ісламская рэвалюцыя ў Іране (1979)
Ісламская рэспубліка Іран1980)

Партал «Іран»

АпісаннеПравіць

Тытул упершыню быў прыняты кіраўнікамі Ірана з дынастыі Сасанідаў, аднак узыходзіць ён да тытула эпохі Ахеменідаў «xšāyaθiya xšāyaθiyānām», таму першым шаханшахам у Іране называюць ахеменідскага цара Кіра II Вялікага. Тытул выкарыстоўваўся з перапынкамі на працягу 2500 гадоў. Апошнім шаханшахам Ірана быў Махамед Рэза Пехлеві, зрынуты ў 1979 годзе падчас ісламскай рэвалюцыі. Сын Махамеда Рэзы Рэза Кір Пехлеві лічыцца іранскімі манархістамі законным шаханшахам.

Калі гаворка ідзе пра старажытную Персію, тытул шахіншах звычайна перакладаецца як «цар цароў», і не перакладаецца, калі гаворка ідзе пра сучасны Іран.

Аналагічны грэчаскі тытул Basileos Basileon прыняў візантыйскі імператар Іраклій пасля перамогі над Сасанідамі.

Дынастыі, якія насілі тытул пасля АхеменідаўПравіць

Зноскі

  1. прэтэндавалі да 1943

СпасылкіПравіць