Адкрыць галоўнае меню

Эрых Марыя Рэмарк (ням.: Erich Maria Remarque; імя пры нараджэнні: Эрых Паўль Рэмарк, ням.: Erich Paul Remark; 22 чэрвеня 1898, Оснабрук, Прусія, Германія — 25 чэрвеня 1970, Лакарна, Тычына, Швейцарыя) — нямецкі пісьменнік.

Эрых Марыя Рэмарк
ням.: Erich Maria Remarque
Erich Maria Remarque1.jpg
Эрых Марыя Рэмарк
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 22 чэрвеня 1898(1898-06-22)[1][2][…]
Месца нараджэння:
Дата смерці: 25 верасня 1970(1970-09-25)[4][1][…] (72 гады)
Месца смерці:
Пахаванне:
Грамадзянства:
Жонка: Палет Гадар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: пісьменнік, раманіст, драматург, сцэнарыст
Валодае мовамі: нямецкая[1]
Грамадская дзейнасць
Член у
Узнагароды:
камандорскі крыж ордэна «За заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія»
Подпіс: Remarque Autograph.jpg
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Біяграфічныя звесткіПравіць

Удзельнік І сусветнай вайны. Працаваў настаўнікам, журналістам, рэдактарам. 3 1932 у эміграцыі (Швейцарыя, ЗША).

Рэмарк быў двойчы жанаты, 14 кастрычніка 1925 — 4 студзеня 1930 і 22 студзеня 1938 — 20 мая 1957, з танцоўшчыцай Ютай Ільзе Цамбона (ням.: Jutta Ilse Zambona) (25 жніўня 1901 — 25 чэрвеня 1975). Тым часам у яго былі раманы з Марлен Дзітрых, Грэтай Гарба і іншымі жанчынамі. 25 лютага 1958 ён ажаніўся з кінаактрысай Палет Гадар, былой жонкай Чарлі Чапліна, з ёй Рэмарк пражыў да сваёй смерці.

Адна з сёстраў Рэмарка — Эльфрыда Шольц, якая працавала краўчыхай у Дрэздэне, была паводле данясення пакупніцы абвінавачана ў «дзеяннях, скіраваных на падрыў ваеннай моцы» і прыгаворана народным судом да смяротнага пакарання — гільяціны.

Рэмарк пахаваны на могілках Ронка-сопра-Асуона.

ТворчасцьПравіць

Сусветную вядомасць пісьменніку прынёс раман «На заходнім фронце без перамен» (1929), які разам з раманамі «Вяртанне» (1931) і «Тры таварышы» (1938) склалі своеасаблівую трылогію пра Сусветную вайну і яе трагічныя наступствы ў лёсах франтавікоў, т.зв. страчанага пакалення. У раманах «Палюбі бліжняга свайго» (1940), «Трыўмфальная арка» (1946) «Ноч У Лісабоне» (1962) тэма нямецкай эміграцыі, у рамане «Іскра жыцця» (1952) — ныцысцкіх канцлагераў, у сатырычным рамане «Чорны абеліск» (1956) — сацыяльна-эканамічных і псіхалагічных вытокаў нацызму. Раман «Час жыць і час паміраць» (1954) і драма «Апошні прыпынак» (1956) пра падзеі на савецка-германскім фронце ў II сусветную вайну. Аўтар сацыяльна-псіхалагічных раманаў «Жыццё ў пазыку» (1959), «Цені ў раі» (выд. 1971), «Зямля запаветная» (выд. 1998, незавершаны). Рэалістычныя раманы Рэмарка адметныя прысутнасцю ў іх паэтыцы элементаў натуралізму, імпрэсіянізму і экспрэсіянізму, глыбокім псіхалагізмам, лаканізмам мовы ў спалучэнні з яе вобразнасцю. Яго творчасць паўплывала на развіццё сусветнай пасляваеннай літаратуры

РаманыПравіць

  • «На Заходнім фронце нічога новага» / «Im Westen nichts Neues». Propyläen, Берлін 1929
  • «Дарога назад» / «Der Weg zurück». Propyläen, Берлін 1931
  • «Тры таварышы» / «Drei Kameraden». Querido, Амстэрдам 1938
  • «Любі бліжняга свайго» / «Liebe Deinen Nächsten». Querido/Bermann-Fischer, Амстэрдам/Стакгольм 1941
  • «Трыўмфальная арка» / «Arc de Triomphe». Micha, Цюрых 1946
  • «Іскра — жыццё» / «Der Funke Leben». Kiepenheuer & Witsch, Кёльн 1952
  • «Час жыць і час паміраць» / «Zeit zu leben und Zeit zu sterben». Kiepenheuer & Witsch, Кёльн 1954
  • «Чорны абеліск» / «Der schwarze Obelisk». Kiepenheuer & Witsch, Кёльн 1956
  • «Ноч у Лісабоне» / «Die Nacht von Lissabon». Kiepenheuer & Witsch, Кёльн 1962
  • «Шаты ў раі» / «Schatten im Paradies», 1971

Беларускія выданніПравіць

Першым перакладчыкам твораў Рэмарка быў Хвядос Шынклер, у перакладзе якога ў 1931 выйшаў раман «На Заходнім фронце нічога новага». Раман «Тры таварышы» у 1995 выйшаў у выдавецтве «Мастацкая літаратура» ў перакладзе Уладзіміра Папковіча.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Erich Maria Remarque // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Erich Maria Remarque // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 Ремарк Эрих Мария // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.

ЛітаратураПравіць

  • Лявонава Е. Рэмарк // БЭ. У 18 т. — Т. 14. — Мн., 2002.

СпасылкіПравіць