Дэкларацыя аб незалежнасці Рэспублікі Малдова

Дэкларацыя пра незалежнасць Рэспублікі Малдова (рум.: Declarația de independență a Republicii Moldova) ці Дэкларацыя незалежнасці Малдовы — дакумент, зацверджаны 27 жніўня 1991 года Парламентам Малдаўскай ССР у законе №691 «Пра дэкларацыю пра незалежнасць» пасля правалу Жнівеньскага путчу ДКНС і аб'яўляў пра выхад Малдовы са складу СССР[1].

ЗместПравіць

Парламент Рэспублікі Малдова абвяшчаў у гэтай дэкларацыі незалежнасць Рэспублікі Малдова, прымаючы да ўвагі тысячагадовае мінулае малдоўскага народа і яго бесперапынную дзяржаўнасць (пачынаючы з часоў Малдаўскага княства), а таксама падкрэсліваючы поўнае права на падобны крок. Дэкларацыя аб'яўляла несапраўднымі рашэнні Кючук-Кайнарджыйскага (1775) і Бухарэсцкага мірных дагавораў (1812) паміж Расіяй і Турцыяй, вінавацячы абодва бакі ў рассячэнні нацыянальнай тэрыторыі; несапраўднымі таксама былі абвешчаны закон Вярхоўнага Савета СССР ад 2 жніўня 1940 «Пра ўтварэнне саюзнай Малдаўскай ССР» і Пакт Молатава-Рыбентропа ад 23 жніўня 1939 года, бо яны былі прыняты без уліку думкі насельніцтва Бесарабіі, Букавіны і вобласці Герца.

Дэкларацыя незалежнасці спасылалася на дэкларацыю пра суверэнітэт Рэспублікі Малдова ад 23 чэрвеня 1990 года і шэраг апошніх дакументаў Вялікіх Нацыянальных Сходаў у Кішынёве, прынятых у 19891991 гадах, а таксама прызнавала поўнае права насельніцтва рэспублікі на байкот рэферэндуму пра захаванне СССР ад 17 сакавіка 1991 года. Гэтыя дакументы складалі глебу для прызнання суверэнітэту і дзяржаўнасці Малдавіі. На глебе Хартыі ААН, у якой гаварылася пра раўнапраўе народаў і іх права на самавызначэнне, а таксама Хельсінкскага апошняга акта Парламент Малдовы афіцыйна абвясціў Рэспубліку Малдову як суверэнную, незалежную і дэмакратычную дзяржаву. Афіцыйнай мовай, паводле Дэкларацыі, аб'яўлялася румынская мова на лацінскай графіцы, прынятая як афіцыйная яшчэ 31 жніўня 1989 года Парламентам Малдовы[2].

Афіцыйныя наступствыПравіць

278 дэпутатаў падпісалі гэты дакумент у 1991 годзе, і 27 жніўня стала дзяржаўным святам краіны пад назвай Дзень незалежнасці Рэспублікі Малдова. Прызнанне незалежнасці Малдавіі афіцыйна было адзначана 2 сакавіка 1992 года, калі краіна стала членам ААН.

Арыгінальны дакумент згарэў у 2009 годзе падчас хваляванняў у Малдове, аднак у 2010 годзе тэкст Дэкларацыі атрымалася аднавіць[3][4].

Зноскі

СпасылкіПравіць