Адкрыць галоўнае меню

Ксенон (лац.: Xenonum) Xe — хімічны элемент VIII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 54. Інертны газ.

54 ЁдКсенонЦэзій
Kr

Xe
v
Rn
ВадародГелійЛітыйБерылійБорВугляродАзотКіслародФторНеонНатрыйМагнійАлюмінійКрэмнійФосфарСераХлорАргонКалійКальцыйСкандыйТытанВанадыйХромМарганецЖалезаКобальтНікельМедзьЦынкГалійГерманійМыш’якСеленБромКрыптонРубідыйСтронцыйІтрыйЦырконійНіёбійМалібдэнТэхнецыйРутэнійРодыйПаладыйСераброКадмійІндыйВолаваСурмаТэлурЁдКсенонЦэзійБарыйЛантанЦэрыйПразеадымНеадымПраметыйСамарыйЕўропійГадалінійТэрбійДыспрозійГольмійЭрбійТулійІтэрбійЛютэцыйГафнійТанталВальфрамРэнійОсмійІрыдыйПлацінаЗолатаРтуцьТалійСвінецВісмутПалонійАстатРадонФранцыйРадыйАктынійТорыйПратактынійУранНептунійПлутонійАмерыцыйКюрыйБерклійКаліфорнійЭйнштэйнійФермійМендзялевійНобелійЛаўрэнсійРэзерфордыйДубнійСіборгійБорыйХасійМейтнерыйДармштадтыйРэнтгенійКаперніцыйУнунтрыйУнунквадыйУнунпентыйУнунгексійУнусептыйУнуноктыйПерыядычная сістэма элементаў
54Xe
Вонкавы від простага рэчыва
Xenon discharge tube.jpg
Уласцівасці атама
Імя, сімвал, нумар Ксено́н / Xenon (Xe), 54
Тып групы Інертныя газы
Група, перыяд, блок 18, 1, s
Атамная маса
(малярная маса)
131,293(6)[1] а. а. м. (г/моль)
Электронная канфігурацыя [Kr] 4d10 5s2 5p6
Радыус атама ? (108)[2] пм
Хімічныя ўласцівасці
Кавалентны радыус 140[2] пм
Радыус іона 190[2] пм
Электраадмоўнасць 2,6 (шкала Полінга)
Ступені акіслення 0, +1, +2, +4, +6, +8
Тэрмадынамічныя ўласцівасці простага рэчыва
Тэрмадынамічная фаза Газ
Шчыльнасць (пры з. у.)

3,52 (при −107,05 °C);

0,005894 (при 0 °C) г/см³
Тэмпература плаўлення 161,3 К (-111,85 °C)
Тэмпература кіпення 166,1 К (-107,05 °C)
Цеплыня плаўлення 2,27 кДж/моль
Цеплыня выпарэння 12,65 кДж/моль
Малярная цеплаёмістасць 20,79[3] Дж/(K·моль)
Малярны аб'ём 42,9 см³/моль
Крышталічная рашотка простага рэчыва
Структура рашоткі кубічная
гранецэнтрыраваная
Параметры рашоткі 6,200 Å

Прыродныя крыніцыПравіць

Паветра — адзіная крыніца ксенону.

ПрымяненнеПравіць

Ксенонавая лямпа — адна з самых моцных крыніц святла (фары, пражэктары, праектары) са спектрам выпраменьвання блізкім да сонечнага (лямпы для цяпліц).

XeO3 — выбуховае рэчыва без шкодных газаў.

Зноскі

  1. Michael E. Wieser, Norman Holden, Tyler B. Coplen, John K. Böhlke, Michael Berglund, Willi A. Brand, Paul De Bièvre, Manfred Gröning, Robert D. Loss, Juris Meija, Takafumi Hirata, Thomas Prohaska, Ronny Schoenberg, Glenda O’Connor, Thomas Walczyk, Shige Yoneda, Xiang‑Kun Zhu. Atomic weights of the elements 2011 (IUPAC Technical Report) (англ.)  // Pure and Applied Chemistry. — 2013. — Т. 85. — № 5. — С. 1047-1078. — DOI:10.1351/PAC-REP-13-03-02
  2. 2,0 2,1 2,2 Size of xenon in several environments (англ.) . www.webelements.com. Праверана 6 жніўня 2009.
  3. Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т — Москва: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — С. 548-549. — 671 с. — 100 000 экз.