Ліянель Жаспен (фр.: Lionel Jospin, нар. 12 ліпеня 1937, Медон, Францыя) — французскі палітык-сацыяліст, прэм'ер-міністр (1997—2002).

Ліянель Жаспен
Lionel Jospin
Delanoe Zenith 2008 02 27 n19.jpg
Дата нараджэння 12 ліпеня 1937(1937-07-12) (82 гады)
Месца нараджэння
Грамадзянства Сцяг Францыі Францыя
Адукацыя
Веравызнанне кальвінізм
Партыя Сацыялістычная партыя, Францыя
Род дзейнасці палітык, дзяржаўны дзеяч
Месца працы
Бацька Robert Jospin[d]
Маці Mireille Jospin[d]
Жонка Sylviane Agacinski[d]
Дзеці Eva Jospin[d]
Узнагароды
Вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
Кавалер Вялікага Крыжа ордэна За заслугі, Францыя
Ro3osr.gif
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Заслуг
Вялікі крыж ордэна Заслуг, Венгрыя
Афіцэр Нацыянальнага ордэна Квебека
Аўтограф Аўтограф
Commons-logo.svg Ліянель Жаспен на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў Медоне, каля Парыжа. Служыў у арміі, пасля чаго ў 1963 годзе паступіў у Дзяржаўную школу кіравання. Таксама скончыў Інстытут палітычных навук.

У маладосці быў трацкістам, што пазней скрываў. Быў блізкім супрацоўнікам Франсуа Мітэрана, а ў 1981 годзе, пасля абрання яго прэзідэнтам рэспублікі, стаў старшынёй Французскай сацыялістычнай партыі. Займаў розныя міністэрскія пасады. У 1995 годзе высунуты партыяй на прэзідэнцкіх выбарах як замена Мітэрану, які сыходзіў з пасады, пасля першага тура заняў першае месца, аднак у другім туры пацярпеў паражэнне ад Жака Шырака, які і стаў новым прэзідэнтам. У 1997 годзе сацыялісты перамаглі на датэрміновых парламенцкіх выбарах, і Шырак даручыў свайму апаненту сфарміраваць урад як прэм'ер-міністру. На гэтай пасадзе Жаспен знаходзіўся трохі менш за пяць гадоў.

У 2002 годзе прэм'ер Жаспен ізноў выставіў сваю кандыдатуру ў прэзідэнты, аднак пацярпеў новае, значна больш ганебнае і сенсацыйнае паражэнне: не змог выйсці ў другі тур і прапусціў на другое месца ўльтранацыяналіста Жан-Мары Ле Пена, якога Шырак затым перамог з вялікай перавагай. Пасля гэтага Жаспен сышоў не толькі з пасады прэм'ер-міністра і старшыні партыі, але і наогул з палітыкі (у 2005 годзе ненадоўга вярнуўся да публічных заяў, агітуючы за праект еўрапейскай канстытуцыі, зрэшты, ізноў беспаспяхова). Уся ўлада ў дзяржаве апынулася ў вялікай кааліцыі прыхільнікаў Шырака, так званай UMP, ці Саюза за прэзідэнцкую большасць: яе прадстаўлялі абодва наступных прэм'ера, Рафарэн і дэ Вільпен.

Сацыялісты з таго часу знаходзіліся ў стане глыбокага крызісу, з якога пачалі выходзіць толькі ў 2006 годзе пасля масавых антыўрадавых выступленняў моладзі супраць закона аб «кантракце першага найму». Тым часам ізноў пачаліся гутаркі пра магчымыя прэзідэнцкія амбіцыі Жаспена: нягледзячы на тое, што ён у кастрычніку 2006 г. рэзка адмоўна выказаўся супраць прэзідэнцкіх амбіцый найпапулярнай у сацыялістаў Сегален Руаяль, партыя ўсё ж 16 лістапада высунула кандыдатам у прэзідэнты на выбарах-2007 менавіта яе.

Палітычная кар'ераПравіць

На вышэйшым узроўніПравіць

Скончыўшы Дзяржаўную школу кіравання, паступіў на працу ў эканамічны аддзел Міністэрствы замежных спраў.

  • 1965—1967 — генеральны сакратар міністэрства знешніх зносін
  • У 1971 годзе ўпершыню абраны дэпутатам Нацыянальнага сходу.
  • 1984—1988 — дэпутат Еўрапейскага парламента
  • 1988 — міністр асветы Францыі
  • 1989—1991 — міністр нацыянальнай адукацыі, моладзі і спорту
  • 1991—1992 — міністр асветы
  • 1997—2002 прэм'ер-міністр Францыі

На мясцовым узроўніПравіць

  • 1977—1986 — абраны ў савет Парыжа
  • 1988—1992 — генеральны савет Верхняй Гароны
  • 1992—1997 — рэгіянальны савет Сярэдніх Пірэнеяў
  • 1992—2002 — генеральны савет Верхняй Гароны

Па партыйнай лінііПравіць

  • У 1971 годзе ўступіў у Сацыялістычную партыю, а ў 1977 годзе стаў яе нацыянальным сакратаром.
  • у 1981 годзе ўзначальваў перадвыбарную кампанію кандыдата ў прэзідэнты — Франсуа Мітэрана
  • 1981—1988 — першы сакратар Сацыялістычнай партыі
  • 1983—1988 — віцэ-старшыня Сацыялістычнага інтэрнацыянала. У 1989 годзе — ганаровы старшыня Сацінтэрна[1].
  • 1995—1997 — першы сакратар Сацыялістычнай партыі[2][3]

УзнагародыПравіць

  • Вялікі крыж ордэна Заслуг перад Рэспублікай Польшча (2000)[4]
  • Вялікі крыж Нацыянальнага ордэна Заслуг
  • Гранд-афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
  • Афіцэр Нацыянальнага ордэна Квебека
  • Вялікі крыж ордэна Зоркі Румыніі

Зноскі

  1. Honorary Presidents XVIII Congress of the Socialist International, Stockholm 20-22 June 1989 (англ.) 
  2. Жаспен Ліянель // Палітычная адукацыя
  3. Ліянель Жаспен
  4. Internetowy System Aktów Prawnych

СпасылкіПравіць


Папярэднік:
Ален Жупэ
Прэм'ер-міністр Францыі
19972002
Пераемнік:
Жан-П'ер Рафарэн