Македонская мова — паўднёваславянская мова ўсходняй (балгарска-македонскай) падгрупы. Прызнанне і дэнамінацыя моцна палітызаваныя — у Грэцыі называецца славянскай мовай, у Балгарыі нярэдка лічыцца дыялектам балгарскай мовы.

Македонская мова
Саманазва македонски јазик
Краіны Рэспубліка Македонія, Албанія, Балгарыя, Грэцыя, Сербія
Афіцыйны статус Рэспубліка Македонія
Арганізацыя, якая рэгулюе Institute for Macedonian language "Krste Misirkov"[d]
Агульная колькасць носьбітаў 1,5[1]—3[2] млн.
Класіфікацыя
Катэгорыя Мовы Еўразіі

Індаеўрапейская сям'я

Славянская галіна
Паўднёваславянская група
Усходняя падгрупа
Моўныя коды
ДАСТ 7.75–97 маа 415
ISO 639-1 mk
ISO 639-2 mac (B); mkd (T)--
ISO 639-3 mkd
WALS mcd
Ethnologue mkd
Linguasphere 53-AAA-ha
ABS ASCL 3504
IETF mk
Glottolog mace1250
Wikipedia-logo-v2.svg Вікіпедыя на гэтай мове

Распаўсюджана ў Македоніі, Албаніі, Балгарыі, Канадзе, Грэцыі, Венгрыі, Славеніі. Колькасць носьбітаў — 1,6 млн.чал., у т.л. у Македоніі (1986) — 1,39 млн.чал.[3].

Статус афіцыйнай або нацыянальнай мовы у Македоніі.

ПісьменнасцьПравіць

Пісьменнасць на аснове кірылаўскай графікі сербскага варыянту. Літаратурная норма была створаная ў 1945 на аснове цэнтральнага дыялекту. Пераклад Бібліі — у 1990.

ДыялектыПравіць

Паўночны дыялект, больш блізкі да сербскай мовы, займае вобласць на Пн ад Скопле і Куманава, а таксама Дольній Полаг. Паўднёвы (іначай паўднёва-усходні[4]) дыялект распаўсюджаны каля Геўгеліі, Струміцы, возера Дойран, і дасягае ваколіц Салонікаў; мае шмат дробных адменаў. Цэнтральны дыялект, аснова літаратурнай нормы, займае ваколіцы Біталь, Прылеп, Велес, Кічава (Вардарская Македонія), і найменей выказвае ўплыў сербскай і балгарскай моваў; у некаторых класіфікацыях падзяляецца[4] на паддыялекты ваколіц Велеса, Прылепа, Кічава і вобласці Дэбар—Гальчнік.

ГісторыяПравіць

Тэндэнцыя да ўтварэння асобай літаратурнай македонскай мовы на землях гістарычнай Македоніі аформілася пад канец 19 ст., выражаная ў кнізе К. П. Місіркава «Аб македонскім пытанні» (Сафія, 1903). З 1943, пасля абвяшчэння федэрацыйных прынцыпаў новай Югаславіі, быў пачаты масавы друк па-македонску, папулярызацыя твораў македонскіх аўтараў (К. Рацын, К. Недзелкоўскі, В. Маркоўскі і інш.) Першая афіцыйная кадыфікацыя арфаграфіі адбылася ў 1945, першая школьная граматыка К. Кепескі выпушчана ў 1946, нармалізацыя лексікі — у трохтомным слоўніку 19611966.

Вядомыя дзеячы ў гісторыі македонскай літаратурнай мовы — А. Шопаў, С. Янеўскі, В. Малескі, Б. Конескі, К. Кепескі, Б. Відоескі і інш.

Зноскі

  1. Ethnologue
  2. Omniglot
  3. Этналог, 15-ы вып.
  4. 4,0 4,1 Класіфікацыя ў «Этналог».

ЛітаратураПравіць

  • Кондрашов Н. А. Славянские языки. — М., 1986. С. 235—238.;
  • Супрун А. Е. Введение в славянскую филологию. — Минск, 1989. С. 103—110.;
  • Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com..

СпасылкіПравіць

Вікіпедыя мае раздзел, напісаны
Галоўная старонка македонскай

У Вікіслоўніку спіс слоў македонскай мовы утрымліваецца ў катэгорыі «Македонская мова»