Мікалай Мікалаевіч Раеўскі

Мікалай Мікалаевіч Рае́ўскі (17711829) — расійскі палкаводзец, герой Айчыннай вайны 1812 года, генерал ад кавалерыі (1813). За трыццаць гадоў бездакорнай службы ўдзельнічаў у многіх найбуйнейшых бітвах эпохі. Пасля подзвігу пад Салтанаўкай стаў адным з найбольш папулярных генералаў расійскай арміі. Барацьба за батарэю Раеўскага стала адным з ключавых эпізодаў Барадзінскай бітвы. Удзельнік «Бітвы народаў» і ўзяцця Парыжа. Член Дзяржаўнага савета. Быў блізка знаёмы з многімі дзекабрыстамі. Сяброўствам з Раеўскім ганарыўся А. С. Пушкін[3]. Брат ад адной маці Пятра і Аляксандра Давыдавых; стрыечны брат Дзяніса Давыдава.

Мікалай Мікалаевіч Раеўскі
Партрэт М. М. Раеўскага працы Дж. Доу. Ваенная галерэя Зімовага Палаца[1]
Партрэт М. М. Раеўскага працы Дж. Доу.
Ваенная галерэя Зімовага Палаца[1]
Дата нараджэння 14 (25) верасня 1771
Месца нараджэння
Дата смерці 16 (28) верасня 1829 (58 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Бацька Nikolay Rayevsky[d]
Маці Yekaterina Samoylova[d]
Жонка Соф’я Аляксееўна Канстанцінава[d]
Дзеці Марыя Мікалаеўна Валконская, Yekaterina Rayevskaya[d], Sofya Rayevskaya[d], Aleksandr Rayevsky[d] і Nikolay Rayevsky[d]
Грамадзянства
Прыналежнасць Расійская імперыя
Гады службы 1786—1797
1801
1807—1824
Званне генерал ад кавалерыі
Камандаваў корпусам
Бітвы/войны Фрыдланд, Салтанаўка, Смаленск, Барадзіно, Малаяраславец, Чырвоны, Баўцэн, Дрэздэн, Кульм, Лейпцыг, Бар-сюр-Об, Парыж і інш.
Узнагароды і званні
Ордэн Святога Георгія II ступені
Ордэн Святога Георгія II ступені
Ордэн Святога Георгія III ступені
Ордэн Святога Георгія III ступені
Ордэн Святога Георгія IV ступені
Ордэн Святога Георгія IV ступені
Ордэн Святога Уладзіміра I ступені
Ордэн Святога Уладзіміра I ступені
Ордэн Святога Аляксандра Неўскага
Ордэн Святога Аляксандра Неўскага
Ордэн Святога Уладзіміра II ступені
Ордэн Святога Уладзіміра II ступені
Ордэн Святой Ганны I ступені
Ордэн Святой Ганны I ступені
Ордэн Святога Уладзіміра III ступені
Ордэн Святога Уладзіміра III ступені
Ордэн Святога Уладзіміра IV ступені
Ордэн Святога Уладзіміра IV ступені
Залатая шпага з дыяментамі
Замежныя
Ордэн Чырвонага арла 1-й ступені
Ордэн Чырвонага арла 1-й ступені
Кавалер ордэна Марыі Тэрэзіі
Сувязі сыны А. М. Раеўскі і
М. М. Раеўскі
У адстаўцы член Дзяржаўнага савета
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Памяць пра Раеўскага правіць

 
Капліца ў Салтанаўцы[4]

У 1820 годзе, падчас першай рускай антарктычнай экспедыцыі, Ф. Ф. Белінсгаўзен назваў адкрытыя ім астравы ў Ціхім акіяне ў Архіпелагу Расіян (Туамоту) Астравамі Раеўскага[5].

Цяпер пра подзвігі Раеўскага нагадваюць капліца-помнік, якая стаіць на месцы бою каля Салтанаўкі пад Магілёвам, і помнік, пастаўлены на месцы батарэі Раеўскага на Барадзінскім полі.

У 1961 годзе, да 150-гадовага юбілею Айчыннай вайны, адна з вуліц Масквы была названа ў гонар М. М. Раеўскага. Вуліца Раеўскага ёсць таксама ў Кіеве, Смаленску і Мажайску.

У 1987 годзе бюст Раеўскага быў пастаўлены ў скверы Памяці Герояў у Смаленску[6].

У 2009 годзе на тэрыторыі Бендэрскай крэпасці быў адкрыты бронзавы бюст Раеўскага[7].

Св. Крыжаўзвіжанская царква ў вёсцы Разумоўка (пахавальня Раеўскіх) унесена ў рэестр помнікаў горадабудаўніцтва і архітэктуры нацыянальнага культурнага здабытку Украіны[8].

У нумізматыцы правіць

  • У 2012 годзе Цэнтральным банкам Расійскай Федэрацыі была выпушчана манета (2 рублі, сталь з нікелевым гальванічным пакрыццём) з серыі «Палкаводцы і героі Айчыннай вайны 1812 года» з выявай на рэверсе партрэта генерала ад кавалерыі М. М. Раеўскага[9].

Зноскі

  1. Дж. Доу. Партрэт Мікалая Мікалаевіча Раеўскага, каля 1825. Палатно, масла. 70 х 62,5 см. Ваенная галерэя Зімовага Палаца, Санкт-Пецярбург.
  2. Раевский Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  3. Пушкин Л. С. Биографическое известие о А. С. Пушкине до 1826 года // Пушкин в воспоминаниях и рассказах современников. — Л., 1936. — С. 47—54.
  4. Архітэктар П. Г. Яцына. Пабудавана ў 1912 г.
  5. Адкрыццё Антарктыды(недаступная спасылка). Расійская Антарктычная экспедыцыя. Архівавана з першакрыніцы 19 мая 2012. Праверана 15 лістапада 2009.
  6. Фатаграфія(недаступная спасылка) бюста М. М. Раеўскага.
  7. В. Сандуца.. Памятники русским воинам Раевскому и Миллеру открыты в Бендерах(недаступная спасылка). РИА Новости (24 декабря 2009). Архівавана з першакрыніцы 19 мая 2012. Праверана 22 сакавіка 2015.
  8. Орехова Л. А., Гуркович В. Н.. Раевские и Крым(недаступная спасылка). Историческое наследие Крыма. Праверана 15 лістапада 2009.(недаступная спасылка)
  9. Серыя: Палкаводцы і героі Айчыннай вайны 1812 года

Спасылкі правіць