М. Арол [сапр. Сцяпан Язэпавіч Пяцельскі (Пятэльскі); каля 1890, в. Гарадок, Беластоцкі павет, Падляскае ваяводства, Польшча — 1917(18)?] — беларускі паэт, перакладчык, публіцыст, фалькларыст.

М. Арол
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння каля 1890
Месца нараджэння
Дата смерці 1917
Месца смерці
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці публіцыст, пісьменнік, паэт, фалькларыст
Мова твораў беларуская
Узнагароды
Cross of St. George

Біяграфічныя звесткіПравіць

Нарадзіўся каля ў мястэчку Гарадок на Беласточчыне ў сялянскай сям'і. Пасля заканчэння царкоўна-настаўніцкай школы ў Ялоўцы (1909) настаўнічаў у Ялоўцы, Гарадку, пазней у Струзе (цяпер Мастоўскі раён, 1910-12) і Парэччы на Гарадзеншчыне. У 1913-14 гг. жыў на Ковеншчыне. На пачатку першай сусветнай вайны мабілізаваны ў армію. Прымаў удзел у баявых дзеяннях. Узнагароджаны Георгіеўскім крыжам. Апошнюю вестку да сям'і выслаў 25 верасня 1917 з Украіны, дзе стацыянавала яго 16 артылерыйская брыгада. Там жа памёр ад эпідэміі тыфу ў канцы 1917 або ў 1918 г.

ТворчасцьПравіць

З першым вершам выступіў у друку ў 1909 г. (газета «Наша ніва»). Паэтычныя і публіцыстычныя творы пісьменнік публікаваў у Беларускім календары «Нашай нівы», часопісе «Лучынка» і іншых беларускіх выданнях. Падрыхтаваў кніжку паэзіі «Лірнік» і ў 1913 паслаў у Віленскае выдавецкае таварыства, аднак яе выхаду перашкодзіла першая сусветная вайна. Асобныя творы змешчаны ў кнігах «Хрэстаматыя новай беларускай літаратуры» (Вільня, 1927), «Беларуская дакастрычніцкая паэзія» (1967), у «Беларускім календары» (Беласток, 1979).

Вершы М. Арла вылучаюць глыбока прачутыя грамадска–патрыятычныя матывы («Кліч», «Сынам Беларусі», «На чужыне», «Сяўцам»). Сярод іх праблемы сацыяльнай рэчаіснасці і вобраз паняволенага роднага краю займаюць цэнтральнае месца. Вершам гэтага цыклу характэрны высокі грамадскі пафас, публіцыстычная накіраванасць. Ужо ў ранніх творах М. Арла праявілася схільнасць да філасафічнасці, да шырокай абагульненасці малюнка і ўзбуйнення мастацкага вобразу. Рэальны план у яго вершах нярэдка пераплятаецца з абагульнена–сімвалічным («Смерць і жыццё», «Надзея», «Агляд жыцця», «Ахвяра», «Арфа»). Ёсць у М. Арла шэраг вершаў, у якіх ён карыстаецца фальклорнай паэтыкай, творча пераасэнсоўваючы народна-песенныя традыцыі Беласточчыны («Доля і жабрак», «Ноч», «Песня» і інш.).

Важнае месца ў пісьменніцкай спадчыне М. Арла займаюць празаічныя творы — апавяданні і пераклады. На беларускую мову перакладаў, у прыватнасці, творы В. Бялінскага, дастасоўваючы яго думкі да патрэб самасцяврджэння беларусаў, хвалюючых праблем беларскай літаратуры.

БібліяграфіяПравіць

  • М. Арол. Лірнік: творы. — Мн .: Мастацкая літаратура, 1991. — 181 с. — (Спадчына). — 6 000 экз. — ISBN 5-340-00528-3.

Зноскі

ЛітаратураПравіць