Францыск Іванавіч Шустэр

беларускі і расійскі архітэктар і інжынер

Францыск Іванавіч Шустэр (1832 — 1908) — архітэктар[1].

Францыск Іванавіч Шустэр
Франциск Иванович Шустер.jpg
Дата нараджэння 1832
Месца нараджэння
Дата смерці 1 сакавіка 1908(1908-03-01)
Месца смерці
Альма-матар
Працы і дасягненні
Член у
Працаваў у гарадах Пскоў, Мінск, Саратаў, Харкаў, Пецярбург
Горадабудаўнічыя праекты Харкаў
Commons-logo.svg Францыск Іванавіч Шустэр на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

АдукацыяПравіць

Пачатковую адукацыю атрымаў у Варшаўскай гімназіі[2]. Пасля заканчэння Варшаўскай мастацкай школы(руск.) бел. атрымаў званне архітэктара 1-й ступені. Для далейшага ўдасканалення ў будаўнічай справе ў 1851 годзе паступіў у Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў[1]. У 1852 і 1853 гадах быў адзначаны срэбнымі медалямі 1-й і 2-й ступеняў[2] за праекты будынку вядомага жывапісца і гандлёвага будынку для дамскіх туалетаў[1]. У 1855 годзе з дазвалення галоўнаўпраўляючага шляхоў зносін і публічных будынкаў сдаў выпускны экзамен разам з выхаванцамі практычнага класа Пецярбургскага будаўнічага вучылішча і атрымаў званне грамадзянскага інжынера і чын губернскага сакратара[2].

У ПсковеПравіць

Прызначаны вытворцам работ заміж інжынера ў Пскоўскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію[2]. Акрамя тэхнічнай дзейнасці быў дырэктарам пскоўскага губернскага турэмнага камітэту і папячыцелем пскоўскіх арастанцкіх рот грамадзянскага ведамства (1860-61)[3].

У ПецярбургуПравіць

У 1857 атрымаў званне акадэміка архітэктуры, у 1871 — інжынера-архітэктара[1][2].

Адначасова з гэтым Францыск Іванавіч далучыўся да Тэхніка-будаўнічага камітэту Міністэрства ўнутраных спраў, з адкамандзіраваннем для заняццяў ў Галоўнае таварыства расійскіх чыгунак(руск.) бел. у Пецярбургу[2]. Падчас службы там здымаў кватэру ў Доме П. С. Шчарбакова па вуліцы Чайкоўскага(руск.) бел., 69[4].

У МінскуПравіць

У 1883 годзе назначаны губернскім архітэктарам у Мінск. Некаторыя крыніцы[3] падаюць, што Ф. Шустэр займаў пасаду губернскага інжынера, але губернскім інжынерам з 1871 і прынамсі да 1886 года быў Мікалай Ягоравіч Чакмасаў[5].

У СаратавеПравіць

У 1885—1890 гадах працаваў губернскім інжынерам у Саратаве. Стварыў некалькі новых праектаў і праектаў перабудоў гарадскіх будынкаў, таксама адзначыўся драўлянымі храмамі і пабудовамі сядзіб у Саратаўскай губерні[2]. Быў таксама дырэктарам саратаўскага турэмнага камітэту, членам саратаўскіх дабрачынных таварыстваў — таварыства чырвонага і белага крыжа, таварыства выратавання[3].

У ХаркавеПравіць

З 1890 года заняў пасаду губернскага інжынера ў Харкаве. Па яго праектах, вырашаных у стылявых формах неабарока і неарасійскага напрамку, у горадзе было выканана шмат пабудоў[1].

Быў дырэктарам Харкаўскага турэмнага камітэта, членам Харкаўскага аддзялення клапатлівага таварыства пра сляпых[1].

Актыўна займаўся грамадскай дзейнасцю. Быў сапраўдным членам Рускага тэхнічнага таварыства(руск.) бел., членам Пецярбургскага таварыства архітэктараў(руск.) бел., Таварыства інжынераў у Лондане і складаўся ў розных камітэтах і дабрачынных камітэтах у тых гарадах, дзе служыў. З 1907 года сапраўдны стацкі саветнік[6]. Памёр 1 сакавіка 1908 года[1].

ТворчасцьПравіць

У Санкт-ПецярбургуПравіць

 
Былы даходны дом на Коннагвардзейскім бульвары
 
Даходны дом на Вярэйскай, дзе пазней жыў У. І. Ленін

У МінскуПравіць

 
Дом Лунца па вуліцы Захар'еўскай(руск.) бел. у Мінску (у цэнтры, самы нізкі будынак)

У СаратавеПравіць

 
Будынак Саратаўскай купецкай біржы, цяпер адзін з карпусоў Паволжскага інстытута кіравання(руск.) бел.
  • драўляны будынак цырка ў садзе Р. В. Очкіна[2]
  • праект мураванага будынка купецкай біржы(руск.) бел.[12] — канец 1880-х[8]
  • праект перабудовы гасцініцы «Расія»[12]
  • аднаўленне і пашырэнне згарэлага мукамольнага млына гандлёвага дома бр. Рэйнеке
  • перабудова двухпавярховага мураванага дома Зейферт[13]
  • драўляныя бальнічныя баракі пры губернскай турме(руск.) бел.[2]
  • пабудова плывучай станцыі таварыства выратавання на водах «Порт-Пасьет»[2]

У Саратаўскай губерніПравіць

У Самарскай губерніПравіць

 
Асабняк Паісія Міхайлавіча Мальцава ў Балакове, фота каля 1890-х гадоў

У ХаркавеПравіць

УзнагародыПравіць

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 ШУСТЕР Франциск Іванович (укр.) 
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 Работы архитектора Шустера Ф. И. в 1885—1890 гг. в Саратове (руск.) 
  3. 3,0 3,1 3,2 Барановский Г. В. Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892 (руск.) 
  4. Дом П. С. Щербакова — Доходный дом Н. И. Кошеверова (руск.) 
  5. Теперь я знаю, кто проектировал дом доктора О. Л. Лунца (руск.) 
  6. Шустер Франциск Иванович (руск.) 
  7. Варшавский вокзал (руск.) 
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Шустер Франциск Иванович (1832—1908) (руск.) 
  9. У крыніцы памылкова падаецца назва ракі, гл. ШУСТЕР ФРАНЦИСК ИВАНОВИЧ (1832—1908)
  10. Доходный дом. Конногвардейский бульв., 3
  11. Доходный дом (по Подольской ул.) (руск.) 
  12. 12,0 12,1 Саратов (руск.) 
  13. Дом Зейферт (руск.) 
  14. Архитекторы государственного банка: Из истории строительства зданий для главного банка империи (руск.) 

ЛітаратураПравіць

  • Архитекторы-строители Санкт-Петербурга середины XIX — начала XX века. Под общ. ред. Б. М. Кирикова(руск.) бел.. — СПб. Пилигрим, 1996
  • Тимофієнко В. Г.(укр.) бел. Зодчі України кінця XVIII — початку XX століть: Біографічний довідник. — К.: НДІТІАМ, 1999. — 477 с

СпасылкіПравіць