Якаў Рыгоравіч Сінай

савецкі і амерыканскі матэматык

Якаў Рыгоравіч Сінай (нар. 21 верасня 1935, Масква) — савецкі і амерыканскі матэматык, які працуе ў галіне тэорыі дынамічных сістэм, эргадычнай тэорыі і матэматычнай фізікі, правадзейны член Расійскай акадэміі навук (7 снежня 1991), лаўрэат Абелеўскай прэміі (2014) .

Якаў Рыгоравіч Сінай
Sinai, Yakov (1935).jpeg
Дата нараджэння 21 верасня 1935(1935-09-21)[1][2][3] (87 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці матэматык, фізік, прафесар
Навуковая сфера матэматычная фізіка, тэорыя імавернасцей і Статыстычная механіка
Месца працы
Навуковая ступень доктар фізіка-матэматычных навук
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Андрэй Калмагораў[6]
Вядомыя вучні Леанід Бунімовіч[d], Анатоль Каток[d], Рыгор Маргуліс, Луіджы Акардзі[d][5], Андраш Крамлі[d][5], Ахтам Джалілаў[d][5], Андрэй Сабалеўскі[d][5] і Ілья Гальдштэйн[d][5]
Член у
Узнагароды
Вялікі крыж Нацыянальнага ордэна Навуковых заслуг

Абелеўская прэмія (2014)

прэмія Пуанкарэ (2009)

Медаль Больцмана[d] (1986)

Медаль Дзірака[d] (1992)

прэмія Марселя Гросмана[d] (2015)

прэмія Дэні Хайнемана ў галіне матэматычнай фізікі[d] (1990)

Прэмія Вольфа па матэматыцы (1997)

медаль Дзірака (ICTP)[d] (1992)

прэмія Немерса па матэматыцы[d] (2002)

замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства[d] (2009)

прэмія Стыла за выдатныя дасягненні на працягу ўсёй кар’еры[d] (2013)

правадзейны член Амерыканскага матэматычнага таварыства[d] (2013)

Сайт math.princeton.edu/direc…
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Я. Р. Сінай нарадзіўся ў сям’і з багатымі навуковымі традыцыямі. Яго бацькамі былі даследчыкі ў галіне медыцыны, а дзедам быў В. Ф. Каган — адзін з першых матэматыкаў Расіі, якія працавалі ў галіне нееўклідавай і дыферэнцыяльнай геаметрыі. Бацька — падпалкоўнік медыцынскай службы, доктар медыцынскіх навук Рыгор Якаўлевіч Сінай (1902—1952), загадчык кафедры мікрабіялогіі 3-га Маскоўскага медыцынскага інстытута, з 1945 года прафесар кафедры мікрабіялогіі і вірусалогіі 2-га МДМІ, рэдактар ​​фундаментальнага дапаможніка «Мікрабіялагічныя метады даследавання захворваннях» (1940, 1949), аўтар манаграфій «Тулярэмія» (1940) і «Кароткі дапаможнік па барацьбе з чумой» (1941). Маці — Надзея Веньямінаўна Каган (1900—1938), старшы навуковы супрацоўнік у Інстытуце эксперыментальнай медыцыны ім. М. Горкага; займалася распрацоўкай казінай вакцыны супраць вяснова-летняга энцэфаліту, разам з лабаранткай Н. Я. Уткінай загінула ў выніку заражэння прэпаратам віруса энцэфаліту, уласцівасці якога вывучала. Брат — механік Р. І. Барэнблат.

Вучыўся на механіка-матэматычным факультэце МДУ, які скончыў у 1957 годзе. У 1956 годзе ажаніўся са сваёй аднакурсніцай Аленай Бенцыянаўнай Вул, дачкой вядомага фізіка Бенцыяна Майсеевіча Вула.

Вучань А. М. Калмагорава. Кандыдат навук (1960), доктар навук (1964). З 1960 года працаваў у МДУ, з 1971 года — прафесар. Таксама працаваў старшым (1962), а затым галоўным (1986) навуковым супрацоўнікам Інстытута тэарэтычнай фізікі ім. Л. Д. Ландау. З 1993 года — прафесар Прынстанскага ўніверсітэта.

Сярод яго вучняў найбольш вядомы Р. А. Маргуліс.

З 1983 года — ганаровы замежны член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук. Замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1999). У 2009 годзе абраны ў замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства. З 2012 года з’яўляецца правадзейным членам Амерыканскага матэматычнага таварыства.

Зноскі

  1. MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  2. Yakov Sinai // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Jakow Grigorjewitsch Sinai // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #124663079 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 17 снежня 2014.
  5. а б в г д е ё Матэматычная генеалогія — 1997.
  6. Матэматычная генеалогія — 1997. Праверана 8 жніўня 2016.
  7. https://www.ae-info.org/ae/User/Sinai_Yakov
  8. http://www.ams.org/fellows_by_year.cgi?year=2013 Праверана 24 лістапада 2022.
  9. http://www.ams.org/news?news_id=1680 Праверана 24 лістапада 2022.