Я́нка (Іва́н Дарафе́евіч) Казе́ка (31 жніўня 1915, вёска Кострычы, цяпер у Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці — 3 сакавіка 2000) — беларускі савецкі літаратуразнаўца, крытык. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1975). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларускай ССР (1976). Член Саюзу пісьменнікаў СССР (1954).

Янка Казека
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні Іван Дарафеевіч Казека
Дата нараджэння 31 жніўня 1915(1915-08-31)
Месца нараджэння в. Кострычы, Кіраўскі раён Магілёўскай вобласці
Дата смерці 3 сакавіка 2000(2000-03-03) (84 гады)
Месца смерці Мінск, Беларусь
Грамадзянства БССР
Беларусь
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці літаратуразнаўца, крытык
Мова твораў беларуская
Дэбют 1935
Грамадская дзейнасць
Партыя
Член у
Узнагароды Ордэн Айчыннай вайны 2 ступені

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся 31 жніўня 1915 у сялянскай сям'і. З верасня 1931 года працаваў на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце, у 1933—1934 — у рэдакцыі газеты «За ўдарныя тэмпы». Адначасна навучаўся на вечаровым аддзяленні ляснога тэхнікуму.

У 1938 скончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Дукорскай сярэдняй школе Пухавіцкага раёна.

У 1939—1954 служыў у Чырвонай арміі. У Вялікую Айчынную вайну — армейскі палітработнік. У 1941 быў паранены пад Ельняй.

У 19541957 — супрацоўнік рэдакцыі газеты «Літаратура і мастацтва», у 19571967 — галоўны рэдактар Дзяржаўнага выдавецтва Беларускай ССР (з 1963 года — выдавецтва «Беларусь»).

З 1967 — загадчык рэдакцыі народнай адукацыі і друку, у 19691979 — намеснік галоўнага рэдактара, з 1980 — старэйшы навуковы рэдактар выдавецтва «Беларуская савецкая энцыклапедыя імя Петруся Броўкі»[1].

Памёр 3 сакавіка 2000.

БібліяграфіяПравіць

  • Казека, Я. З невычэрпных крыніц : Літаратурна-крытычныя артыкулы / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1958. — 187 с.
  • Казека, Я. Беларуская байка / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1960. — 203 с.
  • Казека, Я. Натхненне і майстэрства : Літаратурна-крытычныя артыкулы / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1963. — 178 с.
  • Казека, Я. Кандрат Крапіва : Крытыка-біяграфічны нарыс / Я. Казека. — Мінск : Беларусь, 1965. — 168 с.
  • Казека, Я. Няходжанай дарогай : Крытычныя нарысы / Я. Казека. — Минск : Мастацкая літаратура, 1973. — 272 с.
  • Казека, Я. Голас часу : артыкулы, літаратурныя партрэты / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1975. — 380, [2] с.
  • Казека, Я. Кузьма Чорны : Старонкі творчасці / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1980. — 133, [2] с.
  • Казека, Я. Падарожжа ў маладосць : артыкулы, літаратурныя партрэты, успаміны / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1984. — 139, [2] с.
  • Казека, Я. Гартаванне слова : Выбранае / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1985. — 431, [1] с.

Зноскі

  1. Янка Казека // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — С. 242—243.

ЛітаратураПравіць

  • Александровіч, С. Кніга крытычных артыкулаў / С. Александровіч. — Полымя. — 1958. — № 6.
  • Навуменка, І. Манаграфія пра беларускую байку / І. Навуменка. — Полымя. — 1961. — № 3.
  • Бугаёў, Д. Зацікаўленая размова / Д. Бугаёў. — Полымя. — 1963. — № 10.
  • Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Кіраўскага раёна. — Мінск : Вышэйшая школа, 1997. — С. 414.