Яўсей Яўсеевіч Майсеенка

Яўсей Яўсеевіч Майсеенка (15 [28] жніўня 1916, Уваравічы, Магілёўская губерня Расійская імперыя, цяпер Буда-Кашалёўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі — 29 лістапада 1988, Ленінград) — беларускі савецкі жывапісец, графік і педагог, прафесар.

Яўсей Яўсеевіч Майсеенка
Дата нараджэння 15 (28) жніўня 1916
Месца нараджэння
Дата смерці 29 лістапада 1988(1988-11-29)[2] (72 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці мастак
Вучоба
Мастацкі кірунак рэалізм[d]
Узнагароды

Акадэмік AМ СССР (1973; член-карэспандэнт 1962). Народны мастак СССР (1970). Герой Сацыялістычнай Працы (1986). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1974) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1983).

Біяграфія і творчасцьПравіць

Скончыў сямігодку і паехаў у Маскву, дзе ў 1931 годзе паступіў у Мастацка-прамысловае вучылішча імя М. І. Калініна, на аддзяленне роспісу па метале і пап’е-машэ. У 1931—1935 гадах вучыўся ў гэтым вучылішчы ў Ланге, Філімонава, Мікалаева. Скончыў вучылішча па аддзяленні роспісу па пап’е-машэ. Дыпломны твор — папка-адрас «Чапаеў».

У 1935 годзе Майсеенка паступіў у ІЖСА ў Ленінградзе. Сярод яго педагогаў там былі І. І. Бродскі і В. М. Якаўлеў. Вялікі ўплыў на фарміраванне мастака меў А. А. Асмёркін, у чыёй майстэрні ён навучаўся.

Навучанне перапыніла 2-я сусветная вайна — 5 ліпеня 1941 года Майсеенка пайшоў добраахвотнікам у народнае апалчэнне. На подступах Ленінграда разам са сваім падраздзяленнем трапіў у акружэнне і палон. Да красавіка 1945 года быў у канцэнтрацыйным лагеры ў Альтэнграбаве. Калі вязняў вызвалілі саюзнікі, Я. Майсеенка адправілі ў СССР, вайну ён скончыў у складзе 3-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса.

Пасля дэмабілізацыі ў 1945 годзе вярнуўся ў інстытут і ў 1947 годзе скончыў яго па майстэрні А. А. Асмёркіна з наданнем кваліфікацыі мастака жывапісу. Дыпломны твор — карціна «Генерал Даватар»[3].

Майстар пейзажу, нацюрморта. Вядомасць мастаку прынеслі станковыя карціны на тэмы Грамадзянскай і Айчыннай войнаў «Чырвоныя прыйшлі» (1961), «Маці, сёстры» (1967), «Чарэшні» (1969), «Перамога» (1972), «9 Мая» (1975)[4]. У гэтых творах аўтар па-філасофску пераасэнсоўвае вайну.

За карціны «Першая конная», «Чырвоныя прыйшлі», «Веснікі», «Чарэшні» ўганараваны званнем Народнага мастака СССР (1970).

У апошнія гады жыцця звяртаецца да евангельскіх сюжэтаў («Распяцце», 1988).

Кіраваў майстэрняй у Акадэмічным інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ім. Рэпіна, выхаваў некалькі пакаленняў мастакоў.

Для манеры Я. Майсеенкі ўласціва вострая графічнасць, якая даходзіць часам да экспрэсіі ў спалучэнні са свабоднай работай пэндзлем, майстэрская кампазіцыя, яркія, чыстыя колеры.

Пахаваны ў Санкт-Пецярбургу на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак.

ПамяцьПравіць

  • На доме ў Санкт-Пецярбургу, дзе у 1953—1988 гадах жыў і працаваў Яўсей Майсеенка (Сувораўскі праспект, 56), устаноўлена мемарыяльная дошка.[5]
  • У Гомельскай вобласці, у горадзе Буда-Кашалёва 25 жніўня 2007 года адкрылі Карцінную галерэю імя Я. Я. Майсеенкі.[6]
  • У лютым 2016 года карціну Майсеенкі «Свабода!» са сваёй калекцыі прадпрымальнік Андрэй Філатаў перадаў на доўгатэрміновае экспанаванне ў ізраільскі Мемарыял Яд ва-Шэм[7].

Узнагароды і званніПравіць

ВучніПравіць

Зноскі

  1. Моисеенко Евсей Евсеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 26 лютага 2017.
  2. Jevsej Moisejenko // Archive of Fine Arts — 2003.
  3. Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского Государственного академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб, 2007. С. 58.
  4. Художник № 2, 1976. — С. 8.
  5. Майсеенка Я. Я., мемарыяльная дошка
  6. Карцінная галерэя імя Я. Я. Майсеенкі
  7. «Свабода!» у Яд ва-Шэм Архіўная копія ад 24 лютага 2016 на Wayback Machine // Агенцтва яўрэйскіх навін, 16 лютага 2016

ЛітаратураПравіць

  • Земская М. За правду жизни и большую мысль. К итогам осенней выставки ленинградских художников // Смена, 1954, 18 декабря.
  • Бродский В. Жизнеутверждающее искусство // Ленинградская правда, 1957, 11 октября.
  • Шведова В. Над чем работают ленинградские художники // Художник. 1959, № 9.
  • Герман М. Первые впечатления. Заметки о живописи и графике на осенней выставке // Вечерний Ленинград, 1961, 23 сентября.
  • Григорьева Н. Всесоюзная художественная // Ленинградская правда, 1963, 26 декабря.
  • Бетхер-Остренко И. Художественная летопись истории // Вечерний Ленинград, 1964, 28 января.
  • Аникушин М. Солнце на полотнах // Ленинградская правда, 1964, 3 ноября.
  • Колесова О. Две тысячи встреч. На выставке «Ленинград» // Ленинградская правда, 1964, 4 ноября.
  • Буткевич О. От находок к открытиям. Заметки с выставки «Ленинград» // Советская культура, 1964, 26 декабря.
  • Кривенко И. «Ленинград» (раздел живописи) // Художник. 1965, № 3. С.27-36.
  • Вторая Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Живопись. Скульптура. Графика. Монументально-декоративное и театрально-декорационное искусство. Каталог. — М: Советский художник, 1965. — с.6,27.
  • Леонова Н. Живописец Моисеенко // Художник. 1965, № 7. С.13-19.
  • Иванов П. Лицо современника // Искусство. 1965, № 8. С.5-10.
  • Третья Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог. — М., МК РСФСР, 1967. C.38.
  • Аникушин М. О времени и о себе // Вечерний Ленинград, 1967, 17 октября.
  • Щеглов Е. Эпоха Ленина в творчестве художников России // Советская культура, 1970, 28 февраля.
  • Колесова О. Широка страна моя… Творческий отчёт ленинградских художников, посвящённый 50-летию образования СССР // Ленинградская правда, 1972, 23 сентября.
  • Богданов А. Славя страну труда. // Вечерний Ленинград, 1972, 10 октября.
  • Арбузов Г. С мыслью о родине // Ленинградская правда, 1972, 10 октября.
  • Богданов А. Ярче, но и глубже // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
  • Яковлева Л. Величие подвига // Вечерний Ленинград, 1975, 27 мая.
  • Губарев А. На полотнах — человек труда. Выставка «Наш современник» // Ленинградский рабочий, 1975, 11 октября.
  • Дмитренко А. Мир современника // Ленинградская правда, 1975, 12 октября.
  • Леняшин В. Думая о будущем. Время. Художник. Творчество // Вечерний Ленинград, 1976, 26 января.
  • Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. — Л: Художник РСФСР, 1976. — с.23,73.
  • Выставка произведений ленинградских художников, посвященная 60-летию Великого Октября. — Л: Художник РСФСР, 1982. — с.3,17.
  • Кекушева-Новосадюк, Г. В. Евсей Евсеевич Моисеенко. — Л., 1977
  • Дмитренко А. Человек на своей земле // Ленинградская правда, 1977, 20 ноября.
  • Леняшин В. Поиски художественной правды // Художник. 1981, № 1. С.8-17.
  • Левандовский С. Живопись на Ленинградской зональной // Искусство. 1981, № 2. С.62.
  • Кекушева, Г. В. Евсей Моисеенко. Альбом. — М.: Сов. художник, 1981
  • Нехорошев Ю. Романтика трудных дорог // Художник. 1981, № 9. С.18-28.
  • Евсей Евсеевич Моисеенко. Каталог выставки. — Л., Художник РСФСР, 1982. — 84 с.
  • Герман, М. Евсей Моисеенко // Искусство Советского Союза. Альбом. — Л.: Аврора, 1985. — 514—529
  • Кекушева, Г. В. Картина Е. Е. Моисеенко «Матери, сёстры». Путь к картине / Альбом. — Л.: Художник РСФСР, 1982.
  • Моисеенко Е. В неустанном поиске и совершенствовании // Искусство. 1986, № 5. С.14
  • Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л: Художник РСФСР, 1987. — с.87.
  • Юрьева Т. Самоотверженность // Советская культура, 1987, 15 октября
  • Горчакова Э. Жду разговора трудного // Советская культура, 1988, 19 января
  • Каменский, А. А. Романтический монтаж. — М.: Сов. художник, 1989. — С. 317—318
  • Леонова Н. Г. Евсей Моисеенко. Л., 1989
  • Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — СПб., НП-Принт, 2007. С.9, 15, 19-21, 371, 387, 388, 390—399, 401—403, 405—407. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5901724217.
  • Дмитренко, А. Чтобы помнили… // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 195—202.
  • Шаманов, Б. Уроки мастера // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 187—194.
  • Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского Государственного академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб, 2007. С. 58.
  • Литовченко Е. Н. Е. Е. Моисеенко. «Коллекция из мастерской». Живопись, рисунок. — Спб.: «Историческая иллюстрация», 2012. — 240 с.
  • Кудреватый, М. Г. К вопросу о творческом методе Е. Е. Моисеенко // Петербургские искусствоведческие тетради. Вып. 33. СПб: 2015. С. 96—110.

Гл. таксамаПравіць

СпасылкіПравіць

Яўсей Яўсеевіч Майсеенка на сайце «Героі краіны»