Джордж Берклі

Джордж Бе́рклі (англ.: George Berkeley; 12 сакавіка 1685, Томастаўн, графства Кілкені, Ірландыя — 14 студзеня 1753, Томастаўн, графства Кілкені, Ірландыя) — англійскі тэолаг і філосаф.

Джордж Берклі
англ.: George Berkeley[1][2]
George Berkeley by Jonh Smibert.jpg
Дата нараджэння 12 сакавіка 1685(1685-03-12)[3][4][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 14 студзеня 1753(1753-01-14)[3][4][…] (67 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька William Berkeley[d][7]
Жонка Anne Forster[d] і Sarah Foster[d]
Дзеці Lucia Berkeley[d], Henry Berkeley[d] і George Berkeley[d]
Род дзейнасці філосаф, англіканскі святар, пісьменнік, эпістэмалаг, філосаф навукі, метафізік, святар
Навуковая сфера філасофія, багаслоўе, адукацыя, эпістэмалогія, метафізіка, філасофія навукі[d], матэматычны аналіз[d] і Immaterialism[d]
Альма-матар
Школа/традыцыя Суб'ектыўны ідэалізм
Кірунак Заходняя Філасофія
Перыяд Філасофія XVIII стагоддзя
Значныя ідэі Суб'ектыўны ідэалізм
Аказалі ўплыў Лок
Мальбранш
Зведалі ўплыў Юм, Кант, Шапенгаўэр
Подпіс Подпіс
Commons-logo.svg Джордж Берклі на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Атрымаў адукацыю ў Дублінскім універсітэце. З 1724 г. епіскап англіканскай царквы ў Клойне (Ірландыя). Паводле яго вучэння, усе прадметы аб'ектыўнай рэчаіснасці існуюць толькі таму, што ўспрымаюцца суб'ектам; наогул няма нічога, што рэальна існуе, апроч субстанцыі духу, душы і «майго Я». Выступаў з крытыкай атэізму і асноўнага паняцця матэрыялізму — матэрыі як прадметнай асновы (субстанцыі) цел і іх якасцей, а таксама вучэння Джона Лока і І. Ньютана аб матэрыі і прасторы. Зыходзячы з канцэпцыі суб'ектыўнага ідэалізму, Берклі сцвярджаў, што нават калі б усе суб'екты ўспрымання зніклі, рэч працягвала б існаваць як сума «ідэй» у розуме Бога — таго суб'екта, які не можа знікнуць, а таму не можа знікнуць і створаны ім свет зорак, планет і Зямлі з усім, што існуе на ёй. Асноўныя яго працы: «Трактат пра пачаткі чалавечых ведаў» (Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, 1710), «Тры размовы паміж Гіласам і Філонусам» (Three Dialogues between Hylas and Philonous, 1713), «Алсіфрон, ці Дробны філосаф» (Alciphron, or The Minute Philosopher, Том 1-2, 1732) і іншыя.

Зноскі

  1. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/berkeley
  2. https://web.archive.org/web/20130703153456/http://people.hsc.edu/berkeleystudies/past_issues_pdf/no13-1993-94.pdf
  3. 3,0 3,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  4. 4,0 4,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  5. 5,0 5,1 George Berkeley // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Беркли Джордж // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  7. Lundy D. R. The Peerage

ЛітаратураПравіць

  • Чалавек і грамадства: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1998. ISBN 985-11-0108-7