Кажыкодэ

горад у штаце Керала, Індыя

Кажыко́дэ (малаял.: കോഴിക്കോട്, вымаўляецца як «Кажыко́д» /koːɻikoːɖ/), у мінулым вядомы як Каліку́т (англ.: Calicut, ад араб. كاليكوت‎‎) — горад у індыйскім штаце Керала. Насельніцтва — 609 224 (2011 г.).

Горад
Кажыкодэ
കോഴിക്കോട്
Kozhikode Ambalu Kulam.jpg
Краіна
Каардынаты
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
Калікут
Плошча
118 км²
Вышыня цэнтра
1 м
Афіцыйная мова
Насельніцтва
609224 чалавекі (2011)
Нацыянальны склад
Канфесійны склад
Часавы пояс
Тэлефонны код
91(0)495, 91(0)496
Паштовы індэкс
673xxx
Аўтамабільны код
KL11 - KL85
Афіцыйны сайт
Кажыкодэ на карце Індыі
Кажыкодэ (Індыя)
Кажыкодэ

ГеаграфіяПравіць

Кажыкодэ месціцца на ўсходнім узбярэжжы Аравійскага мора за 320 км на паўночны захад ад Трывандрама, сталіцы Кералы. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам раёна з плошчай 518 км² і насельніцтвам 3 086 293 чалавек (2011 г.). Характэрны трапічны мусонны клімат з вельмі вільготным сезонам з чэрвеня да кастрычніка. Сярэднегадавая тэмпература вагаецца ад +24,3 °C да +31,5 °C.

ГісторыяПравіць

 
Кажыкодэ на нямецкай гравюры 1572 г.

Згодна з меркаваннем індыйскіх гісторыкаў, Кажыкодэ быў заснаваны каля 1034 г. падчас распаду імперыі Чэра. Першая пісьмовая ўзгадка пра яго з’явілася толькі ў XIV ст. у працы арабскага падарожніка ібн Батуты. У горадзе і наваколлі кіравала манархічная дынастыя з тытулам замары́н (у тлумачэнні сучасных гісторыкаў значыць або «марскі валадар», або «імператар»). Яна падтрымлівала шчыльныя гандлёвыя сувязі з Аравіяй, прадстаўнікі дынастыі спавядалі іслам.

20 мая 1498 г. партугальская экспедыцыя на чале Васка да Гама высадзілася ў порце Кажыкодэ. Перагаворы знакамітага партугальскага мараплаўца з замарынам не далі істотных вынікаў. Тым не меней, у 1500 г. партугальцы заснавалі ў Кажыкодэ сталую гандлёвую факторыю. Яны актыўна ўмешваліся ў барацьбу паміж замарынамі і махараджамі Кочына на баку апошніх. Флот Кажыкодэ здолеў нанесці некалькі паражэнняў партугальцам. У 1571 г. армія замарынаў захапіла партугальскую крэпасць у Чаліяме. Партугальцы былі вымушаны пайсці на мірныя перагаворы, у выніку якіх атрымалі дазвол у 1581 г. сяліцца ў горадзе. У 1591 г. у Кажыкодэ быў пабудаваны каталіцкі касцёл. У 1604 г. замарыны заключылі пагадненне з галандцамі, якое спрыяла выгнанню партугальцаў з Малабара.

У XVIII ст. дзяржава Кажыкодэ была саслаблена войнамі з мусульманскімі валадарамі Майсура і маратхамі. Гэта прывяло да захопу ўлады наярамі, якія шукалі падтрымку ў брытанцаў. У 1792 г. Кажыкодэ быў далучаны да валоданняў Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. Паўстанне наярскага раджы скончылася яго арыштам.

У першай палове XX ст. Кажыкодэ быў адным з важных цэнтраў руху за незалежнасць Індыі. У 1956 г. стаў часткай штата Керала.

ЭканомікаПравіць

У эканаміцы Кажыкодэ дамінуе сфера паслуг. Развіты такія галіны, як гандаль, транспарт, сувязь, турызм. З 2009 г. працуе кіберпарк, які прыцягвае каманіі, што развіваюць інфармацыйныя тэхналогіі.

СлавутасціПравіць

Горад Кажыкодэ прыцягвае індыйскіх і іншаземных наведвальнікаў сваёй культурнай і гістарычнай спадчынай. З 1981 г. у ім штогод арганізуецца пяцідзённы музычны фестываль, вядомы далёка за межамі Кералы.

Найбольш славутыя мясціны:

  • Сад Мананчыра вакол штучнай сажалкі (14 120 м²), створанай у XV ст. для адпачынку замарынаў
  • Пляж Кажыкодэ, уздоўж якога цягнецца вуліца Гандзі, дзе працуюць аквапарк і дзіцячы парк забаў.
  • Сараварам — біяпарк на месцы старога Заходняга канала, што цягнецца паралельна берагу Малабара

СпасылкіПравіць