Мсціслаўскае ваяводства

ваяводства ў Вялікім Княстве Літоўскім

Мсціслаўскае ваяводства (15661772) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. Плошча складала каля 22,6 тыс. км². Сталіцай ваяводства з’яўляўся Мсціслаў. Ваяводства паўстала з Мсціслаўскага княства (у выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў[1]).

Мсціслаўскае ваяводства
Palatinatus Mscislaviensis
Герб[d]
Герб[d]
Краіна Flag of the Grand Duchy of Lithuania 1578.svg Вялікае Княства Літоўскае
Уваходзіць у
Адміністрацыйны цэнтр Мсціслаў
Дата ўтварэння 1566
Дата скасавання 1772
Плошча 22,6 тыс. км²
Мсціслаўскае ваяводства на карце
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ваеннае ліхалецце прычыніла павету вялікае спусташэнне. Сойм Вялікага Княства Літоўскага 1661 года характарызаваў стан ваяводства як «цалкам спустошаны маскоўскім непрыяцелем»[2], а колькасць дымаў скарацілася на 69 %[3].

Ваяводства не мела падзелу на паветы[A].

Ваяводства ахоплівала тэрыторыі былога Мсціслаўскага княства, Крычаўскай воласці і прыватных маёнткаў, папярэдне вылучаных з іхняга складу (усход сучаснай Магілёўскай вобласці і поўдзень Смаленскай вобласці)[B].

Найбуйнейшыя населеныя пункты: Дрыбін, Жукава, Крычаў, Радамль, Расна, Хіславічы, Хоцімск, Шумячы.

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай тэрыторыя ваяводства адышла да Расійскай імперыі, дзе ўвайшла ў склад Магілёўскай губерні[1]. Тым не меней, намінальна ваяводства працягвала існаваць у складзе Рэчы Паспалітай да апошняга яе падзелу ў 1793 годзе[6].

ЗаўвагіПравіць

  1. Некаторыя крыніцы сцвярджаюць[1], што ў 1-й палове XVII стагоддзя былі ўтвораны Крычаўскі, Магілёўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі паветы, аднак сучасныя даследаванні гэта абвяргаюць[4].
  2. На многіх картах часоў Рэчы Паспалітай і пазнейшых, а таксама заснаваных на іх крыніцах, да Мсціслаўскага ваяводства часам адносяць Магілёў, Прапойск і навакольныя землі да Друці, аднак насамрэч гэтыя тэрыторыі ніколі не ўваходзілі ў Мсціслаўскае ваяводства[5].

Зноскі

  1. а б в Беларусь, 1995
  2. Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem xx. pijarow w Warszawie od r. 1732 do r. 1782 wyd. T. 4. — Petersburg: J. Ohryzko,1859. — 518 s. — S. 386—389.
  3. Morzy, J. Kryzys demograficzny na Litwie i Białorusi w II połowie XVII wieku / Józef Morzy. — Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1965. — 405 s. — Tabl. 22, 24. — (Prace Wydziału Filozoficzno-Historycznego — Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Historia 21).
  4. Мяцельскі, 2014, с. 195
  5. Мяцельскі, 2014, с. 195—200
  6. Мяцельскі, 2014, с. 253

ЛітаратураПравіць

  • Мяцельскі А. А. Мсціслаўскае княства і ваяводства ў XII—XVIII cтст.. — 2-е выд. — М.: Беларуская навука, 2014. — 664 с. — ISBN 978-985-08-1663-4.
  • Мсцісла́ўскае ваяво́дства // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 501. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.