Мухамор (Amanita) — род шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства Мухаморавыя (Amanitaceae).

Мухамор
Fly Agaric mushroom 04.jpg
Мухамор чырвоны (Amanita muscaria)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Amanita Pers., 1794

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
NCBI  41955
EOL  18878
MB  17045

АпісаннеПравіць

Пладовае цела грыба (шапка на ножцы) у маладых мухамораў абкружана агульным пакрывалам, потым яно разрываецца і застаецца каля асновы ножкі ў выглядзе мешкападобнай похвы, а на шапцы — як белыя шматкі або лускавінкі. Шапка белая, зялёная, шэрая, шэра-фіялетавая, чырвоная дыяметрам да 20 см. Пласцінкі белыя, жаўтаватыя. Ножка цыліндрычная або булавападобная, уверсе бывае з кольцам ад частковага покрыва. Споры шарападобныя, бясколерныя.

АрэалПравіць

Вядома каля 100 відаў. Пашыраны ў Еўразіі, Амерыцы, Аўстраліі, Афрыцы. Растуць у лясах рознага тыпу пераважна ва ўмеранай зоне. Мікарызаўтваральнікі. На тэрыторыі Беларусі 19 відаў. Найбольш вядомыя мухамор белы ці зялёны, або бледная паганка (Amanita phalloides), мухамор пантэрны (Amanita pantherina), мухамор смярдзючы, або белая паганка (Amanita virosa), мухамор чырвоны (Amanita muscaria); трапляюцца з ліпеня па кастрычнік.

Значэнне і шкоднасцьПравіць

Ёсць ядомыя, напрыклад, мухамор шэра-ружовы (Amanita rubescens), цэзарскі грыб (Amanita caesarea). Смяротна атрутныя бледная паганка (Amanita phalloides) і мухамор смярдзючы (Amanita virosa). Іншыя віды маюць фізіялагічна актыўныя рэчывы (таксіны, галюцынагены і інш.), якія ўздзейнічаюць на нервовую сістэму.

ЛітаратураПравіць