Пестум (лац.: Paestum), першапачаткова Пасейдонія (стар.-грэч.: Ποσειδωνία, лац.: Poseidonia / Posidonia) — грэчаская (сібарыйская) калонія, заснаваная ў канцы VII стагоддзя да н.э.[1] у заходняй частцы вобласці Луканіі (за 35 км на паўднёвы ўсход ад цяперашняга Салерна).

Славутасць
Пестум
Paestum BW 2013-05-17 14-18-19.jpg
40°25′12″ пн. ш. 15°00′20″ у. д.HGЯO
Краіна Італія
Месцазнаходжанне
Дата заснавання 600 да н.э.
Сцяг ЮНЕСКА Аб'ект Сусветнай спадчыны
Paestum
(Пестум)
Спасылка №842у спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны (en)
Тып Культурны
Крытэрыі iii, iv
Рэгіён Еўропа і Паўночная Амерыка
Уключэнне 1998  (22-я сесія)

ГісторыяПравіць

Пасейдонія перажыла росквіт у 540-я гады да н.э. і наступныя дзесяцігоддзі. Каля 400 года да н.э. яна была заваявана луканамі, што прывяло да змяшання грэчаскай і мясцовай (протаітальянскай) культурных традыцый. У 274 годзе да н.э. горад быў каланізаваны рымлянамі, якія назвалі яго Paestum. У канцы IX стагоддзя Пестум быў спустошаны сарацынамі, у XI стагоддзі — нарманамі. Спусташэнню Пестума спрыяла забалочанасць мясцовасці; жыхары, якія засталіся тут, асцерагаючыся малярыі, сышлі на бліжэйшае ўзвышша, заснаваўшы там новы горад Капача.

АпісаннеПравіць

ХрамыПравіць

 
Храм Афіны(англ.) бел. (кан. VI стагоддзя да н.э.)
 
Герэён(грэч.) бел. (сяр. VI стагоддзя да н.э.)
 
Герэён-II(англ.) бел. (сяр. V стагоддзя да н.э.)

У цяперашнім Пестуме добра захаваліся тры дарычныя храмы VI — V стагоддзяў да н.э. Адзін з іх прысвечаны Афіне. Два іншыя ўзведзены ў гонар Геры і называюцца Герэён-I(грэч.) бел. (так званая «базіліка») і Герэён-II(англ.) бел. (а не Пасейдона ці Апалона, як лічылася раней). Храм Міру на форуме часткова карынфскі і належыць да II стагоддзя да н.э.

Гарадскія сцены маюць да шасці метраў у шырыню і пяць кіламетраў у перыметры. Ад рымскага амфітэатра засталося няшмат. Усе гэтыя руіны ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

ФрэскіПравіць

 
Фрэска «нырца» (каля 470 гады да н.э.), якая дала сучасную назву грабніцы. Археалагічны музей Пестума(італ.) бел.
 
«Сцэна сімпосія». Фрагмент фрэскі на саркафагу з «Грабніцы нырца»(італ.) бел., каля 475 гады да н.э. Археалагічны музей Пестума(італ.) бел.

У 1968 годзе ў Пестуме была выяўлена так званая «Грабніца нырца»(італ.) бел. (італ.: Tomba del tuffatore; каля 470 г. да н.э.) з выдатна захаванымі фрэскамі. Гэта адзіны цалкам ансамбль грэчаскага фрэскавага жывапісу класічнага перыяду, які дайшоў да нашых дзён. Фрэска нырца (на якой у рэчаіснасці намаляваны не водныя працэдуры, а сімвалічны «скачок» у замагільны свет) — «адзіны ўзор грэчаскага фігурнага жывапісу, які захаваўся ад архаікі і класікі ў сваёй цэласнасці. Сярод тысяч вядомых грэчаскіх грабніц гэтага часу (груба 700—400 гг. да н.э.) толькі гэта грабніца дэкаравана фрэскамі з выявамі людзей»[2]. Гэтыя пяць роспісаў, нароўні з іншымі антычнымі знаходкамі, цяпер знаходзяцца ў Нацыянальным археалагічным музеі Пестума(італ.) бел..

Зноскі

  1. Найстаражытная грэчаская кераміка, знойдзеная ў Пестуме, датуецца каля 600 года да н.э. Гл.: Greco E. Qualche riflessioni ancora sulle origini di Poseidonia (італ.)  // Dialoghi di Archeologia. — 1979. — № 2. — С. 51—56.
  2. Holloway, 2006, p. 365

ЛітаратураПравіць

  • Розанов, Василий Васильевич Пестум // Мир Искусства. — 1902. — № 2.
  • Paestum: scavi, studi, ricerche: bilancio di un decennio (1988—1998) / a cura di E. Greco ; a cura di F. Longo. — Paestum: Pandemos, 2000. — ISBN 9788887744095.
  • Holloway R. The Tomb of the Diver (англ.)  // American Journal of Archaeology. — 2006. — Т. 110. — С. 365—388.

Шаблон:Гарады Вялікай Грэцыі