Ро́нальд Уі́лсан Рэ́йган (англ.: Ronald Wilson Reagan; 6 лютага 1911, Тампіка, ЗША — 5 чэрвеня 2004, Лос-Анджэлес, ЗША) — амерыканскі палітык, радыёвядучы і акцёр, які займаў пасаду 40-га прэзідэнта ЗША з 1981 па 1989 гады. Да свайго прэзідэнцтва быў акцёрам і прафсаюзным лідарам у Галівудзе, а з 1967 па 1975 гады займаў пасаду 33-га губернатара штата Каліфорнія.

Рональд Рэйган
англ.: Ronald Wilson Reagan
31-ы абраны прэзідэнт ЗША[d]
4 лістапада 1980 — 20 студзеня 1981
Папярэднік Джэймс Эрл Картэр
Пераемнік Джордж Герберт Уокер Буш
33-і губернатар Каліфорніі[d]
2 студзеня 1967 — 6 студзеня 1975
Папярэднік Pat Brown[d]
Пераемнік Джэры Браўн[d]
40-ы Прэзідэнт ЗША
20 студзеня 1981 — 20 студзеня 1989
Папярэднік Джэймс Эрл Картэр
Пераемнік Джордж Герберт Уокер Буш
7-ы President of SAG[d]
1947 — 1952
Папярэднік Robert Montgomery[d]
Пераемнік Walter Pidgeon[d]
President of SAG[d]
1959 — 1960
Папярэднік Howard Keel[d]
Пераемнік George Chandler[d]
Нараджэнне 6 лютага 1911(1911-02-06)[1][2][…]
Смерць 5 чэрвеня 2004(2004-06-05)[1][2][…] (93 гады)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні англ.: Ronald Wilson Reagan
Бацька Джэк Рэйган[d]
Маці Нэлі Рэйган[d]
Жонка Нэнсі Рэйган[5][3] і Джэйн Уайман[6]
Дзеці Maureen Reagan[d][7], Пэці Дэвіс[d][7], Рон Рэйган[d][7] і Christine Reagan[d][8][7]
Веравызнанне прэсвітэрыянства[9], Restorationism[d] і Christian Church (Disciples of Christ)[d][9]
Партыя
Член у
Адукацыя
Месца працы
Аўтограф Выява аўтографа
Прыналежнасць ЗША
Род войскаў United States Army Reserve[d][13][14][…], Армія ЗША[14][15], United States Army Reserve[d][15] і Air Force Reserve Command[d][15]
Званне радавы[15], second lieutenant[d][15], first lieutenant[d][15] і captain[d][15]
Бітвы
Узнагароды
Сайт whitehouse.gov/about-the…
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Біяграфія

правіць

Вырас у беднай сям’і ў малых гарадах Паўночнага Ілінойса і ў 1932 годзе скончыў каледж Эўрыкі, пасля чаго працаваў у якасці спартыўнага каментатара на некалькіх рэйгіянальных радыёстанцыях. Пераехаўшы ў Галівуд у 1937 годзе, стаў акцёрам і здымаўся на некалькіх буйных студыях. Двойчы быў абраны прэзідэнтам Гільдыі кінаакцёраў, прафсаюза акцёраў, дзе працаваў з мэтай выкараніць камуністычны ўплыў. У 1950-х гадах здымаўся для тэлебачэння і быў матывацыйным прамоўцам на заводах кампаніі «Джэнерал Электрык» (англ.: General Electric). На працягу ўсяго жыцця прытрымліваўся ліберальна-дэмакратычных поглядаў, але ў 1962 годзе ўвайшоў у Рэспубліканскую партыю і стаў кансерватарам. У 1964 годзе заслужыў усеагульную ўвагу сваёй прамовай «Час выбіраць» у падтрымку прэзідэнцкай кампаніі Бары Галдуотэра. Атрымаўшы мноства прыхільнікаў, у 1966 годзе быў абраны губернатарам штата Каліфорнія. Займаючы гэтую пасаду, падняў падаткі, што прывяло да збалансавання бюджэту, супрацьстаяў пратэстуючым у Каліфарнійскім універсітэце, склікаў войскі нацыянальнай гвардыі на перыяд пратэстных рухаў у 1969 годзе, а ў 1970 годзе быў паспяхова абраны на другі тэрмін. Двойчы, у 1968 і 1976 гадах, беспаспяхова спрабаваў стаць кандыдатам у прэзідэнты ад Рэспубліканскай партыі, але праз чатыры гады ўпэўнена перамог у праймерыз, пасля чаго стаў найстарэйшым прэзідэнтам у гісторыі ЗША, абышоўшы на выбарах 1980 года дзеючага прэзідэнта Джымі Картэра.

У 1981-89 прэзідэнт ЗША ад Рэспубліканскай партыі.

Падчас яго прэзідэнцтва праводзіўся курс на лібералізацыю эканомікі краіны, скарачэнне падаткаў на даходы, федэральнага бюджэту, абмежаванне дзяржаўных сацыяльных праграм, што выклікала значны эканаммчны рост («рэйганоміка»). У знешняй палітыцы ажыццяўлялася т.зв. дактрына Рэйгана (падтрымка антыкамуністычных рухаў, у т.л. ў Нікарагуа, Грэнадзе, Цэнтральнай і Усходняй Еўропе), былі палепшаны адносіны з Савецкім Саюзам1985) і заключаны з ім дагавор аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці (снежань 1987).

У старасці цярпеў ад хваробы Альцгеймера.

Зноскі

  1. а б Ronald Reagan // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. а б Ronald Reagan // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. а б в Catalog of the German National Library Праверана 1 мая 2024.
  4. https://www.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/06/05/reagan.health/index.html Праверана 11 красавіка 2023.
  5. (unspecified title) Праверана 16 жніўня 2020.
  6. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  7. а б в г https://www.reaganlibrary.gov/reagans/ronald-reagan/ronald-reagans-family Праверана 6 сакавіка 2021.
  8. Lundy D. R. The Peerage
  9. а б Facts about Ronald Reagan Праверана 6 сакавіка 2021.
  10. а б service record
  11. а б в https://www.reaganlibrary.gov/reagans/ronald-reagan/reagans-pre-presidential-biographical-sketch-timeline-1911-1980 Праверана 6 сакавіка 2021.
  12. а б https://www.reaganlibrary.gov/reagans/ronald-reagan/schools-ronald-reagan-attended Праверана 6 сакавіка 2021.
  13. https://www.nationalmuseum.af.mil/Visit/Museum-Exhibits/Fact-Sheets/Display/Article/196677/president-ronald-reagan/
  14. а б https://www.politico.com/story/2012/05/reagan-transfers-to-us-army-air-force-076273
  15. а б в г д е ё https://www.reaganlibrary.gov/sreference/military-service-of-ronald-reagan