Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка

Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка (30 мая 1937 г., Свярдлоўск, СССР — 22 жніўня 1999, Санкт-Пецярбург, Расія) — савецкі і расійскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, майстар дубляжу. Народны артыст РСФСР (1991)[6].

Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка
Дата нараджэння 30 мая 1937(1937-05-30)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 22 жніўня 1999(1999-08-22)[1][2][3] (62 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Дзеці Анжаліка Сяргееўна Няволіна[d]
Адукацыя
Прафесія комік, акцёр
Узнагароды
Народны артыст РСФСР Заслужаны артыст РСФСР
IMDb nm0218849
Commons-logo.svg Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка на ВікіСховішчы

БіяграфіяПравіць

Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка нарадзіўся 30 мая 1937 года ў горадзе Свярдлоўску.

Юнацтва і паступленне ў дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтваПравіць

У 1954 годзе, па заканчэнні свярдлоўскай школы № 37 з паглыбленым вывучэннем нямецкай мовы, паспрабаваў паступіць у МХАТ (прыёмная камісія прыязджала ў Свярдлоўск), але з-за хвалявання не змог.

Тады ён паспяхова паступіў у Свярдлоўскі юрыдычны інстытут, але правучыўся там усяго паўгода, зразумеўшы, што дадзеная прафесія яму не падыходзіць. Праз год разам з сябрамі адправіўся ў Маскву, дзе паступіў у дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва.

Бацькі атрымалі ад сына тэлеграму: «Перамога! Прыняты ў дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва і Шчукінскае. Застаюся ў Гітісе». Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва Дзям’яненка скончыў у 1959 годзе.

Студэнтам Дзям’яненка быў не самым лепшым. Вучыўся ён добра, але прапускаў шмат заняткаў. Яму ўсё даравалася, так як прафесар Іосіф Раеўскі вельмі любіў яго і верыў у яго поспех.

Ужо на 2-м курсе Гітіса (майстэрня Рыгора Конскага) рэжысёры Аляксандр Алов і Уладзімір Навумаў запрасілі Аляксандра на ролю Міці ў фільм «Вецер» — аптымістычную драму, якая завяршыла «камсамольскую» трылогію, распачатую фільмамі «Трывожная маладосць» і «Павел Карчагіным». Гэтая праца Дзям’яненка як пачаткоўца акцёра прыцягнула ўвагу як гледачоў, так і кінематаграфістаў. Быў народжаны новы тып героя — сціплы інтэлігентны юнак, які здзяйсняе подзвіг.

У 1959 годзе Аляксандр Дзям’яненка быў запрошаны ў Маскоўскі акадэмічны тэатр імя Уладзіміра Маякоўскага, дзе ён прапрацаваў 3 гады, але акцёра ўсё больш зацягвала кіно. Неўзабаве ён пакінуў Маскву і тэатр імя Маякоўскага і абгрунтаваўся ў Ленінградзе, дзе жыў і працаваў на кінастудыі «Ленфільм» да сваёй смерці.

Сям’яПравіць

  • Бацька — Сяргей Пятровіч Дзям’яненка (20.03.1912; Екацерынбург-2000; Екацярынбург) — скончыў дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва, акцёр, рэжысёр опернага класа Свярдлоўскай кансерваторыі, выкладаў акцёрскае майстэрства і займаўся арганізацыяй гарадскіх масавых святаў; пасля нараджэння сына сышоў з сям’і і ажаніўся на прыхільніц, якая нарадзіла яму сына і дачка, а праз 2 гады вярнуўся да жонкі, якая пасля гэтага нарадзіла дзвюх дачок[7][8][9]. У Екацярынбургу пражываў па адрасе вул Прасторная, д. 146, кв. 108.
  • Маці — Галіна Васільеўна Дзям’яненка (Бялькова) (1914 —?) — працавала бухгалтарам.
  • Адзінакроўнымі брат (па бацьку) — Уладзімір Сяргеевіч Дзям’яненка (нар. 1941) — піяніст, музычны работнік, народны артыст РСФСР, узначальваў Свярдлоўскую філармонію[10].
  • Сястры — Надзея, Наталля, Таццяна.
  • Першая жонка — Марына Данілаўна Склярова (01.04.1938 — 18.12.2017)[11]. Вучылася з ім у драмгуртку, тэатразнавец, сценаристка, супрацоўнічала з Ленінградскім тэлебачаннем, друкавалася ў перыядычных выданнях, У 1990-я гады працавала, як укладальнік і перакладчык над публікацыямі прац і асабістых архіваў багасловаў і іерархаў Рускай Праваслаўнай Царквы, якія выйшлі ў чатырох тамах пад назвай «Сасуд абраны», друкавалася ў праваслаўнай перыёдыцы, напісала некалькі зборнікаў казак і вершаў, атрымала ўзнагароды Рускай Праваслаўнай Царквы, у 2004 годзе выдала зборнік сваіх вершаў «Страсці па Пецярбургу»[12][13].
  • Другая жонка — Людміла Акімаўна Дзям’яненка (05.01.1940 — 20.06.2005)[14]. Пазнаёмілася з Аляксандрам, будучы асістэнтам рэжысёра дубляжу на кінастудыі «Ленфільм», дзе Дзям’яненка працаваў на дубляжы[15]. Пасля была рэжысёрам дубляжу на «Ленфільме», у 1994—2005 гадах — у кампаніі «Нява-1» (з 2002 года — «Невафільм»)[16][17].
  • Падчарка — актрыса Анжаліка Неволіна (нар. 1962).
  • Зяць — акцёр Аляксей Зубараў (нар. 30 сакавіка 1954 г.)[18].

Пераезд у ЛенінградПравіць

З 1962 года Дзям’яненка пакінуў тэатр Маякоўскага і перабраўся з Масквы ў Ленінград. Па-першае, ён ужо пачаў удзельнічаць у здымках на «Ленфільме», а па-другое, у Маскве яму не было дзе жыць, а ў Ленінградзе давалі кватэру. Да таго ж Дзям’яненка проста не падабалася Масква. Прыехаўшы ў Ленінград яшчэ ў 1961 годзе, ён застаўся тут да канца жыцця. Яго шмат разоў клікалі ў маскоўскія тэатры, але ён ужо не хацеў вяртацца ў Маскву.

Ролі ў кіноПравіць

У кіно акцёр дэбютаваў роляй, якая прыцягнула да Аляксандра Дзям’яненка ўвагу і гледачоў, і рэжысёраў — у карціне Аляксандра Алава і Уладзіміра Навумава «Вецер», якая выйшла на экраны ў 1958 годзе. У гэтых жа рэжысёраў Дзям’яненка зняўся ў фільме «Свет ўваходзіць» (1961), дзякуючы якой яго даведаліся за мяжой — стужка была адзначана некалькімі прэміямі на кінафестывалі ў Венецыі.

На «Ленфильме» Аляксандр зняўся ў кінааповесці Уладзіміра Венгерава «Парожні рэйс» (1962), дзе сыграў маладога журналіста цэнтральнай газеты Сіроткіна, які раскрывае махінацыі; у дэтэктыве Мікалая Розанцева «Дзяржаўны злачынец» — следчага па асабліва важных справах Андрэя Паліканава, расследуе справу ваеннага злачынца. Так, ролю за роляй, Аляксандр заваёўваў папулярнасць сярод гледачоў.

На Свярдлоўскай кінастудыі Дзям’яненка зняўся ў фільме «Угрум-рака» ў ролі прыказчыка Іллі Сахатых.

Камедыі Леаніда ГайдаяПравіць

Ролю Шурыка прынесла акцёру поспех. Гайдай праз 2 гады зняў працяг прыгод ўпадабанага гледачам героя — «Каўказская палонніца, або Новыя прыгоды Шурыка». А ў 1973 годзе выйшла камедыя «Іван Васільевіч мяняе прафесію».

Ролі на тэлебачанніПравіць

Рэжысёры неўзабаве перасталі прапаноўваць Дзям’яненка цікавыя ролі. Ад гэтага яго выратавала тэлебачанне, дзе Дзям’яненка выступаў у самых нечаканых вобразах і нават гуляў моноспектакли, сярод якіх «Кумір» Дзюрэнмата, «Чарадзейная ноч» Славаміра Мрожака, «Да самой сутнасці» і «Сем крыжыкаў у запісной кніжцы» Жоржа Сіменона. Дзям’яненка здолеў стварыць запамінальныя працы ў некалькіх фільмах ў рэжысёраў, якіх цікавіў выдатны драматычны талент акцёра, — у «Угрум-рака» і ў «Настаўніку спеваў» Навума Бірмана. Акрамя таго, акцёр шмат працаваў у тэатры, здымаўся на тэлебачанні, агучваў мультфільмы.

У 1968 годзе на ленінградскім тэлебачанні Аляксандр Дзям’яненка паставіў кароткаметражны фільм «Святая хлусня».

У сярэдзіне 1990-х гадоў здымаўся ў першым расійскім сіткоме «Клубнічка».

АгучваннеПравіць

Аляксандр Дзям’яненка быў адным з вядучых акцёраў дубляжу — яго голасам казаў Данатас Банёніс, а таксама замежныя акцёры Амар Шарыф, Жан-Поль Бельмандо, Уга Тоньяцци, Роберт Дэ Ніра, Стыў Бушам, Джон Войт і многія іншыя[19].

Ролі ў тэатрыПравіць

У тэатры Дзям’яненка больш выступаў у антрэпрызах. З 1984 года да апошніх дзён быў артыстам пецярбургскага Тэатра камедыі імя Н. П. Акімава, дзе сыграў некалькі яркіх роляў. Апошнія працы на сцэне — спектакль «Дон Пэдра» (рэж.: Г Казакова) граў на сцэне тэатра сумесна з Міхаілам Светиным, таксама працаваў у «Прытулку камедыянта» і Маскоўскім акадэмічным тэатры ім. Вл. Маякоўскага.

У сярэдзіне 1990-х у Тэатра камедыі імя Н. П. Акімава змяніўся галоўны рэжысёр — прыйшла Таццяна Казакова, у якой былі свае планы, і Дзям’яненка ў іх чаму-то не ўваходзіў. Тады ён перайшоў у пецярбургскі тэатр «Прытулак камедыянта», дзе адразу сыграў у двух спектаклях, якія сталі падзеяй у тэатральным жыцці Санкт-Пецярбурга. Апошнія гады акцёр з поспехам працягваў гуляць на сцэне гэтага тэатра.

У 1991 годзе быў удастоены звання народнага артыста РСФСР.

СмерцьПравіць

Летам 1999 года стаяла моцная спякота. Аляксандр Дзям’яненка па патрабаванні лекараў рыхтаваўся да каранараграфіі, адцягваць якую было ўжо нельга. Аперацыю прызначылі на 1 верасня 1999 года, калі ўсе лекары планавалі вярнуцца з адпачынкаў і спякота павінна была спыніцца, але ён не дажыў да яе 10 дзён[20]. Акцёр памёр 22 жніўня 1999 года ў бальніцы ва ўзросце 62 гадоў.

Дыягназ — ацёк лёгкіх, выкліканы каранарнай хваробай сэрца.

26 жніўня на пахаванне акцёра прыйшлі сотні людзей. Яго бацька, Сяргей Пятровіч, па стане здароўя і ў сілу сталага ўзросту не змог прыехаць на пахаванне сына.

Пахаваны Аляксандр Дзям’яненка ў Санкт-Пецярбургу на Серафимовском могілках (13 ўчастак).

ЎзнагародыПравіць

ПамяцьПравіць

Файл:Памятник студентам Рязань.JPG
Помнікі Шурыка і Лідзе каля Разанскага дзяржаўнага універсітэта
  • Рашэннем Курганскай гарадской Думы ад 26 мая 2016 года адной з новых вуліц мікрараёна Левашова прысвоена імя акцёра[21].
  • Помнікі Шурыку і Лідзе ўстаноўлены на цэнтральнай алеі Краснадара і каля Разанскага дзяржаўнага універсітэта.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #128925736 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 4 мая 2014.
  2. 2,0 2,1 Aleksandr Demjanenko // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Bibliothèque nationale de France Aleksandr Demianenko // data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #128925736 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 17 снежня 2014.
  5. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #128925736 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 1 студзеня 2015.
  6. Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 11 февраля 1991 г. «О присвоении почетного звания „Народный артист РСФСР“ Демьяненко А. С.»
  7. http://fakty.ua/187522-aleksandr-demyanenko-s-vicinym-nikulinym-i-morgunovym-u-menya-kontakta-ne-poluchalos
  8. https://www.ural.kp.ru/daily/26388.7/3265341/
  9. http://tass.ru/opinions/4289907
  10. https://www.youtube.com/watch?v=TPubkM5X4bc
  11. https://www.kino-teatr.ru/kino/screenwriter/sov/44644/bio/
  12. https://www.kino-teatr.ru/kino/screenwriter/sov/44644/bio/
  13. Последний приют комедианта — Архив публикаций МК
  14. https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/ros/298164/bio/
  15. Александр Демьяненко помог падчерице помириться с родным отцом. Собеседник (30 мая 2017).
  16. Жена актера Александра Демьяненко научила петербургских актеров говорить по-голливудски. Комсомольская правда (16 снежня 2012).
  17. На что живут и где зарабатывают актеры в Петербурге. Online812 (23 чэрвеня 2017).
  18. https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/ros/8307/bio/
  19. интервью с Александром Демьяненко «Не слишком радостные приключения Шурика» Дмитрий Савельев ссылка проверена 12 февраля 2009
  20. Александр Демьяненко: до и после Шурика — 3 — Европа — Правда. Ру
  21. Новые улицы Кургана

СпасылкіПравіць