Наступленне на паўночным захадзе Сірыі

Наступленне на паўночным захадзе Сірыі — ваенная аперацыя, распачатая сірыйскай урадавай арміяй і яе саюзнікамі (Расія і Іран) супраць паўстанцкіх сіл у Ідлібе і навакольных правінцыях падчас вайны ў Сірыі. Актыўнае наступленне пачалося 19 снежня 2019 года. Сірыйскія вайскоўцы вызвалілі больш за 30 вёсак і населеных пунктаў ужо да канца снежня 2019 года. На першым этапе наступлення каля 92 000 мірных жыхароў былі вымушаныя перасяліцца.

Наступленне на паўночным захадзе Сірыі
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Сірыі
Maarat Al-Numan Offensive (2019).svg
     Пад кантролем урадавых сіл     Пад кантролем баевікоў     Пад сумесным кантролем урадавых сіл і курдскіх атрадаў
Дата 19 снежня 20196 сакавіка 2020
Месца паўночны захад Сірыі (мухафазы Ідліб і Алепа)
Праціўнікі
Камандуючыя
Сірыя Сухель Аль-Хасан
Сірыя Магер аль-Асад
Сірыя Аднан Ахмед
Flag of Hayat Tahrir al-Sham.svg Абу Мухамад аль-Галані
Страты
Сірыя 1255 забітых
Расія 8 забітых
Іран 2 забітых
ІракEmblem of Liwa Al-Quds.svgInfoboxHez.PNG 31 забітых
СірыяFlag of Hayat Tahrir al-Sham.svg 1294 забітых
Турцыя 57—93 забітых
Агульныя страты
звыш за 420 мірных грамадзян загінулі, 980 000 бежанцаў

Снежань 2019 — студзень 2020Правіць

З 24 лістапада па 26 снежня працягваліся пастаянныя баі, у тым ліку актыўнае выкарыстанне ракетных установак і самалётаў. Расійска-сірыйскія сілы нязначна прасунуліся на тэрыторыю пад кантролем пратурскіх баевікоў.

26 снежня наступленне ў значнай ступені спынілася, і абодва бакі пачалі весці агонь па пазіцыях адзін аднаго каля Маарата аль-Нуамана. Праўрадныя сілы пачалі абстрэлы гарадоў Бернан, Фарван, Барыса і Хальбан. У наступныя дні абодва бакі паведамілі, што прыпынілі сваю дзейнасць у Ідлібе з-за дрэннага надвор’я[1].

Па словах расійскага кіраўніцтва, з турэцкім бокам было дамоўлена аб спыненні агню. Спыненне агню было ўведзена ў зоне дээскалацыі Ідліба з 9 студзеня 2020 года. Турцыя накіравала дэлегацыю ў Маскву для ўстанаўлення новага рэжыму спынення агню ў рэгіёне. Міністэрства абароны Турцыі абвясціла, што спыненне агню ўступіць у сілу 12 студзеня. Яны заявілі, што наземныя і паветраныя напады спыняцца апоўначы. Гэта таксама спыніла паток бежанцаў з Ідліба і дазволіла даставіць гуманітарную дапамогу ў рэгіён.

15 студзеня сірыйская армія і яе саюзнікі аднавілі наступленне на поўдні Ідліба ў адказ на нядаўнюю серыю парушэння рэжыму спынення агню з боку Хаят Тахрыр аш-Шам і іншых груповак.

16 студзеня сірыйская армія ўзяла тры гарады на паўднёвым усходзе правінцыі пасля таго, як раніцай войскі штурмавалі гарады Талхатра, Абу-Юрайф і Хірбат-Дад. Тры гарады сталі бяспечнымі пасля шматгадзінных баёў, у выніку якіх загінулі 22 байцы, у тым ліку 16 джыхадзістаў.

22 студзеня Міністэрства абароны Расіі заявіла, што ўвечары адбылася буйная сутычка паміж Ісламскай партыяй Туркестана (20 машын, танкаў і двух бронемашын) і сірыйскімі ўрадавымі сіламі.

24 студзеня, пасля кароткага зацішша, спынення агню паміж Расіяй і Турцыяй не атрымалася, Сірыйская арабская армія аднавіла актыўную наземную атаку на Маарат аль-Нуман пры падтрымцы маштабных расійскіх авіяўдараў.

26 студзеня сірыйская армія пры падтрымцы Расіі і Ірана перайшла ў наступленне ў трох кірунках. З усходу і паўночнага ўсходу ад Ідліба ў кірунку Маарат аль-Нуман і на захад ад Алепа.

Найбольшы прагрэс войскі дасягнулі на ўсходзе Ідліба, дзе пасля масавых нападаў яны дасягнулі мяжы ў 2 км ад Маарата аль-Нумана, захапіўшы некалькі вёсак на ўсход ад горада. У рэшце рэшт ім удалося перарэзаць трасу М5 па маршруце Маарат аль-Нуман—Саракіб.

29 студзеня сірыйская армія вызваліла Маарат аль-Нуман. Каля паўдня ўрадавыя войскі адначасова ўвайшлі ў Маарат аль-Нуман з поўдня, усходу і паўночнага ўсходу. Напярэдадні хадзілі чуткі, што большасць баевікоў ужо пакінула горад. Астатнія ўтварэнні аказалі жорсткі супраціў у цэнтральных, заходніх і паўднёва-заходніх ускраінах[2].

30 студзеня актывісты апазіцыі паведамілі пра 10 мірных жыхароў, якія загінулі ў выніку расійскіх авіяўдараў у горадзе Арыч[3]. Сірыйская армія працягнула прасоўванне па маршруце М5 і знаходзіцца ў 2 км ад Саракібу.

Люты 2020 годаПравіць

2 лютага Турцыя пачала сцягваць ваенную тэхніку на мяжу з Сірыяй[4]. Тэлеканал Al Arabiya паведаміў, што 2 лютага мяжу з Сірыяй перасеклі 195 адзінак турэцкай баявой тэхнікі, у тым ліку бронемашыны і танкі, а таксама грузавікі з боепрыпасамі. 3 лютага ў правінцыю Ідліб прайшла яшчэ адна вайсковая калона. 4 лютага міністр замежных спраў Турцыі Меўлют Чавушоглу патлумачыў адпраўку ваеннай дапамогі ў Ідліб неабходнасцю ўмацавання турэцкіх наглядальных пунктаў.

3 лютага пазіцыі турэцкіх войскаў у раёне Саракіба на паўднёвым усходзе правінцыі Ідліб патрапілі пад абстрэл сірыйскай арміі, у выніку якога загінулі пяць вайскоўцаў і тры чалавекі з ліку грамадзянскага персаналу. Па сцвярджэнні Турцыі, сірыйская армія была загадзя паведамлена аб размяшчэнні турэцкіх сіл. У той жа дзень прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган заявіў, што турэцкая авіяцыя і артылерыя нанеслі ўдары па сарака мэтам ў Ідлібе. Расійскі цэнтр па прымірэння варагуючых бакоў у Сірыі адзначыў, што турэцкія вайскоўцы патрапілі пад абстрэл урадавых сіл, паколькі турэцкі бок не папярэдзіў расійскіх вайскоўцаў аб сваіх рухах[5], а сірыйскія войскі вялі агонь па баевіках, якія адыходзілі да горада.

4 лютага «Белыя каскі» разам з тэрарыстамі завяршылі ў Ідлібе здымкі пастановачнага відэа аб ужыванні сірыйскімі войскамі «атрутных рэчываў». Пра гэта заявіў расійскі Цэнтр прымірэння варагуючых бакоў (ЦПВС). У цэнтры адзначылі, што атрымалі з незалежных крыніц некалькі паведамленняў пра здымкі ў населеным пункце Зерба. У відэароліку інсцэніраваны «наступствы» бомбавага ўдару невядомым «хімічным боепрыпасаў», нібыта нанесенай сірыйскімі ВПС[6].

10 лютага падраздзяленні сірыйскай арміі ў ваколіцах горада Серакіб адбілі контратакі, прынятыя баевікамі, якія пры агнявой падтрымцы турэцкіх войскаў паспрабавалі вярнуць пад свой кантроль пазіцыі, страчаныя падчас папярэдняга наступлення ўрадавых сіл. Адказным ударам сірыйскія вайскоўцы адкінулі праціўніка і вызвалілі пасёлак Тальхія, за 3 км ад былога ваеннага аэрадрома Тафтаназ. Сірыйская артылерыя абстраляла сам аэрадром, дзе знаходзіцца камандны пункт баевікоў і турэцкі назіральны пункт. Мінабароны Турцыі паведаміла пра гібель пяці сваіх вайскоўцаў у выніку абстрэлу. УС Турцыі адкрылі агонь у адказ па сірыйскім пазіцыям[7].

18 лютага сірыйская армія ўзяла пад поўны кантроль стратэгічную трасу Дамаск—Алепа; таксама былі вызваленыя заходнія прыгарады Алепа — горад упершыню цалкам ачышчаны ад баевікоў.

27 лютага сірыйская апазіцыя паспрабавала зноў захапіць Саракіб; сірыйскія ўрадавыя войскі паспяхова адбілі атакі на горад. У Ідлібе стварылася напружаная сітуацыя на фоне абвастрэння супрацьстаяння Турцыі і Сірыі ў рэгіёне[8]. Аднак хутка баевікі адбілі горад, захапіўшы чатыры танка Т-72[9].

29 лютага, па дадзеных міністэрства абароны Турцыі, у Сірыі загінуў адзін турэцкі ваенны і яшчэ двое атрымалі раненні[10].

Сакавік 2020 годаПравіць

1 сакавіка скончыўся ўльтыматум Рэджэпа Эрдагана аб адыходзе сірыйскіх войскаў да мяжы, устаноўленай Сочынскім пагадненнем. Турцыя афіцыйна абвясціла аперацыю «Вясновы шчыт» і запусціла баявую авіяцыю. Міністр абароны Турцыі заявіў, што з пачатку аперацыі былі знішчаны беспілотны лятальны апарат, 8 верталётаў, 103 танкі, 72 артылерыйскія ўстаноўкі, 3 сістэмы супрацьпаветранай абароны і нейтралізаваны 2 212 сірыйскіх ваенных[11][12].

2 сакавіка горад Саракіб зноў пад кантроль урадавых сіл Сірыі. У горад была ўведзена расійская вайсковая паліцыя[13]. Аднак на працягу дня бакі знаўлялі пра поўны або частковы кантроль над горадам, што стварыла супярэчную і невысветлянную сітуацыю[14].

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. Graham-Harrison, Emma. More than 235,000 people have fled Idlib region in Syria, says UN (en-GB), The Guardian (2019-12-27). Праверана 11 лютага 2020.
  2. Маарет ан-Нуман звільнений від бойовиків. Праверана 6 лютага 2020.
  3. News, A. B. C. Warplanes kill 10, strike hospital in Syrian offensive (англ.) . Праверана 5 лютага 2020.
  4. Турция перебрасывает танки к сирийскому Идлибу, сообщает СМИ (руск.) . РИА Новости (2 лютага 2020). Праверана 8 лютага 2020.
  5. Песков заявил, что Россия сохраняет обеспокоенность ситуацией в Идлибе // ТАСС, 10.02.2020
  6. «Белые каски» сняли в Идлибе постановочное видео применения химоружия (руск.) . РИА Новости (4 лютага 2020). Праверана 6 лютага 2020.
  7. СМИ: сирийская армия отразила контратаки боевиков в Идлибе // ТАСС, 10.02.2020
  8. Боевики остановлены: Саракиб остался у Асада // Газета.ру, 27.02.2020
  9. Серакиб перешёл под контроль боевиков. Правительственные силы не смогли удержать город, САА покинула позиции
  10. Министерство обороны Турции сообщило, что вчера погиб ещё один турецкий военный и 2 получили ранения.
  11. Туреччина офіційно оголосила операцію "Весняний щит" у Сирії. Праверана 1 сакавіка 2020.
  12. dw.com, Deutsche Туреччина заявила про наступ на сирійську армію | DW | 01.03.2020 (укр.) . Праверана 1 сакавіка 2020.
  13. СЕРАКИБ ОСВОБОЖДЕН: АВИАЦИЯ РОССИИ НАНЕСЛА МОЩНЫЙ УДАР ПО ТЕРРОРИСТАМ И ТУРЕЦКИМ ВОЕННЫМ
  14. [1]