Адкрыць галоўнае меню

Фёдар Львовіч Шапіра (Файвіш Лейбавіч) (24 сакавіка (6 красавіка) 1915, Віцебск — 30 студзеня 1973, Масква) — вядомы савецкі фізік-ядзершчык, доктар фізіка-матэматычных навук (1962), прафесар (1967), член-карэспандэнт АН СССР (1968). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Фёдар Львовіч Шапіра
Витебск - Шапиро Ф.Л.4837.jpg
Дата нараджэння 24 сакавіка (6 красавіка) 1915
Месца нараджэння Віцебск
Дата смерці 30 студзеня 1973(1973-01-30)[1] (57 гадоў)
Месца смерці Масква
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці фізік, вучоны-ядзершчык
Навуковая сфера Ядзерная фізіка
Месца працы Аб'яднаны інстытут ядзерных даследаванняў, горад Дубна
Навуковая ступень доктар фізіка-матэматычных навук
Навуковае званне прафесар, член-карэспандэнт АН СССР
Альма-матар Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава
Член у
Узнагароды і прэміі
Дзяржаўная прэмія СССР — 1971
Ордэн «Знак Пашаны» Ордэн «Знак Пашаны»
Медаль «За адвагу»

БіяграфіяПравіць

Ф. Л. Шапіра нарадзіўся ў 1915 годзе ў Віцебску. З 1934 г. вучыўся ў Маскве ў энергетычным тэхнікуме, з 1935 г. працаваў інжынерам. У 1941 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава. Удзельнічаў у баях пад Масквой у 1941—1942 гг., быў паранены. У 1942—1945 гг. працаваў у Маскве. З 1945 года ў Фізічным інстытуце АН СССР. З 1958 г. Ф. Л. Шапіра ў Аб'яднаным інстытуце ядзерных даследаванняў у горадзе Дубна, у якім з 1959 года займаў пасаду намесніка дырэктара Лабараторыі нейтроннай фізікі. Адначасова з 1946 года выкладаў у Маскоўскім універсітэце.

Навуковая дзейнасцьПравіць

Ф. І. Шапіра ўнёс значны ўклад у тэарэтычнае і эксперыментальнае даследаванне рэзананснага паглынання нейтронаў у тоўстых слаях урану, тэмпературных эфектаў рэактараў. Першае аўтарскае пасведчанне на вынаходніцтва новага спосабу ператварэння цеплавой энергіі ў электрычную атрымаў яшчэ ў час вучобы ў Маскоўскім энергетычным тэхнікуме. Ф. І. Шапіра належаць працы па фізіцы ядзерных рэактараў, ядзернай і нейтроннай фізіцы. Таксама прапанаваў метад нейтроннай спектраскапіі — спектраметрыю па часе запавольванні нейтронаў (1955), метад карэляцыі нейтронаў шляхам іх фільтрацыі праз палярызаваную пратонную мішэнь (1960) і інш.

УзнагародыПравіць

Зноскі

  1. Шапиро Фёдор Львович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  2. Золотая медаль имени И.В.Курчатова // Сайт РАН(руск.) 
  3. Музей истории науки и техники ОИЯИ(руск.) 

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 17. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0279-2.
  • Памяць: Гіст.-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. Кн. 2-я / Рэд. кал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелЭн, 2003. — С. 542. — 680 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0257-1.

СпасылкіПравіць