Чырвоны Мазыранін

«Чырво́ны Мазыра́нін» — прадпрыемства ў Нароўлі, заснаванае ў 1913 г. ва ўласным нараўлянскім маёнтку дваранінам Эдвардам Артуравічам Горватам (1866—1935) як кандытарская фабрыка з перапрацоўкай гародніны і садавіны з уласных плантацый і садоў, а таксама купленых у навакольных сялян. З прыходам у 1917 г. да ўлады бальшавікоў прадпрыемства было нацыяналізавана без кампенсацыі Горвату, падчас грамадзянскай вайны (1917—1922) — разбурана. У 1925 г. адноўлена, названа "Чырвоны Мазыранін" у гонар таварыскай дапамогі мазырскіх рабочых пры аднаўленні прадпрыемства і з'яўлялася дзяржаўным прадпрыемствам. З 1996 г. дзяржаўная фабрыка пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства. З 2000 г. у складзе беларускага дзяржаўнага канцэрна "Белдзяржхарчпрам". У 2020 г. кіруючай кампаніяй стала ААТ "Мазырсоль". 5 красавіка 2021 г. кіраванне фабрыкай было перададзена гомельскаму СП ААТ "Спартак" без перадачы яму акцый прадпрыемства.

Чырвоны Мазыранін
Нароўля. Чырвоны Мазыранін (02).jpg
Заснаванне 1913
Размяшчэнне Flag of Belarus.svg Беларусь, Гомельская вобласць, Нароўля, вул. Фабрычная, 2
Галіна харчовая прамысловасць
Прадукцыя слодычы
Сайт korovka.by

ГісторыяПравіць

 
Гістарычныя будынкі фабрыкі
 
Гістарычныя будынкі фабрыкі

Прадпрыемства па перапрацоўцы ўласнага ўраджаю садавіны і гародніны і вырабу кандытарскай прадукцыі заклаў ва ўласным маёнтку Нароўлі дваранін Эдвард Артуравіч Горват (1866—1935). Першая прадукцыя выйшла ў 1913 г., у 1914 г. была зарэгістравана гандлёвая марка «Горват». Асноўнай прадукцыяй сталі мармелад, карамель, пасціла, павідла, джэм і сочыва.

З прыходам бальшавікоў вытворчасць спынілася. Толькі ў 1925 г. пад кіраўніцтвам партыйнай арганізацыі Мазыра фабрыка запрацавала і атрымала назву «Чырвоны Мазыранін». У 1927 г. перададзеная «Белкандытартрэсту».

У Другую сусветную вайну абсталяванне фабрыкі было эвакуіравана ў Расію. Пасля вайны аднаўлення фабрыкі пачалося зноў. У 1986 г. пачалося будаўніцтва новага корпуса.

У 1996 г. фабрыка пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства.

ПрадукцыяПравіць

 
Пасціла з чырвонай палоскай

Фабрыка выпускае больш за 120 відаў прадукцыі: зефір, пасціла, мармелад, цукеркі, ірыс.

Кіраўнікі прадпрыемства[1]Правіць

  • 1924 — Іван Гордзін (Голдзін), загадчык фабрыкі
  • 1926 — М. Радыгін, дырэктар фабрыкі
  • 1937—1941 — Рыгор Абрамавіч Дынаў
  • 1944 — Міхась Сяргеевіч Мішын
  • жнівень 1944 — 1953 — Сцяпан Сяргеевіч Скоблікаў
  • 1954—1961 — Кузьма Мартынавіч Галіцын
  • 1962—1964 — Мікалай Аляксандравіч Турсноў
  • 1964—1974 — Марыя Іванаўна Кацапава
  • 1974—1981 — Аляксандр Серафімавіч Маркевіч
  • 1982—1989 — Васіль Іванавіч Засімовіч
  • 1992—1994 — Мікалай Міхайлавіч Шаўцоў
  • 1995—1996 — Марыя Пятроўна Ільючэнка
  • 1996—2000 — Аляксандр Сяргеевіч Шчучкін
  • 2000—2005 — Аляксандра Валянцінаўна Гараніна
  • 2005—2008 — Алена Анатолеўна Касуха
  • 2008—2011 — Валерый Вячаслававіч Таран
  • 01.10.2011—11.04.2013 — Любоў Дзмітрыеўна Бобр
  • 12.04.2013—2021 — Святлана Мікалаеўна Тачыліна
  • з красавіка 2021 — Аляксандр Аляксандравіч Піляк, выканаўчы дырэктар (у сувязі са стварэннем кластара ААТ «Спартак» і «Чырвоны Мазыранін»

Навукова-гістарычнае даследаваннеПравіць

У 2022 г. ураджэнец Нароўлі, доктар гістарычных навук Уладзімір Васільевіч Тугай (нар. 1951) апублікаваў сваю навуковую кнігу «Чырвоны Мазыранін»[2], якая стала першым усеахопным даследаваннем гісторыі стварэння і развіцця аднаго з галоўных і нават сімвалічных прадпрыемстваў горада — кандытарскай фабрыкі, заснаванай яшчэ ў 1912 г. мясцовым дваранінам Эдвардам Горватам (1866—1935). У кнізе былі апублікаваны ў тым ліку рэдкія фатаграфіі. Спансавала выданне кнігі адкрытае акцыянернае таварыства «Чырвоны Мазыранін». Кніга прадавалася ў тым ліку ў нараўлянскім магазіне фабрыкі «Чырвоны Мазыранін»[3].

У мастацтвеПравіць

У 2009 г. Адам Глобус (нар. 1958) малюе карціну «Залаты пыл. Нароўля, шакаладная фабрыка Чырвоны мазыранін»[4].

Зноскі

  1. Тугай, У.В. Чырвоны Мазыранін. — Мінск, 2022. — С. 184.
  2. Тугай, У.В. Чырвоны Мазыранін / У.В. Тугай. — Мінск: Бел. навука, 2022. — 187 с.
  3. История ОАО "Красный Мозырянин"
  4. Адам Глобус "Залаты пыл. Нароўля, шакаладная фабрыка "Чырвоны мазыранін""

ЛітаратураПравіць

  • Тугай, У.В. Чырвоны Мазыранін. — Мінск: Бел. навука, 2022. — 187 с.
  • Уладзімір Тугай. «Чырвоны Мазыранін»: ля вытокаў прадпрыемства // Европа : актуальные проблемы этнокультуры : материалы VIII Междунар. науч.-теорет. конф., г. Минск, 22 декабря 2014 г. / Бел. гос. пед. універсітэт им. М. Танка ; редкол. В. В. Тугай (отв. ред.) [и др.].. — Мн.: Минский государственный ПТК полиграфии, 2015. — С. 190—191.

СпасылкіПравіць