Адкрыць галоўнае меню

Беларуская асацыяцыя пралетарскіх пісьменнікаў

(Пасля перасылкі з БелАПП)

Беларуская асацыяцыя пралетарскіх пісьменнікаў (БелАПП) — літаратурнае аб'яднанне. Створана ў 1928 г. пасля другога расколу (рэарганізацыі) «Маладняку». Спыніла дзейнасць у 1932 г.

ГісторыяПравіць

Усебеларускі з'езд «Маладняка» (25—28.11.1928) абвясціў сябе 1-м з'ездам БелАПП, статут прыняты 10.3.1929. Кіроўны орган — Праўленне і яго Секрэтарыят. Друкаваны орган — часопіс «Маладняк» (з № 12, 1928).

Мела рускую, літоўскую, польскую і яўрэйскую секцыі. Існавалі Бабруйскі, Віцебскі, Гомельскі, Магілёўскі, Мінскі, Полацкі і інш. філіялы, якія выдавалі свае зборнікі, альманахі, а таксама асобныя творы. Філіялы 20.10.1930 году былі ліквідаваныя, на іх базе створаныя літаратурныя гурткі, студыі пры буйных прадпрыемствах і калгасах. Мінскі філіял 29.4.1931 ператвораны ў МінАПП. Дзейнічала беларуская секцыя ў Маскве пры РАПП.

Спыніла дзейнасць у адпаведнасці з Пастанаўленнем ЦК КП(б)Б «Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый БССР» (27 мая 1932).

Вядомыя сябрыПравіць

ДзейнасцьПравіць

БелАПП працягвала літаратурную палеміку, распачатую яшчэ ў часы «Маладняку». У дзейнасці вылучаюцца 2 этапы: 1928—1930 і 1930—1932 гады. Да 1930-х БелАПП праводзіла значную работу па стварэнню пралетарскай літаратуры, умацаванню яе «ідэйных пазіцый у барацьбе з заганнымі ўплывамі», садзейнічала аб'яднанню літаратурных сіл, устанаўленню сувязяў з літаратурамі народаў СССР. Адначасова прапагандавала асаблівы дыялектыка-матэрыялістычны метад у літаратуры, зацвярджала «тэорыю жывога чалавека», уцягвалася ў адміністраванне. З пачатку 1930-х стала правадніком ідэй РАПП з яе памылковымі тэорыямі і метадамі кіравання, дапускала праяўленні групаўшчыны, пагардлівага стаўлення да іншых арганізацый, прэтэндавала на кіроўнае месца ў беларускай літаратуры. Значную шкоду прынесла вульгарна-сацыялагічная крытыка прадстаўнікі якой (Л. Бэндэ, А. Кучар, С. Васілёнак і інш.)[1] фактычна захапілі манаполію і выпрацоўвалі афіцыйную лінію палітычнай цэнзуры, а пасля забяспечвалі літаратурна-крытычнае абгрунтаванне рэпрэсій пісьменнікаў.

Зноскі

  1. Мушынскі, М. Беларуская крытыка…

ЛітаратураПравіць

  • Асаблівасці мастацкага народазнаўства ў прозе прадстаўнікоў нацыянальных меншасцей Беларусі 20-30-х гадоў XX стагоддзя / В. Ю. Броўка // Известия Гомельского государственного университета имени Ф.Скорины. — 2009. — № 6. — С. 78—81;
  • Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 2. — Мн., 1996;
  • История белорусской советской литературы. ― Мн., 1977. — С. 46-50;
  • Конан, У. М. Развiццё эстэтычнай думкi ў Беларусi (1917—1934). ― Мн., 1968;
  • Мушынскі, М. Беларуская крытыка і літаратуразнаўства: 20—30-я гады. ― Мн., 1975;
  • Шешуков, С. Неистовые ревнители. Из истории литературной борьбы 20-х годов. — М., 1970.