Адкрыць галоўнае меню

Васіль Мікітавіч Лубяка (нар. 26 красавіка 1891, Горкі Магілёўская губерні - 16 чэрвеня 1950, Мінск) -- беларускі навуковец, доктар сельскагаспадарчых навук (1931), заслужаны дзеяч навукі БССР (1944), акадэмік АН БССР (1931).

Васіль Мікітавіч Лубяка
Дата нараджэння 26 красавіка 1891(1891-04-26)
Месца нараджэння
Дата смерці 16 чэрвеня 1950(1950-06-16) (59 гадоў)
Месца смерці
Род дзейнасці вучоны
Месца працы
Навуковая ступень доктар сельскагаспадарчых навук
Альма-матар
Узнагароды і прэміі
ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга Ордэн «Знак Пашаны»

Змест

БіяграфіяПравіць

З 1919 па 1925 гг. працаваў рабочым у Горацкім сельскагаспадарчым інстытуце, ў 1919 годзе абіраўся намеснікам сакратара па стварэнні сельскагаспадарчага інстытута.

Вучыўся на рабфаку ў Горках, затым паступіў у Маскоўскую сельскагаспадарчую акадэмію, якую скончыў у 1925 . У акадэміі займаўся ў аспірантуры і працаваў на кафедры арганізацыі сацыялістычных сельскагаспадарчых прадпрыемстваў. У 1929-1930 гг. - дэкан эканамічнага факультэта гэтай акадэміі, загадчык кафедры арганізацыі сацыялістычных сельскагаспадарчых прадпрыемстваў.

У 1929 годзе апублікаваў манаграфію аб кіруючых асновах складання арганізацыйных планаў саўгасаў. Манаграфія падвергнулася неабгрунтаванай крытыцы, а В. Лубяку назвалі паслядоўнікам А. В. Чаянава, расстралянага ў 1937 годзе. У часопісе «Социалистическая реконструкция сельского хозяйства» (№№ 9-10, 1930) яе прызналі палітычна шкоднай. Аднак, у 1931 годзе В. М. Лубяку ўдалося абараніць доктарскую дысертацыю, і ў гэтым жа годзе ён быў абраны акадэмікам АН БССР. У 1944 годзе ўдастоены звання заслужанага дзеяча навукі БССР. З 1940 па 1946 гг. – дырэктар Інстытута эканомікі АН БССР. Памёр 16 чэрвеня 1950 года.

Уклад у навукуПравіць

Аўтар больш за 50 навуковых прац па пытаннях арганізацыі і планавання сельскагаспадарчай вытворчасці, развіцця сыравіннай і энергетычнай базы Беларусі. Даследаваў новыя для свайго часу формы сельскагаспадарчых прадпрыемстваў: калгасаў, саўгасаў, машына-трактарных станцый, распрацоўваў методыкі складання арганізацыйна-гаспадарчых планаў, арганізацыі ўнутрыгаспадарчага планавання, форм і сістэм аплаты працы ў сельскай гаспадарцы. Лічыў, што акрамя калгасаў і саўгасаў могуць існаваць і асабістыя гаспадаркі.

Пад яго кіраўніцтвам у 1944-1946 гг. былі сабраны матэрыялы пра становішча сельскай гаспадаркі Гомельскай, Палескай, Магілёўскай і Віцебскай абласцей пасля Вялікай Айчыннай вайны. Займаўся рашэннем праблем пасляваеннага аднаўлення і развіцця народнай гаспадаркі Беларусі, пытаннямі севазваротаў і пашырэння пасеваў пшаніцы ў рэспубліцы.

В. М. Лубяка адным з першых у СССР распрацаваў лекцыйны курс арганізацыі сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, які быў уведзены ва ўсіх сельскагаспадарчых ВНУ краіны.

ПрызнаннеПравіць

БібліяграфіяПравіць

  • Руководящие основы для составления организационных планов совхозов. - М.: 1929.
  • Программа курса организации социалистического сельскохозяйственного производства для сельскохозяйственных ВУЗов. - Краснодар, 1934.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Лубяка Васіль Мікітавіч // Бел. энцыкл.: у 18 т. - Мн.: 1999.Т.9.С.355 .
  • Институт экономики Национальной академии наук Беларуси: (к 70-летию создания). 1931-2001. Мн.: Право и экономика, 2001.
  • Лубяка Васіль Мікітавіч / / Памяць : гіст. - дак . хроніка Горацкага р - на . - Мн.:1996. С.556
  • Лившиц В.М. Роль В.Н. Лубяко в разработке научных основ организации сельскохозяйственных предприятий// Формирование новой системы социально-экономического развития села. Ч.2.– Горки:1998.С.140-144.
  • Василий Никитович Лубяко //Лившиц В.М. Гордость и слава Горецкой земли. В 3-х книгах Кн.1.Учёные – земляки.– Горки, 2013. С. 9-11.

СпасылкіПравіць