Еўфрат

Рака

Еўфра́т (араб. араб. Шат-эль-Фурат‎‎) — рака ў Турцыі, Сірыі і Іраку, самая вялікая ў Заходняй Азіі.

Еўфрат
турэцк.: Fırat
араб. الفرات‎‎‎‎
Човен на Еўфраце
Човен на Еўфраце
Характарыстыка
Даўжыня 2780 км
Басейн 673 000 км²
Расход вады 818 ± 0,001 м³/с
Вадацёк
Выток  
 • Каардынаты 39°43′42″ пн. ш. 40°15′25″ у. д.HGЯO
Вусце  
 • Каардынаты 31°00′15″ пн. ш. 47°26′31″ у. д.HGЯO
Размяшчэнне
Водная сістэма Шат-эль-Араб[d]
Краіна
=
physical
Еўфрат
Еўфрат
Blue 0080ff pog.svg — выток, Blue pog.svg — вусце
Commons-logo.svg Аўдыё, фота і відэа на Вікісховішчы

Даўжыня (ад вытоку ракі Мурат) 3065 км, ад сутокаў рэк Мурат і Карасу 2700 км, плошча вадазбору 673 тыс. км².

АпісаннеПравіць

Пачынаецца ў гарах Армянскага нагор’я. У верхнім цячэнні праразае хрыбты Армянскага нагор’я Малацья і Эргані ў вузкай цясніне, потым цячэ ў глыбокай даліне па пустынным плато Джэзірэ, у ніжнім цячэнні — па Месапатамскай нізіне. Пасля зліцця з ракою Тыгр утварае раку Шат-эль-Араб, якая ўпадае ў Персідскі заліў.

Галоўныя прытокі: Тахма, Гёксу (справа), Беліх, Хабур (злева), упадаюць у Еўфрат у верхнім і сярэднім цячэнні; у Іраку да Еўфрата падыходзяць толькі сухія даліны — вадзі, якія запаўняюцца вадой пасля моцных дажджоў.

Жыўленне снегава-дажджавое. Веснавое разводдзе і летняя межань. У ніжнім цячэнні рэчышча абвалавана ад разводдзяў.

Сярэдні гадавы расход вады каля горада Хіт (Ірак) 840 м³/с, у ніжнім цячэнні памяншаецца да 300—400 м³/с ад выпарэння і выкарыстання вады на арашэнне (уздоўж берагоў Еўфрата на Месапатамскай нізіне — паласа аазісаў).

Еўфрат суднаходны да горада Хіт.

На рацэ вадасховішчы Кебан, Атацюрк (Турцыя), Эль-Асад (Сірыя). На Еўфраце — гарады Бірэджык (Турцыя), Рака, Дэйр-эз-Зор (Сірыя), Рамады, Эль-Фалуджа, Эль-Куфа, Эс-Самава, Насірыя (Ірак).

У гісторыіПравіць

Міжрэчча Еўфрата і Тыгра — адзін са старажытных асяродкаў цывілізацыі, дзе знаходзіліся дзяржавы Асірыя, Вавілонія, Шумер; на беразе Еўфрата быў размешчаны горад Вавілон.

Гл. таксамаПравіць

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць