Зю́знік еўрапейскі[3][4] (Lycopus europaeus) — шматгадовая травяністая расліна з роду Зюзнік (Lycopus) сямейства Ясноткавыя (Lamiaceae). Тыпавы від роду.

Зюзнік еўрапейскі
Wolfspoot R0012816.JPG
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Lycopus europaeus L., 1753

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  32260
NCBI  260603
EOL  579749
GRIN  t:423463
IPNI  449641-1
TPL  kew-115904

НазвыПравіць

Зюзнік еўрапейскі, балотная крапіва, сардэчная трава, дзікі матачнік[4].

Батанічнае апісаннеПравіць

 
Батанічная ілюстрацыя з кнігі О. В. Тамэ «Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz», 1885
 
Кветкі расліны
 
Квітнеючая расліна

Сцябло бароздавае, прамое, простае або галінастае, 30—120 см вышынёй. Лісце на кароткіх чаранках, яйкападобна-ланчэтнае або ланцэтнае, з вялікімі зубцамі па краі; ніжняе і сярэдняе — ля асновы рассечанае. Кветкі зігаморфныя, сабраны ў несапраўдныя кольцы, размешчаныя ў пазухах сярэдняга і верхняга лісця; вяночак званочкападобны, 4-лопасцевы, белы, з чырвонымі плямамі. Плод — арэшак. Цвіце ў ліпені — верасні[5].

Распаўсюджанне і экалогіяПравіць

Еўраазіяцкі від. Святлолюбівая і ценевынослівая расліна[6]. Мезафіт, гіграфіт і эўтроф[6].

Расце, у т.л. па ўсёй тэрыторыі Украіны, на балотах, пойменных лугах, па берагах вадаёмаў, у альшаніках.

ВыкарыстаннеПравіць

Лекавая, дубільная і фарбавальная расліна[4].

Лекавыя ўласцівасціПравіць

Для лекавых патрэб нарыхтоўваюць траву падчас цвіцення.

Трава змяшчае гліказіды (лікапін), горычы, смолы, вітаміны, кававую і урсолавую кіслоты, мінеральныя рэчывы. Расліна багата на ёд.

Галенавыя прэпараты праяўляюць антыгіпаксічнае і антызобагеннае дзеянне.

Ужываюць пры неўрозах, тырэатаксікозе (базедавай хваробе) з прыступамі сэрцабіцця, для памяншэння зобагеннага эфекту, пры ацёках, маткавых крывацёках.

Прымаюць ўнутрана[5].

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь.. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 79. — 160 с. — 2 350 экз.
  4. 4,0 4,1 4,2 Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.
  5. 5,0 5,1 Вовконіг європейський — Lycopus europaeus — Зюзник европейский
  6. 6,0 6,1 Зюзник европейский: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.) 

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць