Фрыдрых Гёльдэрлін

Іаган Крысціян Фрыдрых Гёльдэрлін (ням.: Johann Christian Friedrich Hölderlin; 20 сакавіка 1770, Лаўфен-на-Некары, Бадэн-Вюртэмберг — 7 чэрвеня 1843, Цюбінген) — выбітны нямецкі паэт-рамантык і мысляр.

Фрыдрых Гёльдэрлін
ням.: Johann Christian Friedrich Hölderlin
FK Hiemer - Friedrich Hölderlin - (Pastell 1792).jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 20 сакавіка 1770(1770-03-20)[1][2][…] ці 1770[4]
Месца нараджэння
Дата смерці 7 чэрвеня 1843(1843-06-07)[1][2][…] ці 1843[4]
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства Германія
Бацька Heinrich Friedrich Hölderlin[d]
Маці Johanna Christiana Gock[d]
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці паэт, бібліятэкар, пісьменнік, перакладчык, раманіст, філосаф, лібрэтыст, гафмейстэр
Гады творчасці 17971820
Кірунак класіцызм, рамантызм
Мова твораў нямецкая
Подпіс Hoelderlin Unterschrift.svg
hoelderlin-gesellschaft.de(ням.) 
Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Творчасць і асоба Гёльдэрліна ўплылі не толькі на пісьменнікаў (Ш. Цвэйг, Г. Гейм), але і на філосафаў і тэолагаў (В. Дзільтэй, Ф. Ніцшэ, К. Ясперс, М. Хайдэгер, М. Бланшо).

Акрамя лірычных вершаў Гёльдэрлін напісаў раман «Гіперыён, або Пустэльнік у Грэцыі» (ням.: Hyperion oder Der Hermit in Griechenland, тт. 1 — 2, 17971799). Няскончанай засталася трагедыя «Смерць Эмпедокла» (ням.: Der Tod des Empedokles, 17971800). Сярод апошніх твораў былі пераклады «Антыгоны», «Эдыпа-цара» і некалькіх гімнаў Піндара. З маладосці паэт цярпеў ад псіхічнага захворвання.

Беларускія перакладыПравіць

Выбраныя паэтычныя творы ў перакладзе Л. Баршчэўскага выйшлі ў 10-й кнізе з серыі «Паэты Планеты» (Мн., Зміцер Колас, 2016). Раней паэзію Гёльдэрліна перакладаў Алег Лойка ў зборніку «Маланкай жагнаныя» (2004).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118551981 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 Friedrich Hölderlin // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Library of the World's Best Literature / пад рэд. C. D. Warner
  5. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118551981 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  6. 6,0 6,1 Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.
  7. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118551981 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  8. (unspecified title) Праверана 7 мая 2020.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць