Марыус Іванавіч Петыпа

Марыус Іванавіч Петыпа (руск.: Ма́риус Ива́нович Петипа́, фр.: Marius Petipa, 11 сакавіка 1818, Марсель, Францыя — 14 ліпеня 1910, Гурзуф) — расійскі артыст балета, балетмайстар, педагог.

Марыус Іванавіч Петыпа
фр.: Michel-Victor-Marius-Alphonse Petipa
Marius Petipa -1898.jpg
Дата нараджэння 11 сакавіка 1818(1818-03-11)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 1 (14) ліпеня 1910[2][7][…] (92 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька Jean-Antoine Petipa[d]
Жонка Mariia Surovshchikova-Petipa[d] і Lyubov Savitskaya[d]
Дзеці Marie Petipa[d] і Q4360301?
Адукацыя
Прафесія танцор, балетмайстар, харэограф, лібрэтыст, артыст балета, настаўнік
Тэатр
Узнагароды
ордэн Святога Уладзіміра 4 ступені ордэн Святой Ганны 2 ступені ордэн Святога Станіслава 3 ступені ордэн Акадэмічных пальмаў ордэн Кароны Румыніі
IMDb nm0677535
Подпіс Marius Petipa signature.png
Commons-logo.svg Марыус Іванавіч Петыпа на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

На сцэне з 1838 года. Сярод партый: Феб («Эсмеральда» Ц.Пуні), Конрад («Карсар» А.Адана) і іншыя. З 1847 года жыў у Расіі. У 1855-87 гадах выкладаў у Пецярбургскім тэатральным вучылішчы. З 1862 года балетмайстар, у 1869—1903 гадах галоўны балетмайстар Пецярбургскай балетнай трупы. Паставіў больш за 60 балетаў, у тым ліку «Карсар» (1863) і «Жызэль» (1884) Адана, «Дон Кіхот» (1869) і «Баядэрка» (1877) Л.Мінкуса, «Наяда і рыбак» (1874) і «Канёк-гарбунок» (1895) Пуні, «Лебядзінае возера» (1895) П.Чайкоўскага (з Л.Івановым). Вяршыня творчасці Марыуса Петыпа — пастаноўка балетаў «Спячая прыгажуня» Чайкоўскага (1890) і «Раймонда» А.Глазунова (1898).

Яго пастаноўкі вызначаліся майстэрствам кампазіцыі, зладжанасцю харэаграфічнага ансамбля, віртуознай распрацоўкай сольных партый. Стварыў сістэму балетнага акадэмізму, па-наватарску вырашыў праблему ўзаемадзеяння класічнага і характарнага танца, даў непераўзыдзеныя ўзоры абагульненай яго вобразнасці. Многія балеты з харэаграфіяй Петыпа пастаўлены ў Нацыянальным акадэмічным тэатры балета Рэспублікі Беларусь.

ЛітаратураПравіць

Зноскі

  1. Marius Petipa // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Marius Petipa // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Marius Petipa // Internet Broadway Database — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Петипа Мариус Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. Archivio Storico Ricordi — 1808. Праверана 3 снежня 2020.
  6. 6,0 6,1 Great Russian EncyclopediaБольшая российская энциклопедия, 2004. — ISBN 978-5-85270-320-0 Праверана 31 кастрычніка 2021.
  7. Marius Ivanovich Petipa // International Music Score Library Project — 2006. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  8. Marius Petipa // Find a Grave — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.