Фёдар I Іаа́навіч (1557 — 1598) — цар усяе Русі і вялікі князь маскоўскі з 18 сакавіка 1584, трэці сын Івана IV Грознага і царыцы Анастасіі Раманаўны.

Фёдар Іванавіч
Tsarskiy titulyarnik feodor iv.jpg
Russian coa 1589 grozny.png
цар усяе Русі[d]
18 сакавіка 1584 — 7 студзеня 1598
Сумесна з Барыс Фёдаравіч Гадуноў
Папярэднік Іван IV Грозны
Пераемнік Барыс Фёдаравіч Гадуноў
Нараджэнне 31 мая 1557
Смерць 7 (17) студзеня 1598 (40 гадоў)
Месца пахавання
Род Рурыкавічы
Бацька Іван IV Грозны
Маці Анастасія Раманаўна Захар'іна-Юр'ева[d]
Жонка Ірына Фёдараўна Гадунова[d][1]
Дзеці Феадосія Фёдараўна[d]
Веравызнанне РПЦ і праваслаўе
Дзейнасць палітык
Commons-logo.svg Фёдар Іванавіч на Вікісховішчы
партрэт Фёдар I Іаанавіча
Маскоўскія князі (12761598)
Даніл Аляксандравіч
Юрый Данілавіч
Іван Каліта
Сямён Горды
Іван II Красны
Дзмітрый Данскі
Васіль I
Васіль II Цёмны
Іван III
Васіль III, жонка Алена Васільеўна
Іван IV Грозны
Фёдар Іванавіч
Юрый Дзмітрыевіч Звенігародскі
Васіль Касы
Дзмітрый Юр’евіч Шамяка
Дом Раманавых (да Пятра III)
Раман Юр’евіч Захар’ін
Анастасія,
жонка Івана IV Грознага
Фёдар Іванавіч
Мікіта Раманавіч Захар’ін
Фёдар Мікіціч
(патрыярх Філарэт)
Міхаіл Фёдаравіч
Аляксей Міхайлавіч
Аляксей Аляксеевіч
Соф’я Аляксееўна
Фёдар III
Іван V
Ганна Іванаўна
Кацярына Іванаўна
Ганна Леапольдаўна
Іван VI
Пётр I Вялікі
(2-я жонка Кацярына I)
Аляксей Пятровіч
Пётр II
Ганна Пятроўна
Пётр III
Лізавета Пятроўна
Аляксандр Мікіціч
Міхаіл Мікіціч
Іван Мікіціч
Мікіта Іванавіч

Слабы здароўем і розумам, цар не прымаў удзелы ў кіраванні дзяржавай, знаходзячыся пад апекай савета вяльможаў, затым свайго шурына Барыса Фёдаравіча Гадунова, які з 1587 года быў фактычна аднаасобным кіраўніком дзяржавы, а пасля смерці Фёдара стаў яго пераемнікам.

У 1584 годзе Данскія казакі давалі прысягу вернасці цару Фёдару Іаанавічу. 1589 год — устанаўленне патрыярства ў Расіі. 1590—1593 гады — руска-шведская вайна. Вяртанне Расіі гарадоў: Яма, Івангорада, Капор'я, Карэлы.

Ад шлюбу з Ірынай Фёдараўнай Гадуновай меў адну дачку, Феадосію, якая памерла ў гадавалым узросце ў 1594. На ім спынілася маскоўская лінія дынастыі Рурыкавічаў (нашчадства Івана I Каліты). Заснавальнік дынастыі Раманавых, Міхаіл Фёдаравіч, прыходзіўся стрыечным пляменнікам Фёдару I (бо маці Фёдара, Анастасія Раманаўна, была роднай сястрой дзеда Міхаіла, Мікіты Раманавіча Захар'іна); на гэтым сваяцтве засноўваліся правы Раманавых на прастол.

Зноскі

  1. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.

ЛітаратураПравіць

  • Зимин А. А. В канун грозных потрясений. — М.: 1986.
  • Павлов А. П. Государев двор и политическая борьба при Борисе Годунове (1584—1605). — СПб.: 1992.