Эрытрэ́я — краіна ў паўночна-ўсходняй частцы Афрыкі, на ўзбярэжжы Чырвонага мора. Мяжуе з Суданам на захадзе, Эфіопіяй на поўдні і Джыбуці на паўднёвым усходзе. Сталіца — горад Асмара.

Дзяржава Эрытрэя
тыгрынья: ሃገረ ኤርትራ
араб. دولة إرتري‎‎
Flag of Eritrea.svg Герб Эрытрэі
Сцяг Эрытрэі Герб Эрытрэі
Location Eritrea AU Africa.svg
Гімн: «ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ»
Дата незалежнасці 24 мая 1993 (ад Эфіопіі)
Афіцыйныя мовы няма; пераважае тыгрынья і арабская
Сталіца Асмэра
Найбуйнейшы горад Асмэра
Форма кіравання Часовы ўрад
Прэзідэнт Ісаяс Афеворкі
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
100-я ў свеце
117 600 км²
малаважны
Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
Шчыльнасць

5 073 000[1] чал. (118-я)
43,1 чал./км²
ВУП
  • Разам (2008)
  • На душу насельніцтва

$3 743 млн[2]  (168-ы)
$747[2]
ІРЧП (2007) 0.472 (нізкі) (165-ы)
Валюта накфа
Авіякампанія Eritrean Airlines
Інтэрнэт-дамен .er
Тэлефонны код +291
Часавыя паясы +3

Змест

ГісторыяПравіць

Разам з Джыбуці, Эфіопіяй, паўночнай часткі Самалі і ўзбярэжжам Чырвонага мора Судана, Эрытрэя лічыцца найбольш верагодным месцам зямлі, вядомай старажытным егіпцян, як Пунт, што азначае Боская зямля. Старажытныя жыхары Пунты мелі цесныя адносіны з фараонамі Егіпта ў часы Сахуры і Хатшэпсута.

Атрымала незалежнасць ад Эфіопіі ў 1993 годзе.

ГеаграфіяПравіць

 
Падрабязная карта Эрытрэі

Эрытрэя — краіна ў паўночна-ўсходняй Афрыцы. На ўсходзе яна абмываецца Чырвоным морам; мяжуе з Джыбуці, Эфіопіяй і Суданам. Большая частка тэрыторыі краіны ляжыць на Эрытрэйскім плато Эфіопскага нагор'я. На паўднёвым усходзе знаходзіцца ўпадзіна Афар. Плошча тэрыторыі складае 121,3 тыс. кв. км. Сталіца — горад Асмэра.

Палітычная структураПравіць

Глава дзяржавы і ўрада — прэзідэнт. Па канстытуцыі павінен абірацца парламентам на 5-гадовы тэрмін. З чэрвеня 1993 прэзідэнт — Ісаяс Афеворкі. Выбары прэзідэнта дагэтуль не праводзіліся, дата найбліжэйшых выбараў не вызначана.

Заканадаўчы орган — аднапалатная Нацыянальная асамблея — 150 дэпутатаў, прызначаных у маі 1997. Выбары былі запланаваны на снежань 2001, але затым адкладзены на нявызначаны час.

У Эрытрэі толькі адна легальная партыя — Народны фронт за дэмакратыю і справядлівасць (глава — Ісаяс Афеворкі).

ЭканомікаПравіць

Эканоміка Эрытрэі перажыла значны рост у апошнія гады, пра што сведчыць павелічэнне ВУП у кастрычніку 2012 года на 7,5 % ў параўнанні з 2011 годам[3]. Асноўнай прычынай нядаўняга росту эканомікі краіны з'яўляецца пачатак распрацоўкі здабычы золата і серабра ў шахце Біша і вытворчасць цэменту на цэментавым заводзе ў Масаве[4].

ФінансыПравіць

Грашовая адзінка — накфа (= 100 цэнтаў). Уведзена ў абарот ў лістападзе 1997 г. У 1993—1997 гадах у абароце знаходзіўся эфіопскі быр[5].

НасельніцтваПравіць

Паводле ўрадавых даныху Эрытрэі налічваецца дзевяць этнічных груп[6]. Пры гэтым грамадзства краіны з'яўляецца этнічна неаднастайным. Незалежны перапіс праведзены ніколі не быў, аднак лічыцца, што народнасць тыграі складе каля 55% ад усяго насельніцтва краіны. Другой паводле колькасці насельніцтва з'яўляецца народнасць тыгрэ, якая складае каля 30% насельніцтва. Гэтыя народнасці складаюць асноўную частку пераважна семіцкамоўнага насельніцтва. Большая частка астатняга насельніцтва належыць да іншых афраазіяцкіх моўных супольнасцей.

Рэлігіі — іслам 50 %, хрысціянства (хрысціяне-монафізіты 30 %, каталікі 13 %, пратэстанты 5 %).

Асноўныя паказчыкіПравіць

  • Колькасць насельніцтва — 5,8 млн (ацэнка на ліпень 2010 года).
  • Гадавы прырост — 2,5 % (2010).
  • Фертыльнасць — 4,6 нараджэнняў на жанчыну (2010).
  • Гарадское насельніцтва — 21 % (2008).
  • Працягласць жыцця — 60 гадоў у мужчын, 64 года ў жанчын (2010).
  • Заражанасць вірусам імунадэфіцыту (ВІЧ) — 1,3 % (па ацэнцы 2007 года).
  • Пісьменнасць — 70 % мужчын, 48 % жанчын (па ацэнцы 2003 года).


ТранспартПравіць

 
Чыгуначны тунэль на Эрытрэйскім плато

Рух на аўтамабільных дарогах правабаковы. Дзейныя міжнародныя правы кіроўцы. Варта адзначыць, што ў некаторых абласцях рух ноччу забаронены.

КультураПравіць

Культура Эрытрэі ў значнай ступені вызначаецца становішчам краіны на ўзбярэжжы Чырвонага мора. Адной з самых вядомых частак культуры краіны з'яўляецца кававая цырымонія[7].

СпортПравіць

Футбол і веласіпедны спорт з'яўляюцца найбольш папулярнымі відамі спорту ў Эрытрэі. Мясцовыя лёгкаатлеты паспяхова выступаюць на міжнародных спаборніцтвах па бегу на доўгія дыстанцыі.

Беларуска-эрытрэйскія адносіныПравіць

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Дзяржавай Эрытрэя ўсталяваныя 11 верасня 1998 года. Візіты на вышэйшым і высокім узроўнях не ажыццяўляліся. Дагаворна-прававая база двухбаковых адносін адсутнічае. У 2004 годзе тавараабарот сфарміраваны беларускім экспартам (шыны) на суму 56 тыс. долараў ЗША.

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

  1. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009)."World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). 2008 revision. United Nations.
  2. 2,0 2,1 Eritrea. International Monetary Fund. Архівавана з першакрыніцы 22 жніўня 2011.
  3. Report for Selected Countries and Subjects: Eritrea. Imf.org
  4. Eritrea Economic Outlook — African Development Bank. Afdb.org.
  5. Абрамова И. О., Васильев А. М.. Страны Африки. М.: Институт Африки РАН, 2002. С. 222.
  6. Eritrean Culture. Embassy of The State of Eritrea
  7. It’s coffee time. Network Africa Online