Аперацыя «Фаўстшлаг»

Апера́цыя «Фа́ўстшлаг» (ням.: Unternehmen Faustschlag) (18 лютага3 сакавіка 1918) — наступальная аперацыя войскаў нямецкай і аўстра-венгерскай армій з акупацыяй заходняй часткі былой Расійскай імперыі пасля яе распаду.

Аперацыя «Фаўстшлаг»
Асноўны канфлікт: Усходні фронт Першай сусветнай вайны
Map Treaty of Brest-Litovsk-de.svg
Карта нямецкай акупацыі тэрыторыі былой Расійскай імперыі ў ходзе правядзення аперацыі «Фаўстшлаг».
Дата 18 лютага3 сакавіка 1918
Месца Заходняя частка былой Расійскай імперыі (Украіна, Беларусь, Балтыйскія краіны, заходнія рэгіёны Расіі)
Вынік Перамога нямецка-аўстрыйскіх войскаў
Праціўнікі
Flag of the German Empire.svg Германская імперыя
Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg Аўстра-Венгрыя
Сцяг РСФСР
Камандуючыя
Сцяг Германіі (1871-1918, 1933-1935) Леапольд Баварскі
Сцяг Германіі (1871-1918, 1933-1935) Макс Гофман
Сцяг РСФСР Мікалай Васільевіч Крыленка
Сілы бакоў
53 дывізіі

ГісторыяПравіць

З развалам Рускай арміі ў кантэксце падзей 1917 года, Кастрычніцкага перавароту і Грамадзянскай вайны, што разгаралася, расійскія войскі былі не здольныя аказаць сур’ёзнага супраціву акупацыйным сілам Германіі і Аўстра-Венгрыі. Таму арміі Цэнтральных Дзяржаў амаль бесперашкодна прасоўваліся па тэрыторыі былога магутнага саперніка і авалодалі каласальныя зямлі Балтыі, Украіны, Беларусі, тым самым прымушаючы бальшавіцкі ўрад Расіі да хутчэйшага падпісання Брэсцкага дагавора.

Наступленне ажыццяўлялася на трох асноўных стратэгічных напрамках 53 дывізіямі Цэнтральных Дзяржаў і хутчэй нагадвала марш, чым наступальную аперацыю. Першая групіроўка прасоўвалася на поўначы з Пскова ў Нарву, цэнтральная групіроўка — на Смаленск і найбольш магутная групіроўка войскаў ішла на Кіеў[1].

Паўночная групіроўка, у складзе 16 дывізій, у першы ж дзень наступу з ходу захапіла Даўгаўпілс[2]. Наступным быў узят Пскоў і 28 лютага немцы падышлі да Нарвы[3].

Цэнтральная групіроўка, касцяком якой была 10-я армія і XLI корпус немцаў, хутка прасоўвалася па тэрыторыі сучаснай Беларусі і ўжо 21 лютага авалодалі Мінскам, у якім была захоплена штаб-кватэра Заходняй армейскай групы расійскіх войскаў[2].

Паўднёвая групіроўка прарвала няшчыльную абарону Паўднёва-Заходняга фронту, і 24 лютага захапіла Жытомір, у Кіеў нямецкія войскі ўвайшлі 2 сакавіка 1918 года[2].

Акупацыйныя войскі прасоўваліся па тэрыторыі былога ворага з сярэдняй хуткасцю 250 км у тыдзень, практычна не сустракаючы супраціву. Немцы падышлі на адлегласць 180 км да Петраграду, прымусіўшы бальшавіцкі ўрад бегчы ў Маскву[3][4]. Такія тэмпы наступлення атрымалі ў немцаў назву «рэйкавая вайна» (ням.: der Eisenbahnfeldzug) за тое, што яны карысталіся для прасоўвання на ўсход пераважна чыгункай[5].

Нямецкі генерал Гофман у сваім дзённіку ад 22 лютага пісаў:

Гэта найкамічная з войнаў, якія я бачыў. Мы загружаем у цягнік жменьку пяхоты з кулямётамі і гонім іх да наступнай чыгуначнай станцыі; яны хутка захопліваюць яе, бяруць у палон бальшавікоў, некалькі салдат і працягваюць свой рух далей. Прынамсі, такая працэдура дадае пэўны шарм новаму спосабу вядзення вайны[2][6].

ЗаўвагіПравіць

  1. Woodward (2009), p. 295
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Mawdsley
  3. 3,0 3,1 Tucker
  4. Salisbury (2003), p. 126
  5. Mawdsley (2007), p. 33
  6. Gilbert (2008), p. 399

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць