Бе́нджамін Фра́нклін[8] (англ.: Benjamin Franklin; 17 студзеня 170617 красавіка 1790) — адзін з бацькоў-заснавальнікаў Злучаных Штатаў Амерыкі, вучоны, журналіст, выдавец, дыпламат, грамадскі дзеяч, пісьменнік.

Бенджамін Франклін
Benjamin Franklin
Бенджамін Франклін
 
Партыя
Адукацыя
Дзейнасць палітычны дзеяч, навуковец, дыпламат, вынаходнік, пісьменнік, журналіст, выдавец
Месца працы
Член у
Веравызнанне Дэізм
Нараджэнне 17 студзеня 1706(1706-01-17)[4][5][…]
Смерць 17 красавіка 1790(1790-04-17)[4][5][…] (84 гады)
Пахаванне
Бацька Джасая Франклін(англ.) бел.
Маці Абія Фолджэр (англ.: Abiah Folger)
Жонка Дэбара Рыд(англ.) бел.
Дзеці Уільям Франклін[d], Francis Folger Franklin[d] і Sarah Franklin Bache[d]
 
Навуковая дзейнасць
Навуковая сфера электрычнасць, оптыка, геаграфія
Вядомы як вынаходнік маланкаадвода
 
Аўтограф Benjamin Franklin Signature.svg
 
Узнагароды

Медаль Коплі (1753)

З 1729 года выдаваў у горадзе Філадэльфія «Pennsylvania Gazette» («Пенсільванскую газету»), а ў 1732—1757 гадах «Альманах беднага Рычарда». Заснаваў у Філадэльфіі першую ў ЗША публічную бібліятэку (1731), Пенсільванскі ўніверсітэт (1740), Амерыканскае філасофскае таварыства (1743). Выступаў за скасаванне рабства неграў. З 1746 года вёў эксперыменты з атмасфернай электрычнасцю, у 1752 годзе прапанаваў маланкаадвод. Сфармуляваў (раней за А. Сміта) працоўную тэорыю вартасці. У філасофіі прытрымліваўся дэізму. У 1751—1764 гадах член палаты дэпутатаў Пенсільваніі. Прадстаўнік Пенсільваніі (1757—1762) і іншых паўночнаамерыканскіх калоній (1764—1775) у Лондане. У час вайны за незалежнасць ЗША член Кантынентальнага кангрэса, адзін з аўтараў Дэкларацыі незалежнасці ЗША, пасланнік ЗША ў Парыжы (1776—1785), спрыяў заключэнню амерыканска-французскага дагавора 1778 г. і Версальскага мірнага дагавора 1783 г. Адзін з распрацоўшчыкаў канстытуцыі ЗША (1787). Аўтар эсэ, сатырычных твораў, мемуараў.

Зноскі

  1. Jackson S. Memoir of Isaac Parrish, M.D., read to the College of Physicians of Philadelphia, February 2, 1853Філадэльфія: J. B. Lippincott & Co., 1853.
  2. Record #119034658 // general catalog of BnF
  3. Elenco cronologico Soci StranieriAccademia Nazionale delle Scienze detta dei XL. Праверана 2 сакавіка 2018.
  4. 4,0 4,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118534912 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  5. 5,0 5,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  6. 6,0 6,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  7. 7,0 7,1 Франклин Бенджамин // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  8. Напісанне імя і прозвішча Бенджамін Франклін у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т. 16., Мн., 2003, С.456.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць