Адкрыць галоўнае меню

Лю́двіг Бо́льцман (ням.: Ludwig Eduard Boltzmann, 20 лютага 1844, Вена, Аўстрыйская імперыя — 5 верасня 1906, Дуіна, Італія) — аўстрыйскі фізік-тэарэтык, адзін з заснавальнікаў класічнай статыстычнай фізікі і малекулярна-кінетычнай тэорыі. Член Венскай (1895), Пецярбургскай (1899) і іншых акадэмій навук.

Людвіг Больцман
Ludwig Eduard Boltzmann
Boltzmann2.jpg
Дата нараджэння 20 лютага 1844(1844-02-20)[1][2][…]
Месца нараджэння Вена, Аўстрыйская імперыя
Дата смерці 5 верасня 1906(1906-09-05)[4][1][3] (62 гады) ці 5 кастрычніка 1906(1906-10-05)[2] (62 гады)
Месца смерці Дуіна, Італія
Месца пахавання
Грамадзянства
Дзеці: Henriette Boltzmann[d] і Ida Boltzmann[d]
Род дзейнасці фізік, хімік, выкладчык універсітэта, матэматык, філосаф, фізік-тэарэтык
Навуковая сфера тэарэтычная фізіка
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі[5] (1866)
Альма-матар Венскі ўніверсітэт
Навуковы кіраўнік І. Стэфан
Вядомыя вучні П. Эрэнфест
М. Смалухоўскі
Ф. Хазенерль
Г. Херглотц
Вядомы як заснавальнік статыстычнай механікі і малекулярна-кінетычнай тэорыі
Член у
Узнагароды і прэміі
Подпіс Подпіс
Commons-logo.svg Людвіг Больцман на Вікісховішчы

Змест

БіяграфіяПравіць

 
Надмагільны помнік Больцману на Цэнтральных могілках у Вене, з бюстам і формулай энтрапіі.

Скончыў Венскі ўніверсітэт (1866). Прафесар універсітэтаў у Грацы (1869—1873, 1876—1889), Вене (1873—1876, 1894—1900 і з 1903), Мюнхене (1889—1894) і Лейпцыгу (1900—1902).

Навуковы ўкладПравіць

Навуковыя працы па кінетычнай тэорыі газаў, тэрмадынаміцы, тэорыі выпрамянення, матэматыцы, механіцы і інш.

Разам з Дж. К. Максвелам распрацаваў статыстыку Больцмана, устанавіў сувязь паміж энтрапіяй і тэрмадынамічнай імавернасцю (гл. прынцып Больцмана), заклаў асновы тэорыі неабарачальных працэсаў, у 1884 тэарэтычна адкрыў адзін з законаў цеплавога выпрамянення (гл. закон выпрамянення Стэфана—Больцмана).

Адстойваў матэрыялістычныя пазіцыі ў фізіцы і тэорыі пазнання, абвергнуў гіпотэзу «цеплавой смерці» Сусвету.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. 3,0 3,1 Ludwig Boltzmann // Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118513109 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  5. Mathematics Genealogy Project — 1997.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць