Адкрыць галоўнае меню

Пінскі Лешчанскі манастыр

(Пасля перасылкі з Пінскі Ляшчынскі манастыр)
Славутасць
Пінскі Лешчанскі манастыр
Лешчанскі манастыр. Малюнак Н. Орды
Лешчанскі манастыр. Малюнак Н. Орды
52°07′13″ пн. ш. 26°07′30″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Горад Пінск
Канфесія Праваслаўе
Епархія Турава-Пінская епархія
Тып будынка праваслаўны манастыр
Дата заснавання 1263

Пі́нскі Ле́шчанскі манасты́р Нараджэння Багародзіцы ― праваслаўны манастыр XІІІ стагоддзя, адзін з найбольш старажытных у Беларусі. Не захаваўся.

Гісторыя манастыраПравіць

Першыя звесткі пра манастыр адносяцца да 1263 года[1]. Знаходзіўся ў прадмесці Пінска Лешчы. У XІV-XV ст. быў цэнтрам праваслаўнай Турава-Пінскай епархіі, тут вяліся хронікі, перапісваліся славянскія пераклады візантыйскіх літаратурных твораў. У Турава-Пінскай епархіі к 1420 году налічвалася 49 манастыроў[2].

Некалі існавала паданне, што манастыр заснаваны кіеўскім князем Уладзімірам Манамахам. З часу заснавання ён стаў цэнтрам заходняга праваслаўя. Да XVІІ стагоддзя мітрапаліты заходнерускай царквы называлі сябе ў дадатак да тытулаў Мітрапаліта Кіеўскага, Галіцкага і ўсяе Русі ― Лешчанскімі, і толькі пазней Кіева-Пячэрскімі[3].

Першая царква манастыра была асвечана ў імя Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы. Яна згадваецца пад 1263 годам, калі сын князя Міндоўга манах Раман (Войшалк) пасля забойства Транятай Міндоўга, бег сюды з Лаўрышаўскага манастыра[4][5]. У XVІ стагоддзі манастыр разбурылі татары.

Архімандрытамі Лешчанскага манастыра былі Іосіф Нелюбовіч-Тукальскі, Елісей Плецянецкі.

У 1596, 1605—1623, 1638 гг. манастыр належаў уніятам. У 1639 годзе стараннямі Нелюбовіча-Тукальскага ён вернуты праваслаўным як пажыццёвае валоданне архімандрыта Нікіфара Лазоўскага[6].

Кароль Уладзіслаў ІV падпарадкаваў манастыр кіеўскаму мітрапаліту Сільвестру Косаву, аднак у 1668 годзе манастыр зноў перайшоў да базылян і заставаўся ў іх да 1838 года[7].

У 1778 годзе ў царкве манастыра быў усталяваны арган, першы ў беларускіх уніяцкіх цэрквах.

У XІX стагоддзі манастыр знаходзіўся ў адміністрацыйным падначаленні ў Жыровіцкага «правінцыяла», як і іншыя 20 уніяцкіх манастыроў. Пасля скасавання кляштара ў 1840 годзе, Успенская царква стала парафіяльнай[8][9].

У 1997 годзе месца, дзе знаходзіўся манастыр, пазначылі памятным знакам. Цяпер тут гарадскі парк.

Архітэктура манастыраПравіць

Паводле інвентароў 1588 і 1595 комплекс манастыра быў драўляным, абгароджан плотам з калоў. На дзядзінцы, куды вяла шмат'ярусная званіца з дарожнай брамы, знаходзіліся грыдніца са святліцай, трохкамерная хата, гумно, стайня, лазня, дзве царквы: пяцівярховая з вертыкальна пастаўленых брусаў ― Успенская, і «цёплая» з трапезнай ― св. Духа.

У 1740 годзе пабудавана новая барочная драўляная Успенская царква, базіліка, трохнефнае збудаванне з ярусным верхам над цэнтральнай часткай і двума вежамі на фасадзе. Яна на малюнку Напалеона Орды. Згарэла ў 1905 годзе[10].

ЗноскіПравіць

  1. Mіronowіcz A.: Bіskupstwo turowsko-pіńskіe w XІ-XVІ wіeku. Trans Humana, 2011, s. 261—263. ІSBN 978-83-61209-55-3
  2. Mіronowіcz A.: Bіskupstwo turowsko-pіńskіe w XІ-XVІ wіeku. Trans Humana, 2011, s. 261—263. ІSBN 978-83-61209-55-3
  3. Шляпкин І. А. Дзмітрый Растоўскі і яго час. ― СПб., 1891 . С. 12-13
  4. Mіronowіcz A.: Bіskupstwo turowsko-pіńskіe w XІ-XVІ wіeku. Trans Humana, 2011, s. 261—263. ІSBN 978-83-61209-55-3
  5. Мілавідаў А. І. Аб становішчы праваслаўя і рускай народнасці ў Пінскім ўдзельнай княстве і горадзе Пінску да 1703. ― М., 1894. С. 28.
  6. Mіronowіcz A.: Dіecezja bіałoruska w XVІІ і XVІІІ wіeku. Wydawnіctwo Unіwersytetu w Bіałymstoku, 2008, s. 100—103. ІSBN 978-83-7431-150-2
  7. А. Мілавідаў. Адабраць і перадаць. З гісторыі Ляшчынскага манастыра
  8. Апісанне цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі. ― Мн. Вып. V. С.84 −85
  9. Мілавідаў А. І. Архіў скасаванага пінскага Лешчынскага манастыра. ― М., 1900.
  10. Слюнькова И. Н. Манастыры ўсходняй і заходняй традыцый. Спадчына архітэктуры Беларусі. ― М, Прагрэс-традыцыя, 2002. С. 508—511

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць