Свята-Троіцкая царква (Бездзеж)

Царква Прасвятой Тройцы — помнік драўлянага дойлідства ў аграгарадку Бездзежы Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.

Праваслаўны храм
Свята-Троіцкая царква
Бездзеж. Царква Прасвятой Тройцы (02).jpg
Сучасны выгляд царквы і званіцы
52°18′59,95″ пн. ш. 25°18′24,99″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Аграгарадок Бездзеж
Канфесія Праваслаўе
Епархія Брэсцкая і Кобрынская
Благачынне Драгічынскае
Архітэктурны стыль драўлянага дойлідства з элементамі барока
Дата пабудовы 1784 год
Статус Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 113Г000186шыфр 113Г000186
Стан дзейнічае

ГісторыяПравіць

Царква пабудавана ў 1784 годзе з дрэва на падмурку ўніяцкай царквы 1-й паловы XVII ст. Паводле загада гродзенскага генерал-губернатара ў 1865 годзе перабудавана ў праваслаўны храм па праекце архітэктара Мсціслава Барташэўскага на вылучаную казной суму 1 000 рублёў. [1].

Царква разам з брамай-званіцай, звон якой быў адліты ў 1776 годзе, занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей[2].

АрхітэктураПравіць

 
Брама-званіца ў 1915 годзе.
 
Брама-званіца. Фота не пазней 1950 года.

У аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі храма і рашэнні галоўнага фасада спалучаюцца традыцыі мясцовага драўлянага дойлідства з уплывам мураванага будаўніцтва эпохі барока. Кампазіцыя будынка складаецца з двух прамавугольных у плане зрубаў рознай шырыні. Перад царквой — прамавугольная ў плане званіца-брама, накрытая двухсхільным дахам[3].

Асноўны зруб і апсідны прыруб маюць аднолькавую вышыню і пакрыты агульным дахам, апяразаны карнізам з вялікім вынасам, які над апсідай пераходзіць у трохвугольныя застрэшкі. Двухсхільная кроквенная страха завяршаецца трыма вальмамі над апсідай і паўвальмай на галоўным фасадзе. Яго фланкіруюць дзве чацверыковыя вежы, завершаныя пукатымі гранёнымі купаламі з макаўкамі. Сцены вертыкальна ашаляваны, шчыты франтонаў запоўнены дэкаратыўнай шалёўкай з нашчыльнікамі. Прамавугольныя аконныя праёмы аздоблены разнымі ліштвамі. Уваход зроблены праз вялікі ганак з разнымі калонкамі і балясінамі[3].

Інтэр’ер зальны, з чатырма слупамі ў сярэдзіне, над уваходам хоры; захаваліся абразы XVIIXVIII стст[3]. Іканастас з разнымі царскімі варотамі выкананы ў 1872 г.

Брама-званіцаПравіць

Перад царквой пастаўлена званіца-брама: два ярусы-чацверыкі пад двухсхільным дахам. Яны мацуюць «забраную ў слупы» канструкцыю, гарызантальна ашаляваны. Брама вырашана арачным праёмам. Верхні чацвярык званіцы мае невялікія здвоеныя праёмы на тарцах. Мастацкім рарытэтам з’яўляецца падпісны звон 1776 г.

У 2000-х гадах брама-званіца была перабудавана.

Зноскі

  1. Помнікі гісторыі і культуры
  2. Свята-Троіцкая царква (Бездзеж) на сайце Глобус Беларусі (руск.) 
  3. 3,0 3,1 3,2 Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с.: іл. — ISBN 5-85700-078-5.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць