Адкрыць галоўнае меню

Эдвард Паўловіч (7 чэрвеня 1825, мяст. Тургелі Троцкага пав., цяпер Вільнюскі пав., Літва — 10 лютага 1909) — беларускі мемуарыст, мастак і асветнік.

Эдвард Паўловіч
Edward Pawlovich.jpg
'Эдвард Паўловіч, аўтапартрэт, палатно, алей, 1853.
POL COA Jasieńczyk.svg
Герб «Ясеньчык»[d]
 
Адукацыя:
Дзейнасць: мемуарыст, мастак
Месца працы:
Нараджэнне: 7 чэрвеня 1825(1825-06-07)
Смерць: 10 лютага 1909(1909-02-10) (83 гады)
Дынастыя: Q63531932?

БіяграфіяПравіць

Дзяцінства правёў на Навагрудчыне, вучыўся ў Жыровічах, Слоніме, Слуцку. У Вільні вучыўся маляванню ў К. Русецкага і К. Рыпінскага. Скончыў Пецярбургскую акадэмію мастацтваў (1853).

У 1853—56 падарожнічаў па Заходняй Еўропе. Вынік яго паездак — брашура «Колькі слоў літвіна» (Парыж, 1857), у якой адстойваў права беларускіх сялян на асвету.

З 1859 выкладаў у Навагрудскай гімназіі, заснаваў там жаночы пансіён і нядзельную школу для простанароддзя, у 1860 годзе заснаваў самадзейны тэатр, дзе быў рэжысёрам, дэкаратарам, акцёрам. Пісаў карэспандэнцыі ў розныя газеты.

За ўдзел у паўстанні 1863—1864 гадоў быў сасланы ў глыб Расіі (Петразаводск, Алонец, Екацярынаслаў). У 1867 годзе вярнуўся ў Навагрудак. З 1870 года жыў у Львове, дзе падрыхтаваў і выдаў каталогі фондаў музея Любамірскіх.

Пісаў успаміны сярод якіх найбольш вядомыя «Wspomnienia znad Wilii i Niemna» («Успаміны з-над Віліі і Нёмана», 1882), а таксама «Успаміны: Навагрудак — турма — выгнанне» (1887), «3 падарожжа па Літ-ве» (1890), «3 успамінаў: Год 1846» (1898), «3 жыцця літвіна» і «Мае ўспаміны з часоў настаўнічання на Літве колькі дзесяткаў год назад» (абодва 1904), «Двое памятных сутак у Мінску, 1863 г.» (1906). Сабраў звесткі пра культурна-грамадскае і літаратурнае жыццё Беларусі 1840—60-х гадоў, побыт беларусаў, пра беларускага паэта Ф. Савіча.

Працаваў у жанры партрэта («Аўтапартрэт», 1853), рабіў замалёўкі Навагрудка і яго ваколіц, пісаў абразы. Аўтар працы «Погляд на становішча польскага выяўленчага мастацгва ў параўнанні з замежным мастацтвам» (1881).

Зноскі

ЛітаратураПравіць