Пётр Бакач

Пётр Рыгоравіч Бакач (1907, в. Казейкі, Ваўкавыскі павет Гродзенскай губерні — ?) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, даследчык гісторыі беларускай літаратуры.

Пётр Бакач
Род дзейнасці палітык
Месца нараджэння

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў вёсці Казейкі Ізабелінскай воласці Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні.

Вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі. Студэнт Віленскага ўніверсітэта.

Дзеяч нелегальнага «Змагання» ў Вільні. Cябра Віленскага камітэта БСРГ і сакратар пасла Сойма Браніслава Таршкевіча. У лістападзе 1931 асуджаны на 4 гады зняволення ў гродзенскай турме. Пасля вызвалення выехаў у Прагу, скончыў Карлаў універсітэт, кандыдат філасофіі.

Браў удзел у працы беларускай эміграцыі ў Чэхаславакіі. Па словах Ларысы Геніюш, Бакач "быў добры беларус, харошы, скромны чалавек, вельмі бледны, вымучаны турмою, напэўна, і нездаровы. Ён нейк быў на пабягушках у пражскіх дзеячоў, іх нязьменны сакратар" [1]. З 1941 тэхнічны супрацоўнік выдавецтва курсаў беларусаведы ў Празе. Вядома, што Бакач адчуваў сталы недахоп грошай, і яго фінансава падтрымліваў Васіль Русак.

Напрыканцы 1943 узначаліў берлінскі філіял БКС, працаваў у беларускім аддзеле Міністэрства прапаганды. 20 студзеня 1945 быў уведзены ў склад БЦР.

Пасля капітуляцыі Германіі арыштаваны савецкімі органамі ў Берліне. Асуджаны на 15 гадоў лагераў, высланы ў Магаданскую вобласць. Некаторы час знаходзіўся ў зняволенні разам з Юркам Луцкевічам.

Пасля смерці Сталіна быў вызвалены. Застаўся на новым месцы і у Беларусь не вярнуўся.

ТворыПравіць

  • Bielarus-Weissruthenien: kurzer ethnographischer Entwurf. Prag: Weissruthenischer (krywitschen) Kulturverein Dr. F. Scaryna, 1939.
  • Michal Zabejda-Sumický a jeho domov. V Praze: Běloruský kulturní spolek, 1940.
  • Lehrbuch der deutschen Sprache für Weißruthenen. Berlin: Bernard & Graefe, 1941 (= Падручнік нямецкага языка для беларусаў).
  • летам 1944 падрыхтаваў кнігу нарысаў па гісторыі беларускай літаратуры, якая мелася быць надрукавана на беларускай і нямецкай мовах (рукапіс страчана)
  • артыкулы у часопісах «Іскры Скарыны» (Прага) і «Рэха» (Парыж):
    • Аб Б. Тарашкевічу // Рэха. № 1 (1938).

Зноскі

  1. Ларыса Геніюш. Споведзь. Мн., 1993. C. 54.

ЛітаратураПравіць

  • Ляхоўскі У. Маладзёвы рух паміж дзвюмя войнамі (1921—1939 гг.) // Спадчына. 2012. № 161. С. 65.
  • Туронак Ю. Беларуская кніга пад нямецкім кантролем (1939—1944). Мн., 2002.