Цярнопаль

горад ва Украіне

Цярнопаль ці Тэрнопіль[1] (укр.: Тернопіль), да 1944 года — Тарнопаль (укр.: Тарнополь) — горад ва Украіне, палітыка-адміністрацыйны, эканамічны і культурны цэнтр Цярнопальскай вобласці. Адзін з найбуйнейшых гарадоў гістарычных земляў Галіцыя і Падолле. Чацвёрты па велічыні горад Заходняй Украіны. Плошча — 86 км². Насельніцтва — 225 286 чалавек (2022).

Горад
Цярнопаль
Тернопіль
Сцяг[d] Герб[d]
Сцяг[d] Герб[d]
UA-TE Ternopil Buran 18-06-16.JPG
Краіна
Вобласць
Каардынаты
Унутранае дзяленне
23 мікрараёны
Кіраўнік
Заснаваны
Першае згадванне
15 красавіка 1540
Плошча
86 км²
Вышыня цэнтра
320 м
Водныя аб’екты
Афіцыйная мова
Насельніцтва
225 286 чалавек (2021)
Шчыльнасць
3 687,4 чал./км²
Нацыянальны склад
украінцы, рускія, палякі, яўрэі
Часавы пояс
Тэлефонны код
+380352
Паштовыя індэксы
46000 — 46499
Афіцыйны сайт
rada.te.ua (укр.) 
Цярнопаль на карце Украіны ±
Цярнопаль (Украіна)
Цярнопаль
Цярнопаль (Цярнопальская вобласць)
Цярнопаль

Размешчаны на рацэ Серат. Знаходзіцца ў цэнтры Заходняй Украіны, на перасячэнні важных аўтамабільных і чыгуначных шляхоў. Міжнародны аэрапорт «Тэрнопіль» размешчаны за 3 км на ўсход ад горада.

ГісторыяПравіць

Горад заснаваны ў 1540 годзе Янам Аморам Тарноўскім. Да 1569 года ў складзе Церабаўлянскага староства (пазней павета) Рускага ваяводства Каралеўства Польскага. У 1569—1772 гадах у складзе Рэчы Паспалітай — Церабаўлянскі павет Галіцкай зямлі Рускага ваяводства; у 1772—1810, 1815—1867 — цэнтр Цярнопальскай акругі ў складзе Галіцка-Уладзімірскага каралеўства, 1810—1815 — Цярнопальскай губерні Расійскай імперыі, 1854—1939 — адміністрацыйны цэнтр Цярнопальскай акругі ў складзе розных дзяржаў: Аўстрыйскай імперыі, Аўстра-Венгрыя, ЗУНР, ГРСР, Польскай Рэспублікі. З 1920 г. — адміністрацыйны цэнтр ваяводства, з 1939 г. — вобласці. З канца 1918 да 2 студзеня 1919 года Тарнопаль быў сталіцай Заходнеўкраінскай Народнай Рэспублікі, а з 8 ліпеня па 21 верасня 1920 — сталіцай марыянеткавай бальшавіцкай дзяржавы — Галіцкай ССР. Падчас нацысцкай акупацыі (1 жніўня 1941 — красавік 1944) у складзе акругі Галіцыя.

Заступніцай горада лічаць Святую Тэклю. Перад Другой сусветнай вайной алтар з яе выявай знаходзіўся ў дамініканскім касцёле — цяпер сабор Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны.

Да 2018 года — цэнтр Цярнопальскага гарсавета. З 2018 года — цэнтр гарадской грамады Цярнопаля.

АдукацыяПравіць

У Цярнопалі дзейнічае каля 40 навучальных устаноў, больш 10 вышэйшых навучальных устаноў і іх філіялаў, у тым ліку:

Вядомыя асобыПравіць

ГалерэяПравіць

Зноскі

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць