Адкрыць галоўнае меню

1891 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

1891 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

ПадзеіПравіць

 
Мікалай Багданаў-Бельскі(руск.) бел. «Новая казка», 1891, НММ РБ.

У 90-я гады ХІХ стагоддзя ў Мінск пераехалі жыць многія прафесійныя мастакі: Васіль Маас, акварэліст Эраст Сукоўскі, баталіст А. М. Папоў, а пазней Якаў Кругер, Л. Альпяровіч, І. Яроменка, Б. Адамовіч(руск.) бел.. Большасць з іх былі выхаванцамі расійскай Акадэміі мастацтваў, астатнія атрымалі мастацкую адукацыю ў рысавальных школах Масквы, Пецярбурга, Вільні, Кіева і Адэсы. Мастацкае жыццё ў горадзе актывізавалася.

Васіль Маас, выпускнік Акадэміі мастацтваў, служыў архітэктарам губернскага кіравання. Добра разумеючы, што адсутнасць мастацкіх навучальных устаноў у Мінску зачыняла шлях у мастацтва асноўнай масе мясцовай таленавітай моладзі, ён арганізаваў у Мінску малявальную школу па тыпу адэскай, якая лічылася тады лепшай. Для збору сродкаў зладзілі выставу карцін з прыцягненнем мясцовых мастакоў. Адкрылася яна 24 мая 1891 года ў залах Дваранскага сходу. Было прадстаўлена каля 100 карцін, у ліку якіх знаходзіліся творы Артура Бартэльса, Яна Матэйкі, І. Айвазоўскага, Эраста Сукоўскага, Яраслава Тышыньскага(польск.) бел., Мяшчэрскага. Эраст Сукоўскі экспанаваў на выстаўцы 18 эцюдаў у пейзажным і бытавым жанрах, у тым ліку пейзажы Палесся, возера Свіцязь: «Дарога ў палескіх балотах пад час завірухі», «Зімовая дарога па рацэ на Палессі», «Раніцай на пароме», «Сядзіба ў пінскіх балотах», «Па дарозе на возера Свіцязь» і іншыя[1].

Гэта была першая выстаўка прафесійнага выяўленчага мастацтва ў Мінску і ва ўсёй Беларусі. Яна паклала пачатак рэгулярнай выставачнай дзейнасці беларускіх мастакоў.

Аднак выстаўка не мела таго поспеху, на які разлічвалі арганізатары. Пасля пакрыцця выдаткаў засталася нязначная сума.

У канцы 1891 В. Ф. Маас стварыў мастацка-сталярную майстэрню, у якой не толькі бясплатна выкладаў, але і выдаваў вучням штотыдзень па 50 капеек са сваіх сродкаў, каб даць ім магчымасць хадзіць на заняткі. Для майстэрні было выдзелена памяшканне пры летнім тэатры ў гарадскім садзе. З надыходам летняга тэатральнага сезона майстэрня пазбавілася памяшкання і з-за адсутнасці грошай на наём іншага спыніла існаванне[2].

З’явілісяПравіць

НарадзілісяПравіць

ГалерэяПравіць

Зноскі

  1. Марыя Грамыка. Беларускі пейзажны жывапіс першай паловы ХХ стагоддзя. — Мінск: «Беларуская навука», 2011. — С. 155. — 168 с. — ISBN 978-985-08-1348-0.
  2. Захар Шыбека. «Мінск. Старонкі жыцця дарэвалюцыйнага горада», 1990
  3. «Культура і мастацтва»