Курган Славы (мемарыяльны комплекс)

мемарыял

Мемарыяльны комплекс «Курган Славы» — помнік у гонар подзвігу воінаў 1, 2, 3-га Беларускіх і 1-га Прыбалтыйскага франтоў у Беларускай аперацыі 1944, размешчаны ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці, на 21-м км магістралі М2 Мінск — Нацыянальны аэрапорт «Мінск».

Мемарыяльны комплекс
Курган Славы
Курган Славы Савецкай Арміі — вызваліцельніцы Беларусі
Glory Mound - panoramio.jpg
54°01′07″ пн. ш. 27°53′54″ у. д.HGЯO
Краіна Flag of Belarus.svg Беларусь
Месцазнаходжанне Мінская вобласць
Скульптар А. Бембель, А. Артымовіч
Архітэктар А. Стаховіч і Л. Міцкевіч, В. Лапцэвіч
Commons-logo.svg Курган Славы на Вікісховішчы

ПерадгісторыяПравіць

Беларуская наступальная аперацыя «Баграціён» праводзілася сіламі франтавых злучэнняў пры ўдзеле партызан, пачалася 23 чэрвеня 1944 года і завяршылася 29 жніўня вызваленнем Беларусі, часткі Літвы і Польшчы. Менавіта на Смалявіччыне ў ліпені 1944 года ў акружэнне трапіла 105-тысячная групіроўка гітлераўцаў. Дадзеная падзея атрымала назву «Мінскі кацёл». Разгром гэтай групіроўкі завяршыўся 11 ліпеня і стаў яшчэ адным вырашальным крокам на шляху да вызвалення Беларусі.

ГісторыяПравіць

У памяць аб гераізме савецкіх салдат і афіцэраў, а таксама ў гонар перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне кіраўніцтва БССР 18 жніўня 1966 года прыняло пастанову аб збудаванні манументальна-скульптурнай кампазіцыі «Курган Славы». Закладзены 30 верасня 1966 года прадстаўнікамі гарадоў-герояў Адэсы, Валгаграда, Кіева, Ленінграда, Масквы, Севастопаля, Брэсцкай крэпасці-героя, працоўных, навучэнцаў, вайсковых часцей Мінска і Мінскай вобласці[1]. Удзельнікі мітынгу заклалі памятную пліту і прынялі наказ наступным пакаленням шанаваць памяць мінулай вайны і быць патрыётамі сваёй Айчыны. Тэкст наказу быў замураваны ў спецыяльнай капсуле ў падмурку кургана.

Аўтарамі мемарыяльнага комплексу сталі скульптар А. Бембель, архітэктар А. Стаховіч, а таксама скульптары А. Арцімовіч, архітэктар Л. Міцкевіч, інжынер В. Лапцэвіч[1]. Узвядзенне Кургана Славы пачалося ў лістападзе 1967 года. Тысячы людзей зрабілі ў яго свой уклад і прынеслі сюды купкі зямлі.

Урачыста адкрыты 5 ліпеня 1969 года. У 1970 годзе скульптар А. Бембель і архітэктар А. Стаховіч атрымалі Дзяржаўную прэмію БССР за Курган Славы. З’яўляўся філіялам Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны[1].

АрхітэктураПравіць

Курган Славы — складанае інжынерна-архітэктурнае збудаванне, якое з’яўляецца ідэйна-мастайкай дамінантай наваколля. Вышыня кургана складае 35 м, на вяршыні яго чатыры абліцаваныя тытанам штыкі-абеліскі, кожны вышынёй па 35,6 м, якія сімвалізуюць 1-ы, 2-і, 3-і Беларускія і 1-ы Прыбалтыйскі франты — удзельнікі вызвалення Беларусі. У іх ніжняй частцы мазаічныя выявы ордэнаў Айчыннай вайны і Славы. Аснову штыкоў акружае шырокае кола, унутры якога мазаічны надпіс «Арміі Савецкай, Арміі-вызваліцельніцы — слава!» На вонкавай паверхні кола абліцаваныя залацістай смальтай барэльефныя выявы воінаў усіх родаў войскаў і партызанаў. Да агляднай пляцоўкі на вяршыні вядуць две бетанаваныя лесвіцы (241 прыступак ў кожнай). На падыходзе да помніку з боку шашы гранітная пліта з інфармацыйным надпісам, вакол якога мемарыяльны парк з штучным басейнам[1].

Курган Славы з’яўляецца выдатным прыкладам новай беларускай мемарыяльнай пластыкі, якая перайшла ад фармалізму, уласцівага савецкаму пасляваеннаму мастацтву, да сімвалічных вобразаў, якія разам з тым маюць цесную сувязь з рэальным жыццём.

Курган Славы пад Мінскам парадзіў цэлую хвалю перайманняў сярод архітэктараў, якія стваралі ваенныя мемарыялы па ўсім СССР.

ГалерэяПравіць

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 А. Г. Ванькевіч. Курган Славы Савецкай Арміі — вызваліцельніцы Беларусі // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць