Аляксандр Аўксенцевіч Варончанка

Алякса́ндр Аўксе́нцевіч Варо́нчанка (14 лютага 1905, Чэрыкаў Магілёўскай губерні29 кастрычніка 1937, Мінск) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, наркам асветы БССР (1937).

Аляксандр Аўксенцевіч Варончанка
Сцяг6-ы Наркам асветы БССР
14 мая 1937 — 2 жніўня 1937
Кіраўнік урада Мікалай Галадзед
Папярэднік Ананій Дзякаў
Пераемнік Уладзімір Півавараў
Нараджэнне 14 лютага 1905(1905-02-14)
Смерць 29 кастрычніка 1937(1937-10-29) (32 гады)
Жонка Варончанка (Ясэпкіна) Хася Самуілаўна
Партыя

БіяграфіяПравіць

З сялянскай сям’і. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1934)[1].

Пасля ўступлення ў шэрагі камсамольцаў у 1921 годзе ўзначаліў першасную камсамольскую ячэйку, стаў байцом атрада ЧАП(руск.) бел. і ўдзельнічаў у зборы харчразвёрсткі і канфіскацыі царкоўных каштоўнасцяў[2]. У верасні 1923 года па пастанове Чэрыкаўскага павятовага камітэта камсамола і камітэта УКП(б) яго камандзіравалі ў Новаельнінскую воласць Чэрыкаўскага павета на пасаду валаснога арганізатара камсамола, дзе Аляксандр працаваў да верасня 1924 года. Прымаў удзел у барацьбе з бандытызмам, выконваў працу на грамадскіх пачатках: абіраўся на з’ездзе Саветаў воласці ў склад выканкама, працаваў у якасці намесніка старшыні валаснога выканкама па сумяшчальніцтве[2]. З верасня 1924 года быў накіраваны на працу сакратаром Хоцімскага раённага камітэта ЛКСМБ. У верасні 1925 года прызначаны загадчыкам аргаддзела Калінінскага акруговага камітэта ЛКСМБ.

Восенню 1926 года працаваў у Мінску інструктарам ЦК ЛКСМБ, з 15 лістапада 1926 года да 3 кастрычніка 1928 прызначаны сакратаром Аршанскага АК ЛКСМБ[2]. з 3 кастрычніка 1928 года па люты 1929 года займаў пасаду сакратара Мсціслаўскага РК КП(б)Б[2].

У кастрычніку 1928 года быў накіраваны на партыйную працу: з 3 кастрычніка 1928 года па люты 1929 года займаў пасаду сакратара Мсціслаўскага РК КП(б)Б[2]. У 1929 годзе яго пераводзяць на працу ў ЦК КП(б)Б намеснікам загадчыка агітацыйна-прапагандысцкага аддзела[3]. У снежні 1932 года быў накіраваны на працу сакратаром РК КП(б)Б Старобінскага раёна[4].

З лістапада 1935 года загадчык агітацыйна-масавага аддзела Мінскага гаркама КП(б)Б, з 1936 года сакратар Кагановіцкага райкама КП(б)Б Мінска, наркам асветы БССР.

Арыштаваны 3 жніўня 1937 года ў Мінску па адрасе: вул. Валадарскага, д. 28. Асуджаны пазасудовым органам НКВД 28 кастрычніка 1937 года як «актыўны член антысавецкай тэрарыстычнай шпіёнска-дыверсійнай арганізацыі, створанай па заданні палякаў» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны ў ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года. Рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 16 мая 1957 года. Асабовая справа В. № 10308-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Кандыдат у члены ЦК КП(б)Б (1925—1926), член ЦК КП(б)Б (1926—1937), член бюро ЦК КП(б)Б (1937). Дэлегат X[5], XI[5], XII[3], XII[3], XV[6], XVI[6] з’ездаў КП(б)Б.

Быў жанаты, гадаваў дваіх сыноў.

Зноскі

  1. Воронченко А. А. — секретарь Кагановичского РК КП(б)Б // Рабочий. 1936. 22 февраля. С. 2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 4п. Воп. 2. спр. 919.
  3. 3,0 3,1 3,2 Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 4п. Воп. 1. спр. 4331.
  4. Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 4п. Воп. 1. спр. 5825.
  5. 5,0 5,1 Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 4п. Воп. 1. спр. 3087.
  6. 6,0 6,1 Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 4п. Воп. 1. спр. 10936.

ЛітаратураПравіць