Марцыян Аляксандр Агінскі

Марцыян Аляксандр Агінскі (163226 студзеня 1690) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Чашнік (16581659), падстолі (16591661), стольнік (16611665), крайчы (16651670) і канцлер вялікі літоўскі1684), ваявода троцкі1670)[2].

Марцыян Аляксандр Агінскі
Rembrandt - De Poolse ruiter, c.1655 (Frick Collection).jpg
Рэмбрант «Лісоўчык». Мяркуецца, што гэта партрэт Марцыяна Аляксандра Агінскага
Herb Ogińskich.PNG
 
Веравызнанне праваслаўная царква, каталіцтва і каталіцтва
Нараджэнне 1632[1]
Смерць 26 студзеня 1690(1690-01-26)
Дынастыя Род Агінскіх
Бацька Аляксандр Агінскі
Жонка Марцыбела з Глябовічаў[d]

За жонкай атрымаў тытул графа «на Дуброўне» з паловай маёнткаў Дуброўна і Заслаўе, а таксама ейную спадчыну ад маці — Іўе, колішні родавы маёнтак Кішкаў. Павялічыў свае маёнткі, атрымаўшы ў 1667 годзе Дарсунішскае і Рагачоўскае староствы[3].

Марцыян Аляксандр Агінскі — адзін з уплывовых магнатаў Вялікага Княства Літоўскага.

БіяграфіяПравіць

   
М. А. Агінскі і яго жонка Марцыбэла з Глябовічаў. Роспіс касцёла ў Рыконтах, 1688

Прадстаўнік княжацкага роду Агінскіх герба ўласнага, сын Аляксандра, кашталяна троцкага, і Кацярыны з Палубінскіх. Навучаўся ў Кракаве і Лейдэне.

3 1651 служыў у войску, палкоўнік. Атрымаў шэраг дзяржаўных пасадаў, у тым ліку стольніка (1647) і харужага троцкага (1654). Абіраўся паслом на соймы 1661, 1664, 1668, 1670, дэпутат Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага ў 1667, 1668, яго маршалак у 1671.

 
Рэмбрант «Лісоўчык». Мяркуецца, што гэта партрэт М. А. Агінскага[4]

Удзельнік Паўночнай вайны (16551660), вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (16541667), у тым ліку баёў супраць маскоўскіх войскаў на тэрыторыі сучаснай Беларусі ў 1660[2]. На чале ўласнага палка браў удзел у Хоцінскай бітве (1673). Удзельнік падпісання «Вечнага міру» (1686) з Расіяй.

Сябар праваслаўнага Віленскага Святадухаўскага і Магілёўскага Богаяўленскага брацтваў. У 1668 збудаваў праваслаўную царкву ў Смілавічах. У 1669 прыняў каталіцтва. У канцы жыцця належаў да групоўкі Сапегаў.

Двойчы браў шлюб: у першым — з Марцыбеляй (1663), дачкой апошняга з роду Глябовічаў Юрыя Караля, меў сына Юрыя (памёр у маленстве, захаваўся панегірык на яго заўчасную смерць). Другі раз ажаніўся ў 1685 з Канстанцыяй Кацярынай Веляпольскай, аднак шлюб быў бяздзетным.

Па смерці М. А. Агінскага, яго спадчына перайшла да стрыечнага брата Сымона Караля, а спадчына Глябовічаў — да К. Сапегі, мужа 2-й дачкі Ю. К. Глябовіча.

Зноскі

  1. Pas L. v. Prince Marcjan Oginski // Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  2. 2,0 2,1 ЭнцВКЛ, 2005
  3. Грыцкевіч А. Агінскія //Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. С. 33.
  4. Zygulski Z. Jr. Further Battles for the Lisowczyk (Polish Rider) by Rembrandt // JSTOR. Vol. 21. No. 41. 2000. P. 197—205.

ЛітаратураПравіць


Папярэднік:
Крыштаф Жыгімонт Пац
Вялікі канцлер літоўскі
16841690
Пераемнік:
Дамінік Мікалай Радзівіл
Папярэднік:
Мікалай Стэфан Пац
Ваявода троцкі
16701684
Пераемнік:
Цыпрыян Павел Бжастоўскі