Адкрыць галоўнае меню

Гваздзікакветныя (лац.: Caryophyllales, або лац.: Centrospermae) — парадак двухдольных раслін. У сістэме класіфікацыі APG II уключаны ў групу базальныя эўдыкаты.

Гваздзікакветныя
Dianthus caryophyllus L (Clove pink).JPG
Dianthus caryophyllus
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Caryophyllales Perleb (1826)

Сінонімы
лац.: Centrospermae
Сямействы
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  19520
NCBI  3524
EOL  4223
FW  54896

Значная частка прадстаўнікоў гэтага парадку прыстасавана да росту ва ўмовах засушлівага клімату; сярод жыццёвых формаў пераважаюць травы і кусцікі.

АпісаннеПравіць

Лісты простыя, звычайна цэльныя, пачарговыя ці процілеглыя, радзей кальчаковыя, большай часткай без прылісткаў. Кветкі сабраны ў рознага роду суквецці, двухполыя, радзей аднаполыя, звычайна актынаморфныя, большай часткай 4–5-членныя, з двайным калякветнікам ці беспялёсткавыя. Андрацэй у 1–2 кругах, пяцічленны. Гінецэй цэнакарпны (сінкарпны, паракарпны ці лізікарпны), радзей больш ці менш апакарпны; завязь верхняя, паўніжняя ці ніжняя. Семязачаткі вельмі розных тыпаў. Плады розныя. Насенне большай часткай з сагнутым ці кальцавым перыферычным зародкам, які акружае добра развіты перысперм.

Прадстаўнікі гваздзікакветныхПравіць

Да гваздзікакветных адносяцца такія харчовыя расліны, як грэчка, рэвень, буракі, шпінат, шчаўе.

Сярод прадстаўнікоў парадку — дэкаратыўныя садовыя расліны (шматлікія віды амаранта, гваздзіка, цэлозіі), а таксама хатнія расліны: прадстаўнікі кактусавых (астрафітумы, гімнакаліцыумы, мамілярыі і мноства іншых) і Aizoaceae (літапсы, тытанопсісы, фаўкарыі).

Добра вядома і пустазелле з гэтага парадку: лябеднік, лебяда.

КласіфікацыяПравіць

Сістэма APG IIПравіць

Паводле Сістэме APG II, парадак Гваздзікакветныя ўключае 29 сямействаў, якія аб'ядноўваюць каля 700 родаў і больш за 11 тысяч відаў.

Спіс сямействаў парадку Гваздзікакветныя
Магчыма прамое і адваротнае сартаванне па абедзвюх калонках
Беларуская назва Лацінская назва
Aizoaceae Martynov (1820)
Амарантавыя
(уключаючы Лебядовыя)
Amaranthaceae Juss. (1789)
Ancistrocladaceae Planch. ex Walp. (1851)
Asteropeiaceae (Szyszyl.) Takht. ex Reveal & Hoogland (1990)
Achatocarpaceae Heimerl (1934)
Basellaceae Raf. (1837)
Barbeuiaceae Nakai (1942)
Halophytaceae A.Soriano (1984)
Гваздзіковыя Caryophyllaceae Juss. (1789)
Gisekiaceae Nakai (1942)
Драсёнавыя Polygonaceae Juss. (1789)
Didiereaceae Radlk. (1896)
Dioncophyllaceae Airy Shaw (1952)
Кактусавыя Cactaceae Juss. (1789)
Phytolaccaceae R.Br. (1818)
Molluginaceae Bartl. (1825)
Nepenthaceae Bercht. & J.Presl (1820)
Nyctaginaceae Juss. (1789)
Плюмбагавыя Plumbaginaceae Juss. (1789)
Партулакавыя Portulacaceae Juss. (1789)
Rhabdodendraceae Prance (1968)
Drosophyllaceae Chrtek, Slavikova & Studnicka (1989)
Расянкавыя Droseraceae Salisb. (1808)
Sarcobataceae Behnke (1997)
Simmondsiaceae Tiegh. (1899)
Stegnospermataceae Nakai (1942)
Тамарыксавыя Tamaricaceae Bercht. & J.Presl (1820)
Physenaceae Takht. (1985)
Frankeniaceae Desv. (1817)

Больш раннія сістэмыПравіць

Парадак Caryophyllales у сістэме класіфікацыі Тахтаджана (1997) ёсць, але разумеецца ў вузейшым сэнсе. Па сваім відавым складзе парадак Caryophyllales у сістэме APG II прыкладна адпавядае падкласу Caryophyllidae у сістэме класіфікацыі Тахтаджана.

У сістэме класіфікацыі Кронквіста (1981) парадак складаецца з наступных сямействаў:

Гл. таксамаПравіць

ЛітаратураПравіць

  • An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. // The Linnean Society of London, Botanical Journal of the Linnean Society. 2003. № 141. — С. 399—436.(англ.) 
Полный текст: pdfПолный текст: htmlКраткий обзор
  • Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 1. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1980. — С. 343—392.

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».

СпасылкіПравіць

Шаблон:APG3